I FZ 66/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie o kosztach postępowania sądowego zawarte w punkcie 4. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2883/22 w sprawie ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2883/22 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. nr 1401-IEW4.4253.16.2022.12/AK w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2883/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika, oddalił skargę. E. sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w trybie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2023 r.: 1) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III SA/WA 2883/22; 2) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 11 marca 2022 r., nr 368000-CKK-7.4253.1.2022.10, w części dotyczącej określenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania na majątku podatnika; 3) oddalił skargę w pozostałej części; 4) zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1.587 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. O kosztach postępowania Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął na podstawie art. 179a p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzoną kwotę 1.587 zł złożyły się: - 240 zł za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (50% z 480 zł), - 250 zł zwrot wniesionego wpisu stałego od skargi kasacyjnej, - 480 zł za sporządzenie i wniesienie skargi do sądu pierwszej instancji, - 500 zł zwrot uiszczonego wpisu od skargi do sądu pierwszej instancji, - 100 zł uiszczone tytułem opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 24 marca 2023 r., - 17 zł tytułem opłaty za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielnie pełnomocnictwa. Na postanowienie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 4. ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu organ zarzucił naruszenie art. 206 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a., przez niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy art. 206 p.p.s.a. i zasądzenie kosztów postępowania sądowego w pełnej wysokości, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka "uzasadnionego przypadku" miarkowania kosztów postępowania sądowego z uwagi na tylko częściowe uwzględnienie skargi E. sp. z o.o. w zakresie, w jakim decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. nr 1401-IEW4.4253.16.2022.12/AK oraz decyzja Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 11 marca 2022 r. nr 368000-CKK-7.4253.1.2022.10 dotyczą określenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania na majątku spółki i to jedynie ze względu na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23, i sformułowany w tym zakresie zarzut spółki, przy uznaniu przez Sąd za niezasadne wszystkich pozostałych zarzutów skargi spółki i w konsekwencji oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a., sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, wynikającą z art. 200-204 p.p.s.a., jest w sytuacjach w nich określonych zwrot niezbędnych kosztów postępowania, zaś możliwość ograniczenia, czy odstąpienia od realizacji tej zasady, przewidziana w art. 206 p.p.s.a. stanowi wyjątek, który może - lecz nie musi - być zastosowany w uzasadnionych przypadkach. Nie jest to w żadnym przypadku reguła działania sądu. Przepis art. 206 p.p.s.a. dopuszcza możliwość miarkowania kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, ale ustalenie czy w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", zostało pozostawione do uznania sądu ("sąd może"). Oznacza to, że nawet w przypadku, gdyby zostały spełnione przesłanki uzasadniające miarkowanie kosztów, sąd nie ma obowiązku zastosowania tej instytucji. Brak podjęcia jakichkolwiek rozważań w tym przedmiocie, nawet jeśli skarga została uwzględniona częściowo, oznacza natomiast, że zastosowane zostały zasady wynikające z art. 200 p.p.s.a. Nie ma też przeszkód, aby pomimo częściowego uwzględnienia skargi, względnie zaistnienia innej przesłanki, sąd orzekł o zwrocie dla strony kosztów postępowania w pełnej wysokości (zob. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II GZ 715/17, postanowienie NSA z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt III OZ 396/23, a także wyroki NSA z dnia 21 kwietnia 2023 r.: sygn. akt III OSK 2864/21 i sygn. akt III OSK 2867/21). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nie można skutecznie czynić sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Skoro Sąd pierwszej instancji nie widział zasadności zastosowania w sprawie art. 206 p.p.s.a., to Naczelny Sąd Administracyjny nie był zobowiązany do wyjaśniania, dlaczego Sąd nie zastosował regulacji zawartej w treści omawianego przepisu i zasądził koszty w pełnej wysokości (zob. postanowienia NSA: z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11, z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II GZ 1048/16, z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OZ 246/20). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.