I FZ 153/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp.j. w B. na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 1050/18 w zakresie kosztów postępowania w sprawie ze skargi B. sp.j. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem zawartym w punkcie 2 wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1050/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi B. sp.j. w B. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 lipca 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r., zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz spółki koszty postępowania w kwocie 9.547 zł (w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję). W uzasadnieniu sąd wskazał, że na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit a i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) zasądził na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 9.547 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 4.147 zł, a także zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata w wysokości 5.400 zł. Sąd na podstawie art. 206 P.p.s.a. dokonał miarkowania kosztów zastępstwa procesowego skarżącej przez adwokata. W tym zakresie sąd wziął pod uwagę fakt reprezentowania spółki przez tego samego pełnomocnika w dwóch, w zasadzie tożsamych sprawach dotyczących określenia spółce zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. (sygn. akt I SA/Kr 1049/180) i styczeń 2015 r., z czym niewątpliwe wiązał się mniejszy nakład pracy pełnomocnika. Skarga sporządzona w tej sprawie była powieleniem skargi w poprzedniej sprawie i jej zarzuty miały taką samą treść. Dodatkowym argumentem była okoliczność, że nie wszystkie argumenty pełnomocnika skarżącej okazały się słuszne. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania w kwocie 14.947, w tym kwoty 4.174 tytułem wpisu od skargi i kwoty 10.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 206 P.p.s.a. wskutek bezzasadnego obniżenia kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik spółki argumentował, że z uzasadnienia wyroku nie wynika, dlaczego WSA zasądził koszty postępowania w wysokości 50%, podczas gdy sprawa ma bardzo skomplikowany i wielowątkowy charakter i obejmuje obszerny materiał dowodowy, a nadkład pracy pełnomocnika był ponadstandardowy. Zasądzone koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400 są zatem rażąco niskie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie NSA sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 206 P.p.s.a. miarkując koszty. Zgodnie z przywołanym przepisem: "Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się uznaniowy charakter art. 206 P.p.s.a, pozwalający sądowi na dokonywanie dyskrecjonalnej oceny na tle konkretnej sprawy, czy w danych okolicznościach powinno nastąpić miarkowanie kwoty zasądzanych kosztów, oczywiście przy zachowaniu wymogu właściwego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Jak stwierdził NSA w postanowieniu z dnia 24 września 2018 r., sygn. akt I FZ 242/18 (dostępne w bazie CBOSA), warunkiem prawidłowego zastosowania przez sąd I instancji art. 206 P.p.s.a. jest wskazanie, dlaczego sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów. Intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11)". Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, NSA stwierdza, że wbrew wywodom zawartym w zażaleniu, sąd I instancji, miarkując koszty postępowania, nie naruszył art. 206 P.p.s.a. Z oceną przyjętą przez sąd I instancji – dopuszczającą dostosowanie wynagrodzenia pełnomocnika do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy – należy się zgodzić. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, CBOSA), wskazującym, że wielość analogicznych spraw, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 P.p.s.a.. Uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego była okoliczność, że WSA rozpoznawał 2 tożsame sprawy spółki, co niewątpliwie wiązało się z mniejszym nakładem pracy pełnomocnika (zarzuty skarg miały taką samą treść). Daje to jasny obraz tego, dlaczego sąd zdecydował o zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 50% dla każdej z 2 spraw spółki. Ponadto – jak wynikało z uzasadnienia wyroku – sąd I instancji podzielił jedynie część z podniesionych zarzutów. Nie zasługują na uwzględnienie argumenty zażalenia, z których nie wynika, na czym miałby polegać ponadprzeciętny nadkład pracy pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu I instancji.