I FZ 320/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. D. K., J. K. spółki cywilnej z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 627/13 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. D. K., J. K. spółki cywilnej z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt: I SA/Łd 627/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił wniosek S. D. K., J. K. spółki cywilnej (dalej: "spółka", "wnioskodawca") o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W pisemnych motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka w skardze kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt: I SA/Łd 627/13 w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 marca 2013 r. wniosła również o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wezwaniem z dnia 8 maja 2014 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu (załączonym do przedmiotowego wezwania) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że ww. wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 maja 2014 r. Sąd wskazał, że w zakreślonym terminie wnioskodawca nie nadesłał wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w konsekwencji czego zarządzeniem z dnia 8 maja 2014 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. W piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. spółka wniosła sprzeciw na powyższe zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi mając na uwadze, że spółka nie przedłożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu postanowił stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") pozostawić go bez rozpoznania. Nadto nie dał wiary twierdzeniom spółki jakoby przedmiotowy formularz został załączony do skargi kasacyjnej, bowiem z akt sprawy nie wynika ta okoliczność. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła m.in. o jego zmianę względnie uchylenie i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniesionym środku zaskarżenia stwierdziła, że wedle wiedzy wnioskodawcy przedmiotowy formularz został załączony do skargi kasacyjnej. Tym samym brak jest w ocenie spółki podstaw do twierdzenia, że nie dopełniła ona obowiązku załączenia go do skargi, pomimo stosownego wezwania. W ocenie wnioskodawcy trudno w ogóle mówić, że nie minął termin na uzupełnienie brków formalnych skargi a to z tego względu, iż wogóle one nie zaistniały. Podniósł, że nie jest winą skarżącego, jeżeli przedmiotowy formularz "zapodział się" po złożeniu go w Sądzie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że na podstawie art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie zaś do art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Warunkiem jednak zastosowania sankcji określonej w art. 257 P.p.s.a. jest uprzednie wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku, co wynika wprost z art. 257 P.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy każdorazowo musi być poprzedzone badaniem, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymogi formalne. W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że wnioskodawca, pomimo doręczenia jemu urzędowego formularza PPPr wraz z zobowiązaniem do jego wypełnienia i złożenia w odpowiednim do tego terminie oraz pouczeniem o skutkach niedokonania tej czynności, nie nadesłał tego dokumentu. Bezspornym również jest, że spółka przedmiotowe wezwanie otrzymała w dniu 12 maja 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta 114 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadnie Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, z. 5, poz. 74) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że mimo wezwania Sadu, spółka nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy według wymogów ustawy. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W przypadku jej braku - wobec dyspozycji art. 257 P.p.s.a. - wniosek spółki podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.