I FZ 278/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I SPP/Kr 326/19 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 października 2020 r., sygn. akt I SPP/Kr 326/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw R.G. (dalej: "Skarżący") od postanowienia starszego referendarza sądowego z 27 maja 2020 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnieniu Skarżącego od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 4 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ww. postanowienie z 27 maja 2020 r., zostało doręczone Skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2020 r. W dniu 12 sierpnia 2020 r. Skarżący nadał w placówce pocztowej pismo z 10 sierpnia 2020 r., nieopatrzone podpisem, zatytułowane: "Zażalenie" na ww. postanowienie. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z 11 września 2020 r., wezwano Skarżącego do usunięcia wskazanych braków formalnych sprzeciwu w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia. Wobec niepodjęcia przez Skarżącego przesyłki z placówki pocztowej, zwrócono ją do nadawcy. Zarządzeniem sędziego z 26 października 2020 r., ww. przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną i dołączona do akt sprawy. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 259 § 1 i § 2, art. 46 § 1, art. 49 § 1 oraz art.73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") wskazał, że pismo z dnia 10 sierpnia 2020 r. było niepodpisane i zawierało inne, wskazane braki formalne, które Skarżący powinien uzupełnić w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Skarżący został pouczony o prawnych konsekwencjach niezastosowania się do ww. wezwania, tj. o odrzuceniu sprzeciwu. Pomimo dwukrotnej awizacji, Skarżący nie podjął przesyłki z placówki pocztowej, która zwróciła ją do nadawcy. Zarządzeniem sędziego z 26 października 2020 r. wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone z dniem 5 października 2020 r. Skarżący nie uzupełnił braków formalnych w wyznaczonym terminie, co skutkowało odrzuceniem sprzeciwu przez Sąd. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, wskazując, że pismo złożył, jako podpisane, a wskazane w wezwaniu braki nie stanowiły przeszkody w nadaniu pismu dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W świetle art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Koniecznym warunkiem formalnym pisma strony jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (art. 49 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w art. 73 § 2 p.p.s.a. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 73 § 3 p.p.s.a., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w art. 73 § 2 p.p.s.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z kolei zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że po doręczeniu Skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2020 r. ww. postanowienia z 27 maja 2020 r., do Sądu pierwszej instancji wpłynęło pismo Skarżącego z dnia 10 sierpnia 2020 r. zatytułowane "Zażalenie". Pismo to zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w terminie do wniesienia sprzeciwu od postanowienia z 27 maja 2020 r. Pismo z 10 sierpnia 2020 r. zostało podpisane "R.G." w edytorze tekstu, w którym Skarżący sporządził całe pismo. Nie był to podpis własnoręczny, zatem zasadnie Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez podpisanie pisma z dnia 10 sierpnia 2020 r. oraz do oznaczenia zaskarżonego orzeczenia poprzez: wskazanie sądowego organu jurysdykcyjnego pierwszej instancji (referendarz), sygnatury akt SPP i daty postanowienia, oznaczenia, że wnoszone pismo z 10 sierpnia 2020 r., stanowi sprzeciw, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Poza sporem pozostaje to, że ww. przesyłka była dwukrotnie awizowana (I awizo: 21 września 2020 r., II awizo: 29 września 2020 r.), i że wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, przesyłkę zwrócono do nadawcy. W konsekwencji, zarządzeniem sędziego z 26 października 2020 r. wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone z dniem 5 października 2020 r., czyli termin do uzupełnienia wskazanych braków formalnych rozpoczął swój bieg w dniu 6 października 2020 r. i upłynął w dniu 12 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że każde pismo strony, powinno czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym. Zasada ta dotyczy również sprzeciwu. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony, który musi być podpisem własnoręcznym, niekoniecznie czytelnym. Mechanicznie odtworzony podpis nie spełnia wymogu wskazanego w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 10 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1144/05; postanowienia NSA: z 25 października 2010 r., sygn. akt II FZ 524/10; z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 970/12; z 15 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 2139/12; z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2953/13; orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Brak podpisu osoby uprawnionej powoduje, że wniesione pismo nie może wywołać przewidzianego prawem skutku. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że nieumieszczenie własnoręcznego podpisu pod sprzeciwem, jak również brak oznaczenia zaskarżonego orzeczenia i jego daty oraz brak oznaczenia rodzaju pisma – stanowią braki formalne sprzeciwu, które mogą być uzupełnione w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania Sądu. Sąd pierwszej instancji umożliwił Skarżącemu uzupełnienie powyższych braków, wskazując właściwy sposób postępowania i wyznaczając 7-dniowy termin na ich uzupełnienie (liczony od doręczenia wezwania) oraz pouczając o rygorze niezastosowania się do ww. wezwania, tj. o odrzuceniu sprzeciwu. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, wezwanie do usunięcia ww. braków formalnych było dwukrotnie awizowane, adresat nie podjął przesyłki z placówki pocztowej i powróciła ona do nadawcy. Datą skutecznego doręczenia zastępczego był dzień 5 października 2020 r. W konsekwencji, siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braków, upływał w dniu 12 października 2020 r. Z okoliczności sprawy wynika, że w zakreślonym terminie Skarżący nie uzupełnił braków formalnych sprzeciwu, co obligowało Sąd pierwszej instancji do jego odrzucenia, stosownie do treści art. 259 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.