I FZ 235/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 540/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 21 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października oraz grudzień 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 540/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniosku O. Sp. z o.o. z siedzibą w W., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 21 marca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października oraz grudzień 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został w żaden sposób uzasadniony, a tym samym nie wykazano istnienia przesłanek przemawiających za wydaniem pozytywnego rozstrzygnięcia. W opinii Sądu, wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Sąd podniósł, że przesłanką wstrzymania wykonania nie jest skuteczność egzekucji, lecz nieodwracalność skutków lub realna groźba powstania znacznej szkody w następstwie wykonania aktu, a ryzyko wyegzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż z natury rzeczy skutki wykonania takiego obowiązku są odwracalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła je w całości, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku skarżąca ograniczyła się do ogólnikowego przedstawienia jej sytuacji majątkowej co przyczyni się do zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej. Z powyższego wynika, że skarżąca przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej upatrują de facto w trudnej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. NSA pragnie zauważyć, że trudna sytuacja materialna oraz dotkliwości egzekucji, nie mieszczą się wśród przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 6 maja 2013 r., I FZ 159/13). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że w jej konkretnej sytuacji takie okoliczności faktyczne zachodzą, co przemawiałoby za uwzględnieniem wniosku. Same twierdzenia strony nie są w tym zakresie wystarczające. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Skoro skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić wniosek na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.