I FZ 385/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Gminy R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1707/15 w kwestii zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi Gminy R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r., 2011 r., 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt: III SA/Wa 1707/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Gminy R. (dalej: "spółka", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu skład orzekający w sprawie wskazał, powołując się na dyspozycję art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "P.p.s.a."), że w dniu 17 marca 2015 r., zwykły skład Naczelnego Sadu Administracyjnego, rozpoznając skargę kasacyjną, postanowił przedstawić do rozpoznania składowi siedmiu sędziów następujące zagadnienie prawne: czy w świetle art. 15 ust. 1, art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej: "ustawa o VAT") gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji, które zostały następnie przekazane do gminnego zakładu budżetowego i są przez niego wykorzystywane do sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji mając na uwadze kwestię, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, tj. odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług i która to związana była ze sporem o to, czy Gminie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, dokumentujących nabycie usług związanych z inwestycjami dotyczącymi budowy sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, w sytuacji gdy sieci te zostały przekazane w użytkowanie Zakładowi Gospodarki Komunalnej doszedł do wniosku, że wydanie przez skład siedmiu sędziów NSA orzeczenia rozstrzygającego powyższe zagadnienie prawne będzie miało istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania zarzuciła naruszenie: - art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, iż w przedmiotowej sprawie dotyczącej jednostek budżetowych, występuje związek z toczącym się postępowaniem o sygn. akt: I FSK 1725/14 dotyczących zakładów budżetowych i tym samym zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie - art. 7 P.p.s.a. poprzez brak podejmowania przez Sąd czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy. Strona wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na uznanie, że rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. Stanowisko takie należy uznać za wpisujące się w przepis, tj. art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a, zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym lub przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania określone ww. przepisie ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Konieczna jest bowiem ocena, czy rozstrzygnięcie kwestii, z uwagi na którą następuje zawieszenie, będzie miało wpływ na wynik sprawy zawieszanej. Nie chodzi przy tym jedynie o wpływ rzeczywisty, ale również o wpływ potencjalny, który na danym etapie nie jest jeszcze wiadomy, ale występuje prawdopodobieństwo istotnej wagi tego wpływu na rozpatrywaną sprawę. Nie oznacza to jednak, że zawieszenie postępowania jest dopuszczalne jedynie przy identyczności (tożsamości) stanu faktycznego i stanu prawnego. Ponadto dokonując interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy uwzględniać cel kontroli sądów administracyjnych. Należy zauważyć, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2009, s. 355). Przypomnieć w tym miejscu należy, że Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że wydanie przez skład siedmiu sędziów NSA orzeczenia rozstrzygającego zagadnienie prawne, tj. czy w świetle art. 15 ust. 1, art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 13 ustawy o VAT gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji, które zostały następnie przekazane do gminnego zakładu budżetowego i są przez niego wykorzystywane do sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług będzie miało istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze przedmiot zagadnienia wstępnego, które wyłoniło się w toku postępowania sądowego stwierdza, że zakończenie postępowania wywołanego ww. zagadnieniem prawnym zawartym w postanowieniu z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt: I FSK 1725/14 nie ma, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, decydującego wpływu na zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie bowiem dotyczy ono gminnych zakładów budżetowych a nie innych jednostek organizacyjnych gminy jakim przykładowo jest jednostka budżetowa. Niemniej w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania istniała inna przesłanka faktyczna dająca podstawę do zawieszenia tego postępowania a mianowicie kwestia będąca przedmiotem pytania prejudycjalnego zawartego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 311/12, tj. Czy w świetle art. 4 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy? Końcowo należy dodać, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawie zadanego przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania, wydał w dniu 29 września 2015 r. (sprawia C-276/14) wyrok, w którym ustosunkował się do zadanego pytania, w ten sposób, że artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie. W tej sytuacji oczekiwać należy, że po zwrocie akt Sądowi pierwszej instancji, Sąd ten podejmie zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie. Wobec tego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.