I FZ 249/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "T." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 258/15 w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi "T." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 22 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, poszczególne miesiące od czerwca do września oraz listopad i grudzień 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 258/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (zwanej dalej w skrócie "Spółką") przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu I instancji Spółka zarówno w złożonym wniosku jak i w sprzeciwie nie przedstawiła argumentów, które uzasadniałyby ocenę, że nie posiada dostatecznych środków pieniężnych w wysokości 2.000 zł na uiszczenie wpisu od skargi. Porównując wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (w rozpoznawanej sprawie 2.000 zł) z wysokością środków pieniężnych w kasie spółki (1.749,41 zł), Sąd I instancji doszedł do przekonania, że Spółka jest w stanie uiścić opłatę sądową. Sąd podkreślił, że pełnomocnik Spółki podniósł wprawdzie, że Spółka przeznaczyła dochód z ubiegłego roku na bieżące wymagalne zobowiązania spółki. Nie przedstawił jednak żadnych dokumentów na potwierdzenie tego oświadczenia. Biorąc pod uwagę, że Spółka posiada fundusz rezerwowy na poziomie 494.256 zł oraz zyski z lat ubiegłych w wysokości 377.108 zł, Sąd I instancji ocenił, że środki te mogą obecnie służyć pokryciu kosztów postępowania. Ponadto, odmawiając uwzględnienia wniosku, Sąd wziął również pod uwagę, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma możliwość pozyskania środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), poprzez: – nieprawidłową ocenę okoliczności sprawy i przyjęcie, że wysokość środków pieniężnych w kasie Spółki (1.749,41 zł) pozwala na uiszczenie wpisu sądowego (2000 zł) oraz wobec przyjęcia, że Spółka posiada fundusz rezerwowy oraz zyski z lat ubiegłych, które mogą służyć pokryciu kosztów postępowania, a także, że może pozyskać środki wskutek zobowiązania wspólników do dopłat, – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez nieprawidłowe ustalenie, że sytuacja finansowa pozwala na uiszczenie kosztów sądowych w całości w sytuacji, gdy skarżąca w chwili obecnej nie jest w stanie ich ponieść. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, odwołując się przy tym do tez zawartych w orzecznictwie sądów administracyjnych poświęconych prawu pomocy, że w razie wątpliwości co do treści złożonych przez stronę oświadczeń dotyczących jej sytuacji finansowej obowiązkiem Sądu było wezwać stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Należy zauważyć, że w zażaleniu pełnomocnik Spółki w ogóle nie odniósł się do argumentów podniesionych przez Sąd I instancji mających stanowić zasadniczy powód odmowy przyznania stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarówno zarzuty wskazane w zażaleniu, jak również powołana w stosunku do nich argumentacja stanowią jedynie ogólną polemikę z treścią zaskarżonego postanowienia. Autor zażalenia, poza wskazaniem że wysokość środków pieniężnych znajdujących się w kasie Spółki, tj. kwocie 1.749,41 zł nie pozwala na uiszczenie wpisu, w ogóle nie wyjaśnia dlaczego uważa, że wskazane przez Sąd I instancji powody wydania rozstrzygnięcia o odmownym charakterze były nieuzasadnione. Dotyczy to zarówno kwestii wskazanego przez Sąd stanu funduszu rezerwowego Spółki (według Sądu I instancji - na poziomie 494.256 zł), zysków z lat ubiegłych w wysokości 377.108 zł, jak również możliwości pozyskania środków wskutek zobowiązania wspólników do dopłat. W sytuacji zatem, gdy Sąd I instancji wyraźnie określa powody dla których uznał, że wniosek strony nie zasługiwał na uwzględnienie za niezrozumiałe należało uznać argumenty strony w zakresie, w jakim wskazują, że powinnością Sądu I instancji było wezwanie strony do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Abstrahując od powyższych spostrzeżeń, Naczelny Sąd Administracyjny wykonując kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia nie dostrzega nieprawidłowości w przeprowadzonej przez Sąd I instancji ocenie wniosku strony. Argumentacja, którą zaprezentował Sąd I instancji na poparcie swojego stanowiska jest przekonywająca i koresponduje z treścią oświadczeń strony oraz złożoną przez nią dokumentacją. Nie można również uznać, że przeprowadzona przez Sąd I instancji analiza sytuacji finansowej strony była nierzetelna czy przeprowadzona w oparciu o niekompletne dane. W toku prowadzonego postępowania wzywano bowiem stronę o przedłożenie szeregu dokumentów, w tym bilansu finansowego, na podstawie których można było ustalić możliwości strony w zakresie pokrycia kosztów sądowych. Zasadnie zwrócono uwagę w treści zaskarżonego postanowienia, że z bilansu finansowego dostarczonego przez stronę wynika, że Spółka posiada fundusz rezerwowy (w wysokości 494.256,56 zł), oraz bieżące środki pieniężne w wysokości 1.748, 41 zł. Wskazano również na możliwość pozyskania środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. W tym stanie rzeczy, przy jednoczesnym braku wyjaśnień strony co do niemożliwości pozyskania środków z tego tytułu, Sąd I instancji miał prawo przyjąć, że Spółka nie spełnia przesłanek z art. 246 § 2 P.p.s.a. uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.