I FZ 172/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 80/14 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia kwoty ze zwrotu w podatku od towarów i usług za sierpień 2012 roku na zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 rok i 2008 rok oraz na odsetki stałe od niezapłaconych w terminie zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień i październik 2011 roku oraz na zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 80/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd wskazał, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami – I. B. i B. B. Matka osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.000 zł, a ojciec w kwocie 1.075,39 zł. Oboje partycypują w kosztach utrzymania rodziny, w szczególności matka skarżącego ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania, zakupem lekarstw i podstawowymi opłatami w łącznej kwocie ok. 957 zł. Z kolei dla skarżącego istotne obciążenie stanowią wydatki związane z płatnością składek ZUS, które łącznie w okresie od września do grudnia 2013 r. opiewały na kwotę 3.080,94 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż miesięczne przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w okresie od października do grudnia 2013 r. wahały się w granicach od 19.202 zł do 20.214 zł. Natomiast w styczniu 2014 r. dochód ten stanowił kwotę 1.549,31 zł (według załączonego rozliczenia – Roczna struktura dochodu dla roku 2014 –k. 28). Sąd zaznaczył, że skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunku bankowego, odpisu z księgi przychodów i rozchodów za styczeń-luty 2014 r. oraz aktualnego zeznania podatkowego nie wykazał, że obecnie ponosi stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. Przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty bankowe potwierdzają jedynie kwotę dokonywanych przez skarżącego wpłat gotówkowych w łącznej wysokości 2.739,23 zł w okresie od listopada 2013 r. do lutego 2014 r. Nie dokumentują one rzeczywistego salda posiadanego przez skarżącego rachunku bankowego. Mając na uwadze brak wyczerpującego przedstawienia przez skarżącego jego sytuacji finansowej oraz fakt powiększenia budżetu rodziny o dochód ojca skarżącego, Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co tym samym uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i zwolnienia od kosztów sądowych w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu ponownie wskazał na trudną sytuację, w której się znajduje. Zaznaczył, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest niedochodowa i nie pozwala na zgromadzenie środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych. Wskazał również na zły stan zdrowia osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei art. 246 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na argumentację Sądu I instancji zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu, warto również przypomnieć, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Należy podkreślić, że skarżący nie przedłożył, wszystkich wymaganych przez Sąd I instancji dokumentów źródłowych, które pozwoliłby w pełni zweryfikować jego możliwości finansowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący pozbawił w ten sposób Sąd I instancji możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny jego sytuacji materialnej. Rację ma również Sąd I instancji wskazując na niejasności w oświadczeniach skarżącego odnośnie uzyskiwanych dochodów. Stąd też informacje przedstawione przez skarżącego były niewystarczające do wydania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia, nie przedstawiały bowiem całościowego obrazu sytuacji finansowej skarżącego, tylko dokumentowały poszczególny przychody i wydatki. W związku z takim postępowaniem skarżący powinien liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.