I FZ 44/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 769/23 o odmowie sporządzenia uzasadnienia w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 marca 2023 r., nr 2401-IOV4.4103.6.2023/MP UNP: 2401-23-069384 w przedmiocie wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 769/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Z. B. (dalej: "Strona", "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS")z 29 marca 2023 r., nr 2401-IOV4.4103.6.2023/MP UNP: 2401-23-069384 w przedmiocie wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Wyrokiem z 22 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 769/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy Strony w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Odpis sentencji wyroku doręczono Skarżącemu za pośrednictwem platformy e-PUAP 23 listopada 2023 r. W korespondencji tej zawarto pouczenie m.in. o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 23 listopada 2023 r. Skarżący uiścił na rachunek Sądu pierwszej instancji kwotę 100,00 zł tytułem "za uzasadnienie wyroku do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 769/23". Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach z 3 stycznia 2024 r. zobowiązano Skarżącego do podania, w terminie 7 dni, czy w niniejszej sprawie składał wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 22 listopada 2023 r., wydanego w trybie uproszczonym, którego odpis sentencji został mu doręczony 23 listopada 2023 r. poprzez e-PUAP. Wskazano przy tym, że 23 listopada 2023 r. uiszczona została do przedmiotowej sprawy należna opłata kancelaryjna, natomiast do chwili obecnej do akt sprawy nie wpłynął wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona została pouczona, że brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie będzie skutkować uznaniem, iż wniosku takiego nie złożono, a także zwrotem uiszczonej opłaty. Pismo sądowe tej treści doręczono skarżącemu za pośrednictwem platformy e-PUAP 8 stycznia 2024 r. W piśmie procesowym z 8 stycznia 2024 r. Skarżący, powołując na wstępie sygnaturę akt tej sprawy, oświadczył, co następuje: "W związku z wezwaniem Sądu potwierdzam, że wnosiłem i wnoszę o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku oznaczonego jak wyżej". Postanowieniem z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 769/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Strony na postanowienie DIAS z 29 marca 2023 r. w przedmiocie wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji za chybione należało uznać twierdzenie Skarżącego zawarte w jego oświadczeniu z 8 stycznia 2024 r., że wnosił on sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sad pierwszej instancji wskazał, ze w wypowiedzi pełnomocnika odnośnie tej czynności użyto zarówno czasu przeszłego ("wnosiłem"), jak i czasu teraźniejszego ("wnoszę"). W tym stanie rzeczy, mając na uwadze poczynione wyżej ustalenia, uznano, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wpłynął do Sądu pierwszej instancji dopiero 8 stycznia 2024 r. i został przez Skarżącego sformułowany w odpowiedzi na wezwanie Sądu do wyjaśnienia zaistniałych okoliczności. Na powyższe postanowienie WSA w Gliwicach pismem z 25 stycznia 2024 r. złożyła zażalenie Strona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie warto wskazać, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, przy czym uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Z akt sprawy wynika, że w terminie tym została uiszczona stosowna opłata kancelaryjna od wskazanej powyżej czynności. Opłata ta została opisana tytułem: "za uzasadnienie wyroku do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 769/23" (k. 49 akt sądowoadministracyjnych). Do opłaty nie dołączono odrębnego pisma zawierającego wniosek o sporządzenie wyroku, przez co zarządzeniem zobowiązano Skarżącego do podania, w terminie 7 dni, czy w niniejszej sprawie składał wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 22 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 769/23. Brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie miał skutkować uznaniem, iż wniosku takiego nie złożono, a także zwrotem uiszczonej opłaty. Strona złożyła stosowną odpowiedź pismem z 8 stycznia 2024 r. w wyznaczonym terminie, której treść została przytoczona w części wstępnej uzasadnienia. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że zawartość przedmiotowego pisma wskazuje, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku nie został złożony w prawidłowym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie twierdzenie Sądu pierwszej instancji należało uznać za bezpodstawne. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jak słusznie zauważyła Strona w swoim piśmie z 11 stycznia 2024 r. (k. 61 akt sądowoadministracyjnych), a która to argumentacja została powtórzona następnie w zażaleniu z 25 stycznia 2024 r. wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku, o którym mowa w 141 § 2 p.p.s.a. nie jest pismem sformalizowanym. Podkreślenia wymaga fakt, że dokument opłaty kancelaryjnej zawierał wskazanie czego dotyczy, kto i do kogo składa i w jakiej sprawie, został też złożony terminowo oraz podpisany, gdyż wysłany został z konta/rachunku bankowego Strony, która jako jedyna mogła nim dysponować. Samo zaś pismo z 8 stycznia 2024 r. wskazywało, że Strona, będąc przekonana o prawidłowości swojego postępowania nie złożyła odrębnego pisma zawierającego wniosek, przy czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo to w dostateczny sposób wyjaśniało zaistniałą sytuację. W tym kontekście zajęte przez Sąd pierwszej instancji stanowisko należało uznać za zbyt rygorystyczne i zmierzające w istocie rzeczy do uchylenia się od sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.