I FZ 48/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Go 2/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi A. H. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Go 2/25, w sprawie ze skargi A. H. (dalej: "strona" lub "skarżąca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 listopada 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") odmówił przywrócenia terminu do uzupełnieni braków formalnych skargi. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dna 3 stycznia 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez podanie numeru PESEL strony (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 9 stycznia 2025 r. (z.p.o. k. 43) W piśmie z dnia 13 stycznia 2025 r. strona m.in. oznajmiła, że podaje swój numer PESEL. Jednakże miejsce, w którym numer PESEL powinien się znajdować nie zostało przez skarżącą wypełnione. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Go 2/25 odrzucił skargę skarżącej. Niniejsze postanowienie zostało doręczono stronie 31 stycznia 2025 r. (z.p.o. k. 62 akt sądowych). Sąd wskazał, iż pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku podała, że składając w wyznaczonym terminie pismo z dnia 13 stycznia 2025 r. była przekonana, ze numer PESEL został podany. Wiedzę o braku numeru PESEL w tym piśmie powzięła w dniu 31 stycznia 2025 r., kiedy córka przeczytała jej treść postanowienia Sądu z dnia 28 stycznia 2025 r. o odrzuceniu skargi. Wskazała również, że przejrzała wraz z córką posiadane pozostałe egzemplarze pisma z 13 stycznia 2025 r. i numer PESEL był w nich podany. Do Sądu wysłane zostały omyłkowo egzemplarze, w których numeru PESEL nie było. Skarżąca zaznaczyła, że ze względu na jej wiek w sprawach urzędowych korzysta z pomocy córki, która pomogła sporządzić jej pismo z 13 stycznia 2025 r., a w momencie jego redagowania nie znała numeru PESEL skarżącej i pozostawiła to miejsce do uzupełnienia. Egzemplarze te zostały wydrukowane i podpisane. Wojewódzki Sąd Administracyjny przytaczając treść art. 85 i art. 86 p.p.s.a. ocenił, że strona nie dochowała należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zdaniem WSA, fakt, że w redagowaniu pisma skorzystała z pomocy córki nie spowodował, że wywiązała się ona z ciążących na niej obowiązków. Sąd podał, że zarówno skarżąca, jak i działająca w jej imieniu córka przed wysłaniem korespondencji do Sądu powinny dokładne sprawdzić, czy w piśmie z dnia 13 stycznia 2025 r. podały numer PESEL, o wskazanie którego poproszono skarżącą na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 3 stycznia 2025 r. W ocenie Sądu nie stanowiła nadzwyczajnej okoliczności argumentacja skarżącej, że w momencie redagowania pisma jej córka nie znała numeru PESEL i pozostawiła to miejsce do uzupełnienia, a później wydrukowały już pisma z uzupełnionym numerem PESEL, lecz najprawdopodobniej do koperty jej córka włożyła egzemplarz bez tego numeru. Sąd pierwszej instancji wskazał, że o ile takie działanie mogło być niezamierzone przez stronę, to jednak zaakcentować należy, że zaniedbanie osoby, którą posłużyła się strona powoduje, że nie można uznać braku winy strony w uchybieniu terminowi, a nadto iż w orzecznictwie wskazuje się, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowych. W konsekwencji, Sąd, odmówił stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o zmianę postanowienia i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez Sąd pierwszej instancji. Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu, strona wskazała, że prosząc córkę o wysłanie pisma uzupełnionego o PESEL, nie miała wątpliwości, że uczyni to poprawnie, ponieważ sama czynność sprowadzała się jedynie do włożenia pisma do koperty i wysłania pod wskazany adres. Następnie podała, iż nie miała powodów, aby nie ufać córce, czy też przypuszczać, że może pomylić pisma przy pakowaniu do koperty, tym bardziej, że córka, również w swojej sprawie przed tym samym Sądem, była zobowiązana do uzupełnienia skargi o numer PESEL i taką odpowiedź wysłała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim właściwie ocenił, że podane we wniosku okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było przez stronę niezawinione. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że zaniedbanie osoby, którą posłużyła się strona powoduje, że nie można uznać braku winy tej strony w uchybieniu terminowi. Powyższe jest istotne, z uwagi na podniesione w zażaleniu argumenty. Kluczowe jednak jest to, że samo zaniechanie osoby, którą strona posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowych przekreśla brak winy tej strony w uchybieniu terminowi danej czynności (post. NSA z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt. II FZ 660/11, post. NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt. I FZ 86/19, post. NSA z dnia 25 październik 2016 r. sygn. akt I FZ 335/16). Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.