I FZ 33/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Go 50/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 grudnia 2022 r., nr 418000-COP-2.4103.2.2022.30 UNP: 418000-22-115904 w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Go 50/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 grudnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2019 r., z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 lutego 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 14.807 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik spółki wniósł o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I SPP/Go 40/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 maja 2023 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 lutego 2023 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 14.807 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi spółki 17 lipca 2023 r. W wyznaczonym terminie nie uiszczono należnej opłaty. Spółka złożyła jedynie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zarejestrowano pod sygn. akt I SPP/Go 64/23. Sąd wskazał, że nieuiszczenie wpisu przez stronę skarżącą w terminie wskazanym w wezwaniu dokonanym po prawomocnym utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy powoduje, że skarga, jako nieopłacona, podlega odrzuceniu. Inna interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych i prawa pomocy umożliwiłaby stronie skuteczne blokowanie możliwości rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy, prowadząc do przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej - "p.p.s.a") w zw. z art. 165 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi pomimo złożenia przez skarżącą kolejnego wniosku o przyznanie pomocy prawnej potwierdzającego brak jakichkolwiek środków finansowych umożliwiających opłacenie wpisu oraz przedłożenia całkowicie nowej dokumentacji obrazującej aktualną sytuację skarżącej, co nie było możliwe na etapie składania pierwotnego wniosku o pomoc prawną i co stanowi zmianę okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia opłaty, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania - podlega ono odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu, jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy - nawet w trybie zmiany (art. 243 w związku z art. 165 p.p.s.a.) - nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09; z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10; z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt I FZ 22/21). Wniosek taki nie chroni zatem strony przed skutkami niezastosowania się do treści ponownego wezwania o wpis. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 lutego 2023 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 14.807 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie wpadkowe w tym zakresie prawomocnie zakończyło się dla skarżącej niekorzystnie, po czym skarżąca - zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 czerwca 2023 r. - została ostatecznie wezwana do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Skarżąca miała w takiej sytuacji obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Skarżąca, pomimo skutecznego doręczenia jej wezwania do wykonania zarządzenia z dnia 28 lutego 2023 r., nie uiściła wpisu od skargi, a więc zasadnie Sąd pierwszej instancji skargę odrzucił z uwagi na nieuzupełnienie braku fiskalnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.