I FZ 49/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 325/14, odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 27 stycznia 2014 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 325/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. 2. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości ok. 2.056 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku, ani oszczędności. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie odpisu zeznania podatkowego za 2013 r., udokumentowanie wysokości miesięcznych dochodów z tytułu emerytury, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego skarżącego, skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający, że tytułem emerytury otrzymuje kwotę 2.059 zł. Skarżący oświadczył ponadto, że pozostałych informacji udzielił do sprawy o sygn. akt I SA/Łd 411/13 toczącej się z jego skargi przed tutejszym sądem. Tymczasem w sprawie I SA/Łd 411/13 skarżący deklarował, że praktycznie nie uzyskuje dochodów z zarejestrowanej działalności gospodarczej, jednak z nadesłanego zeznania PIT-28 za 2012 r. wynika, że przychody z tego tytułu stanowiły dodatkowe źródło dochodu wnioskodawcy w kwocie 23.538 zł, nie udokumentował również ponoszonych miesięcznie wydatków, a oszacował je jedynie na poziomie ok. 827 zł. Sąd podkreślił, że podstawowym dokumentem, z którego czerpie informacje o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy jest wniosek o prawo pomocy sporządzony na urzędowym formularzu. Referendarz sądowy, a także Sąd jest uprawniony do tego, by wezwać wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów w celu wyjaśnienia rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy. Wezwanie skarżącego z dnia 17 listopada 2014 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji m.in. nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie dwa miesiące, odpisu zeznania podatkowego za 2013 r. i udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa miało na celu ustalenie aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Jednak skarżący nadesłał jedynie wyciąg z rachunku bankowego za okres od 7 października 2014 r. do 5 listopada 2014 r. z którego wynikało, że otrzymuje emeryturę w wysokości 2.059,45 zł. Nie wywiązał się natomiast z pozostałych nałożonych na niego obowiązków. Z uwagi na istniejące braki w dokumentacji oraz niejasności w złożonym oświadczeniu Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Konstatacja taka była zdaniem Sądu o tyle uzasadniona, że – co wynikało z oświadczeń samego skarżącego – posiada on stałe źródło utrzymania w postaci emerytury. Może zatem swobodnie przeznaczyć część swoich dochodów na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz opłacenie pełnomocnika z wyboru. 3. W piśmie z dnia 24 stycznia 2015 r. skarżący nie zgodził się z wydanym postanowieniem. Wskazał, że w uzasadnieniu postanowienia powielane są informacje, które wielokrotnie pojawiały się w pismach, które otrzymywał wcześniej. Wskazał również, że ma 74 lata i jest schorowanym człowiekiem. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W złożonym piśmie skarżący wskazał, że dotyczy ono postanowienia o sygn. akt I SA/Łd 325/14 z dnia 13 stycznia 2015 r. Pismo skarżącego, mimo, że nie zostało zatytułowane, należało potraktować jako zażalenie, gdyż skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. To strona ma zatem przekonać sąd o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności. To strona powinna (czego w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie uczynił) przekonać sąd o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 457/14, dostępne w bazie internetowej CBOIS). W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie wezwano wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów w celu wyjaśnienia rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy. Wezwanie skarżącego z dnia 17 listopada 2014 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji m.in. nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie dwa miesiące, odpisu zeznania podatkowego za 2013 r. i udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa miało na celu ustalenie aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Jednak skarżący nadesłał jedynie wyciąg z rachunku bankowego za okres od 7 października 2014 r. do 5 listopada 2014 r. z którego wynika, że otrzymuje emeryturę w wysokości 2.059,45 zł. Nie wywiązał się natomiast z pozostałych nałożonych na niego obowiązków. W przedstawionych okolicznościach zgodzić się należało z Sądem pierwszej instancji, że wnioskodawca uchybił obowiązkowi złożenia kompletnej dokumentacji. Nie można zatem uznać aby zobrazował w pełni swoją sytuację materialną. Skarżący w treści zażalenia nie podnosi jakichkolwiek argumentów wskazujących na błędne stanowisko Sądu pierwszej instancji. Nie przedstawia również dokumentów potwierdzających swoje wcześniejsze twierdzenia. Powołanie się przez żalącego na swój wiek czy też choroby w żaden sposób nie wyjaśnia faktycznej sytuacji majątkowej, a to jej stan warunkuje przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego należało przyznać rację Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że wątpliwości co do sytuacji finansowej skarżącego, przedstawionej w toku postępowania prowadzonego w zakresie przyznania prawa pomocy, uniemożliwiały uwzględnienie złożonego wniosku. Nie można więc było w sprawie odstąpić od reguły ustanowionej w art. 199 u.p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji