I FZ 159/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, , , po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.B., B.F., P.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 1070/15 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J.B., B.F., P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 6 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Zaskarżonym postanowieniem z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 1070/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek J.B., B.F., P.S o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie z ich skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 6 lipca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zobowiązania podatkowego T. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 2 grudnia 2015 r. odrzucił skargę skarżących w przedmiotowej sprawie. W dniu 29 lutego 2016 r. (uzupełnionego pismem z 14 marca 2016 r.) pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z odpisem skargi kasacyjnej. Pisma te nie zawierały oświadczenia o doręczeniu pisma drugiej stronie, ani dowodu ich nadania przesyłką poleconą. Zarządzeniami z 22 i 31 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił powyższe pisma procesowe pełnomocnikowi strony skarżącej na podstawie art. 66 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Pismem z 7 kwietnia 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo zawierające stanowisko w zakresie wadliwego zwrotu pism wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W piśmie zawarto oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma stronie przeciwnej. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podniesiono, że - w ocenie strony - Sąd błędnie dokonał zwrotu pism dotyczących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek o przywrócenie terminu uznał, że pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał, że uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej bez swojej winy. Argumentacja wniosku o przywrócenie terminu opierająca się na subiektywnym przekonaniu strony, iż wniosek o przywrócenie terminu nie podlega rygorom wynikającym z art. 66 § 1 P.p.s.a w żaden sposób nie uprawdopodabnia braku winy w niedochowaniu terminowi. W zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżono je w całości, zarzucając naruszenie art. 86 § 3 P.p.s.a. poprzez oddalenie złożonego z ostrożności procesowej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ może przekładać się na pozbawienie skarżących rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej na skutek naruszenia: - art. 66 § 1 i 3 P.p.s.a. polegającego na wadliwym uznaniu, że skarżący nie wykazali braku winy w niedokonaniu w terminie czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, podczas gdy brak winy skarżących jest skutkiem błędnego zarządzenie zwrotu złożonego w terminie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wobec braku zawarcia w jego treści oświadczenia, o którym mowa w art. 66 § 1 P.p.s.a. w sytuacji gdy przepisy prawa dla wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej tj. pisma przewidzianego w art. 66 § 3 P.p.s.a. nie wymagają złożenia takiego oświadczenia. - art. 141 § 4 w związku z art. 166 P.p.s.a poprzez całkowite zaniechanie ustosunkowanie się do stanowiska skarżących odnoszącego się do braku możliwości zastosowania art. 66 § 1 P.p.s.a. do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jako pisma przewidzianego w art. 66 § 3 P.p.s.a., co powoduje brak możliwości rekonstrukcji przesłanek, którymi kierował się Sąd uznając brak zasadności stanowiska strony. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że na podstawie art. 66 § 1 P.p.s.a. w toku sprawy adwokaci, radcy prawni, doradcy podatkowi i rzecznicy patentowi doręczają sobie nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty lub przesyłką poleconą. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą. Pisma niezawierające powyższego oświadczenia podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku. Natomiast stosownie do treści § 3 tego przepisu obowiązek doręczenia pisma przez profesjonalnego pełnomocnika nie dotyczy wniesienia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu, skargi o wznowienie postępowania i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Rację mają skarżący wskazując, że w okolicznościach sprawy należy odnieść się do stosowania art. 66 § 1 P.p.s.a. do wniesionego do sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Choć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został wprost wskazany w zawartym w art. 66 § 3 P.p.s.a. katalogu pism, co do których wyłączono obowiązek doręczania bezpośredniego, niemniej jednak nie oznacza to, że pismo to stanowi jeden z rodzajów pism, których w ogóle dotyczy zasada doręczeń bezpośrednich. Słusznie podkreślono w zażaleniu, że przesłanką niezbędną dla zastosowania art. 66 § 1 P.p.s.a. jest uznanie, że postępowanie jest w toku. Nie można uznać, że wniesienie przez stronę do sądu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powoduje stan zawisłości sprawy. W tym zakresie wniosek jest podobny do wniesionej skargi, która do momentu doręczenia jest rozpatrywana w jednostronnym postępowaniu rozpoznawczym. Celem takiego postępowania jest sprawdzenie bezwzględnych przesłanek postępowania sądowo-administracyjnego. Samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności sprawy do czasu zakończenia jednostronnego postępowania rozpoznawczego nie powoduje stanu zawisłości sprawy, zatem złożony wniosek nie może zostać objęty wymogiem przewidzianym w art. 66 § 1 P.p.s.a. Zatem nie ma podstaw do uznania, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym stanowi jedno z pism składanych "w toku sprawy", które objęte jest obowiązkiem składania oświadczeń przewidzianym w art. 66 § 1 P.p.s.a. Tym bardziej nie ma żadnych podstaw, aby uznać konieczność zawierania takiego oświadczenia we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania jednej z czynności i sądowych, które wyraźnie są wyłączone spod takiego obowiązku w art. 66 § 3 P.p.s.a. Reasumując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia jednego z pism procesowych przewidzianych w art. 66 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") nie podlega regulacji art. 66 § 1 tej ustawy. Wadliwy zwrot złożonego we właściwym terminie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej stanowi wystarczające uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności sądowej - na co prawidłowo zwrócono uwagę w uzasadnieniu zażalenia. Brak winy w uchybieniu terminu wynika z niewłaściwego zastosowania przez Sąd art. 66 § 1 P.p.s.a polegającego na uznaniu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wymaga zawarcia oświadczenia o doręczeniu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą pod rygorem zwrotu pisma niezawierająeych takiego oświadczenia, bez wzywania do uzupełnienia braku. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a postanowił jak w sentencji.