I FZ 214/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt I SPP/Op 10/23 w sprawie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 29 września 2022 r. nr 388000-COP.4103.10.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt I SPP/Op 10/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił sprzeciw E. Z. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie starszego referendarza sądowego z 1 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W zażaleniu Skarżąca zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego uwzględnienie oraz o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. Doręczenie postanowienia starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wraz z uzasadnieniem miało miejsce 26 kwietnia 2023 r. (wydanie przesyłki w urzędzie pocztowym). Skarżąca złożyła sprzeciw poprzez swojego pełnomocnika w dniu 4 maja 2023 r. Postanowieniem z 24 maja 2023 r. WSA w Opolu odrzucił sprzeciw wskazując, że został on złożony po terminie. WSA argumentował, że postanowieniem z 1 marca 2023 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w terminie wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez jego podpisanie lub nadesłanie podpisanego odpisu sprzeciwu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Skierowaną na adres kancelarii pełnomocnika Skarżącej przesyłkę, zawierającą odpis wyżej wskazanego wezwania, awizowano dwukrotnie w dniu 11 kwietnia 2023 r. oraz 19 kwietnia 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz z wydruku ze strony emonitoring.poczta-polska.pl. Pozostawienie awiza w dniu 11 kwietnia 2023 r. oznaczało, że termin do złożenia sprzeciwu upływał z dniem 2 maja 2023 r. Zdaniem Sądu najpóźniej w tym dniu pełnomocnik Skarżącej powinien był złożyć sprzeciw, uczynił on to jednak 4 maja 2023 r. uchybiając przy tym terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 259 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") termin do złożenia sprzeciwu od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie kluczowa dla rozstrzygnięcia pozostawała okoliczność, że czternastodniowy termin do odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu, rozpoczął swój bieg w dniu 11 kwietnia 2023 r., tj. w dniu pozostawienia w placówce pocztowej wezwania do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez jego podpisanie lub nadesłanie podpisanego odpisu sprzeciwu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił zatem 25 kwietnia 2023 r., pomimo jej odebrania przez pełnomocnika w dniu 26 kwietnia 2023 r. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienia NSA z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt I FZ 251/21, z 13 września 2022 r., sygn. akt I FZ 95/22, z 20 marca 2023 r., sygn. akt III FZ 22/23, z 31 maja 2023 r., sygn. akt III FZ 144/23). Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych (por. postanowienia NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I FZ 25/20, z 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OZ 130/23, z 31 maja 2023 r., sygn. akt III FZ 144/23). Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie obala doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. (por. B. Dauter [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2, LEX 2013). W świetle przedstawionych uwag zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał termin od jakiego liczony powinien być 14 dniowy termin odbioru wezwania, tj. 11 kwietnia 2023 r. oraz termin w jakim pełnomocnik Skarżącej powinien był złożyć pismo z uzupełnieniem braków formalnych sprzeciwu, tj. do dnia 2 maja 2023 r. Na marginesie warto podkreślić, iż NSA nie jest właściwym sądem do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, który został wniesiony pismem Skarżącej z 20 czerwca 2023 r. wraz z zażaleniem. Rozpoznanie tego wniosku znajduje się w gestii WSA w Opolu. Okoliczności przywołane w uzasadnieniu zażalenia przez Skarżącą mogą być relewantne w tym postępowaniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3