I FZ 176/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1519/23, w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1519/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę W.D. (dalej "strona" lub "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "organ") z 31 sierpnia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2011 r. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że mimo skutecznego doręczenia stosownego zarządzenia skarżący nie uiścił wpisu od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie go w całości. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że brak uiszczenia opłaty wskutek upływu terminu ze względu na niepodjęcie kierowanych do niej pism procesowych był przez nią niezawiniony. W terminie doręczania przesyłki skarżący nie był bowiem obecny w domu ze względu na leczenie i nie mógł podjąć korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, § 3 i § 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wraz z wniesieniem skargi na decyzję organu skarżący nie uiścił wpisu od tej skargi, a wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w całości (zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Przedmiotowy wniosek został uwzględniony w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych, tj. postanowieniem referendarza sądowego z 16 maja 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 330/23, strona została zwolniona od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 2.000 zł. Przedmiotowe postanowienie jest prawomocne od 20 lipca 2024 r. (wniesiony przez skarżącego sprzeciw został odrzucony — vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 maja 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 330/23). W konsekwencji Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej "przewodniczący wydziału") zarządzeniem z 23 lipca 2024 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą wezwanie uznano za doręczoną 22 sierpnia 2024 r. w trybie art. 73 p.p.s.a., co oznacza, że termin na uiszczenie wpisu od skargi upływał 29 sierpnia 2024 r. Jak wynika z akt sprawy, do dnia wydania zaskarżonego postanowienia wpis od skargi w żądanej wysokości nie został uiszczony. Skarżący w zażaleniu podnosi, że nie odebrał przesyłki z sądu zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu z uwagi na nieobecność pod adresem zamieszkania spowodowaną leczeniem (co potwierdził stosowną dokumentacją). Należy odnotować, że przedstawioną w tym zakresie argumentację zażalenia sąd pierwszej instancji potraktował jako wniosek o przywrócenie skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Niemniej jednak z uwagi na brak dopełnienia przez stronę czynności, dla której był wyznaczony termin (tj. uiszczenia wpisu od skargi) — mimo uprzedniego wezwania sądu — żądanie skarżącego w tym przedmiocie zostało pozostawione bez rozpatrzenia (vide zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1519/23). W rezultacie aktualna pozostała konstatacja sądu pierwszej instancji wyrażona w zaskarżonym postanowieniu, że termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie 29 sierpnia 2024 r. Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący, prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi oraz poinformowany, jakie skutki wynikają z niewykonania wezwania, w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braku fiskalnego skargi. Skoro więc wpis od skargi nie został uiszczony w prawidłowej wysokości w terminie zakreślonym w wezwaniu, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy bez wpływu na powyższą ocenę pozostają wyjaśnione w zażaleniu przyczyny braku odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu, a w konsekwencji niedochowania terminu do dokonania tej czynności procesowej. Przywołane okoliczności faktyczne mogłyby bowiem zostać wzięte pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu, czego próbę sąd pierwszej instancji z resztą podjął. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.