I FZ 154/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 85/23 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 grudnia 2022 r., nr 2401-IOV3.4103.274.2021.KJ UNP: 2401-22-292244 w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. oraz za listopad 2016 r. i za grudzień 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 marca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 85/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw D. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie referendarza sądowego tego sądu z 28 listopada 2023 r., odmawiające przyznania spółce prawa pomocy. Z uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji wynika, iż pismem z 22 grudnia 2023 r. spółka wniosła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego z 28 listopada 2023 r. Zarządzeniem z 3 stycznia 2024 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu poprzez jego podpisanie w siedzibie tutejszego Sądu bądź nadesłanie sprzeciwu z 22 grudnia 2023 r. własnoręcznie podpisanego przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłkę adresowaną do spółki, zawierającą przedmiotowe wezwanie odebrał 25 stycznia 2024 r. adresat, a zatem termin do uzupełnia braku formalnego sprzeciwu upłynął z dniem 1 lutego 2024 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż spółka, mimo prawidłowego wezwania, zawierającego pouczenie o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, nie uzupełniła braku formalnego sprzeciwu. W efekcie powyższego sąd pierwszej instancji wobec nieusunięcia braku formalnego sprzeciwu przez spółkę, odrzucił go na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie: art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż spółka nie spełniła wymogu formalnego pisma; art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż skarżąca spółka nie uzupełniła braków formalnych w terminie; art. 259 § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż sprzeciw zawierał braki formalne i podlegał odrzuceniu przez sąd. W związku z powyższym spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenia zażalenia strony, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Z brzmienia art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., wynika, iż każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jak wynika z powyższego koniecznym warunkiem formalnym pisma strony jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 1 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie spółka w zażaleniu podniosła, iż nie otrzymała zarządzenia wzywającego ją do uzupełnienia braku formalnego. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 40) wynika, iż spółce wysłano wezwanie do usunięcia braków formalnych sprzeciwu wraz z pouczeniem, a przesyłkę odebrano 25 stycznia 2024 r., co podpisem potwierdził prezes zarządu spółki. Zaznaczyć należy, że na poświadczeniu tym w rubryce "Rodzaj przesyłki" wpisano "wezwanie z 5.01.24r. do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu z poucz.". Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 19; dalej: "rozporządzenie"), odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Podkreślić należy, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanych pism. Oznacza to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zauważyć należy, iż na przedmiotowym poświadczeniu odbioru brak jest jakiejkolwiek adnotacji o tym, iż przesyłka była niekompletna. W związku z czym, nie można uznać stanowiska spółki, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu nie doręczono, bo przeczy temu treść dokumentu "potwierdzenie odbioru". Ponadto spółka nawet w najmniejszym stopniu nie uwiarygodniła swoim zachowaniem istnienia podstaw do twierdzenia o braku pisma, którego odbiór został przecież pokwitowany. Domniemania, że dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, nie może obalić samo oświadczenie spółki. W realiach tej sprawy doręczenie miało miejsce za pośrednictwem operatora pocztowego. Z kolei brak sprawdzania na bieżąco faktycznej zawartości otrzymanej korespondencji w stosunku do jej zakresu potwierdzanego podpisem upoważnionej osoby ją odbierającej, obciąża kwitującego taki odbiór (por. postanowienie NSA z 27 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 252/20). W związku z powyższym prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji, wobec nieuzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, sprzeciw ten odrzucił. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.