I FZ 168/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 70/23 odrzucające skargę w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r. nr 1401-IOV-5.4103.14.2022.PA w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 70/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: Strona lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2017 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącej z dnia 11 stycznia 2023 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Powyższe wezwania zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 24 stycznia 2023 r. Pismem z dnia 31 stycznia 2023 r., pełnomocnik Skarżącej, wniósł o wydłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, motywując swój wniosek faktem, iż prezes zarządu spółki skarżącej przebywa w Istambule i wysłany przez niego oryginał pełnomocnictwa dotrze do kancelarii pełnomocnika dopiero 1 lutego 2023 r. Przy piśmie z dnia 24 stycznia 2023 r. złożonym w urzędzie pocztowym w dniu 1 lutego 2023 r. pełnomocnik Skarżącej wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia oraz nadesłał pełnomocnictwo procesowe dla adw. F. P. Przy odrębnym piśmie z dnia 24 stycznia 2023 r. złożonym w urzędzie pocztowym w dniu 1 lutego 2023 r. pełnomocnik Skarżącej nadesłał pełnomocnictwo substytucyjne dla adw. W. K. Opisanym na wstępie postanowieniem WSA w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zakreślony Stronie termin na uzupełnienie braków formalnych jest terminem ustawowym wynikającym z art. 49 § 1 p.p.s.a. i jako taki nie podlega przedłużeniu w trybie przewidzianym dla terminów sądowych określonym w art. 84 p.p.s.a. Wskazał również, że czynność uzupełnienia braków została dokonana po terminie, a więc zgodnie z dyspozycją 85 p.p.s.a. jest bezskuteczna i nie wywołuje skutków prawnych, a Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi. Od powyższego postanowienie zażalenie wywiodła Skarżąca, zarzucając naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi wniesionej przez stronę na podstawie ww. przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszym postępowaniu, podczas gdy strona w wyznaczonym terminie do 31 stycznia 2023 r. złożyła wniosek o wydłużenie terminu do uzupełnienia braku formalnego w postaci przesłania oryginału pełnomocnictwa wskazując jednocześnie na przeszkodę w tym zakresie a mianowicie przebywanie Prezesa Zarządu Spółki poza granicami kraju oraz zaznaczyła, iż rzeczone pełnomocnictwo zostanie przesłane dnia następnego tj. 1 lutego 2023 r., jak tylko dotrze do siedziby pełnomocnika, a następnie rzeczone pełnomocnictwo zostało zgodnie z wnioskiem z dnia 31 stycznia 2023 r. przesłane Sądowi, tym samym uzupełniając brak formalny, potwierdzając rzeczywistość umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony oraz umożliwiając organowi Sądowemu rozpatrzenie skargi strony, czego jednak sąd zaniechał, niezasadnie powołując się na treść przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - art. 49 § 1 p.p.s.a poprzez bezzasadne przyjęcie, iż złożony przez stronę wniosek o wydłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie ma charakteru oczywiście uzasadnionego, kiedy to oczywistym jest iż ze względów podniesionych w przedmiotowym wniosku w postaci przebywania Prezesa Zarządu spółki skarżącej poza granicami kraju co tym samym uniemożliwiło sprostanie terminowi wyznaczonemu przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych oraz uzupełnienie braku formalnego skargi i potwierdzenie rzeczywistość umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony w postępowania wynikającym ze złożonej skargi na decyzję organu podatkowego warunkuje usunięcie przeszkody do rozpatrywania skargi wniesionej przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z kolei w myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto zgodnie z art. 57 § 1 skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem jako pismo wszczynające postępowanie sądowe w danej instancji, zgodnie z art. 215 § 1 p.p.s.a., powinna wskazywać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Podkreślić w tym miejscu należy, że siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Jeżeli z przyczyn od strony niezależnych termin ten nie może być zachowany, służy stronie ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 49). Ustalając taki zakres normatywny sprawy należy uznać za wysoce kuriozalne zachowanie profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Pełnomocnik Strony wraz ze skargą przesłał on do Sądu niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa, w związku z czym wezwano go do przedłożenia poświadczonej kopii lub oryginału tegoż, dodatkowo wzywając do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia (dalej jako: WPZ). Kolejno w piśmie wniesionym ostatniego dnia terminu pełnomocnik wskazał, że wnosi o wydłużenie terminu ustawowego na uzupełnienie braków ponieważ oryginał pełnomocnictwa nadejdzie do kancelarii dopiero następnego dnia. W piśmie tym nie odniesiono się natomiast w ogóle do wezwania w zakresie wskazania WPZ. W swoich pismach, jak i w zażaleniu Pełnomocnik wskazuje jaką dużą trudnością było dla niego uzyskanie oryginału pełnomocnictwa (wręcz obracając całą argumentację zażalenia wokół tej okoliczności), pomijając przy tym zupełnie, że wystarczające byłoby również złożenie uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa – co wynika z samej treści wezwania. Odnotować w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 37 p.p.s.a. adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa, zaś niewiarygodne wydaje się, by profesjonalny pełnomocnik nie zdawał sobie sprawy z treści tego przepisu – zaś bezsporne jest, że pełnomocnik kopią tego pełnomocnictwa dysponował wcześniej, gdyż dołączył jego kopię do skargi. Notoryjna jest również okoliczność, że pełnomocnik działający z należytą starannością winien był dysponować przynajmniej kopią udzielonego pełnomocnictwa. Ponadto, nawet gdyby było wymagane uzyskanie oryginału, profesjonalny pełnomocnik winien był zdawać sobie sprawę z konieczności złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej i antycypować konieczność jego uzyskania już na etapie nawiązywania współpracy z mocodawcą. Tym bardziej kuriozalna jest argumentacja zażalenia, że wezwanie Sądu było niespodziewane i tak krótki termin godzi w prawa strony. Tym bardziej, że w terminie strona nie odniosła się w ogóle do braku wskazania WPZ. Reasumując powyższe, nie sposób odnaleźć racjonalności w działaniu profesjonalnego pełnomocnika Strony w niniejszej sprawie. Z jednej strony wnosi on o przedłużenie ustawowego (nieprzedłużalnego) terminu co do jednego braku, ignorując zupełnie drugi brak formalny, dzień po terminie uzupełnia braki – nie wnosząc przy tym o przywrócenie terminu, co mogłoby być właściwym trybem w niniejszej sprawie – zaś w zażaleniu podnosi wybiórczą wykładnię celowościową przepisów będącą zupełnie contra legem i nieadekwatne przemyślenia co do trudności w uzyskania oryginału pełnomocnictwa. W takim stanie rzeczy nie sposób uwzględnić wniesionego w sprawie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.