I FZ 507/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1002/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 lipca 2014 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Zażalenie J. G. dotyczy postanowienia z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1002/14, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że w złożonym wniosku skarżący wskazał, iż wysokość zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę przekracza jego możliwości płatnicze. Dodał ponadto, że informacje dotyczące jego sytuacji materialnej znajdują się w aktach sprawy. Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnych danych umożliwiających dokonanie oceny jego sytuacji oraz tego czy wykonanie decyzji prowadziłoby do powstania znacznej szkody, bądź powodowało trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Wnioskodawca poza złożeniem stosownego wniosku i ogólnikowym wskazaniem na możliwość wyrządzenia skarżącemu szkody lub spowodowani trudnych do odwrócenia skutków, nie podał żadnych okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania tego aktu. Zdaniem Sądu, do oceny zasadności wniosku konieczne jest tymczasem dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym podatnika. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. Sąd stwierdził jednocześnie, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, w aktach sprawy brak jest danych wskazujących na aktualną sytuację majątkową podatnika, co tym samym uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku. Na powyższe orzeczenie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Jako podstawy zażalenie skarżący wskazał naruszenie: - art. 61 § 3 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; - art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 Ppsa poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia; - art. 163 § 1 i 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 Ppsa poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 61 § 3 Ppsa skarżący oświadczył, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawiał fakt, iż zaległości podatkowe wraz z odsetkami przekraczają możliwości płatnicze skarżącego. Skarżący podkreślił, że informacje na temat jego sytuacji materialnej oraz stosowne dokumenty znajdują się w aktach sprawy. Skarżący dodał, że pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o rozłożenia na raty powstałej zaległości. Wskazał również, że zaskarżona decyzja została w znacznej mierze wykonana przez uzgodnione ze skarżącym zaliczenia dokonane postanowieniami z dnia 30 lipca 2014 r. W ocenie skarżącego, wykonanie decyzji pozbawi go źródeł utrzymania. Uzasadniając pozostałe zarzuty skarżący wskazał, że Sąd zaniechał dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania. Sąd nie wyjaśnił również konkretnych powodów, dla których wniosek skarżącego nie został uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W myśl art. 61 § 3 Ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania chociażby okoliczności, które sąd rozpoznając wniosek mógłby ocenić. W tym celu można odwołać się do informacji znajdujących się w aktach sprawy, lecz nie w tak ogólnikowy sposób w jaki uczynił to skarżący. W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa. Złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji faktycznie nie zawierał argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej. Skarżący jedynie ogólnikowo stwierdził, że wysokość zaległości przekracza jego możliwości finansowe, co w kontekście uwzględnienia wniosku okazało się dalece niewystarczające. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazać należy, że art. 61 § 3 Ppsa został prawidłowo zastosowany. Skarżący nie wykazał bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować następstwo którejkolwiek z przesłanek, wymienionych w powołanym przepisie. Działania skarżącego na etapie wniosku oraz zażalenia sprowadzają się w zasadzie do "zlecenia" Sądowi samodzielnego poszukiwania okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie powołanego przepisu. Tymczasem to nie Sąd, lecz skarżący powinien wiedzieć, jakie nieodwracalne skutki może za sobą pociągnąć wykonanie zaskarżonego aktu. Wskazać należy również, że powoływany przez skarżącego wniosek o rozłożenie zaległości na raty nie znajduje się w aktach niniejszego postępowania, gdyż zostały one przesłane do Sądu pierwszej instancji po wniesieniu skargi, a zatem gdy ten wniosek nie został jeszcze złożony. Jeśli zatem znajdowały się w nim informacje zdaniem skarżącego istotne, to i tak Sąd nie mógł się z nimi zapoznać w niniejszym postępowaniu. Nie można zgodzić się również z zarzutem, że wniosek skarżącego nie został należycie zbadany. Sąd uczynił to bowiem w takim zakresie, w jakim umożliwiała to ogólnikowa i nieskonkretyzowana argumentacja skarżącego. Nie ma również racji skarżący kwestionując uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, gdyż powody nieuwzględnienia wniosku były jednoznaczne. Koncentrowały się na braku wskazania konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem skarżącemu ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.