I FZ 145/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 147/19 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 10 grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 147/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku T.G. (dalej: Strona lub Skarżąca), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 10 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2013 r. 2. Stan sprawy przedstawiony w postanowieniu Sądu pierwszej instancji 2.1. W skardze (pismo z dnia 25 stycznia 2019 r. - przyp. NSA) Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IAS. Podała w nim, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budownictwa, zaś wykonanie decyzji spowoduje brak możliwości wykonywania pracy, z której się utrzymuje. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 3.1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.) 3.2. W motywach swojej oceny Sąd stwierdził, że wniosek Skarżącej nie zawierał żadnych konkretnych informacji o kondycji finansowej prowadzonej przez nią firmy, czy dotyczących jej własnej sytuacji majątkowej, które uprawdopodobniałyby wyrządzenie Skarżącej trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nie istniały powody do udzielenia Skarżącej żądanej ochrony tymczasowej. 4. Zażalenie Skarżącej 4.1. Zażaleniem (sporządzonym przez adwokata) Skarżąca zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez pobieżne rozważenie sytuacji finansowej Skarżącej i nie uwzględnienie jej dokumentacji finansowej, zebranej w toku postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w X. (dalej: Naczelnik US). Ta zaś wskazywała na brak płynności w firmie Skarżącej oraz brak dochodu w ostatnich latach. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. 5.2. Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zawartego w piśmie z dnia 25 stycznia 2019 r.) potwierdzała stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Skarżąca nie uprawdopodobniła w dostateczny sposób ziszczenia się przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością przyznania Skarżącej tego rodzaju ochrony. Wniosek zawierał jedynie ogólne stwierdzenie, że: "Wstrzymanie wykonania decyzji uchroni skarżącą od znaczącej szkody [...] skarżąca jest czynnym przedsiębiorcą. Prowadzona przez nią działalność gospodarcza w zakresie budownictwa wymaga płynności środków finansowych. Ewentualne wykonanie zaskarżonych decyzji spowodowałoby brak możliwości wykonywania pracy, z której się utrzymuje." W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że w oparciu o treści pomieszczone w tak sformułowanym wniosku nie można było stwierdzić, że rzeczywiście w niniejszej sprawie zachodzą określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona nie podała w nim żadnych konkretnych informacji i dowodów, na podstawie których można byłoby uznać, że wykonanie tej decyzji będzie w rzeczywistości skutkowało konsekwencjami wskazanymi przez Stronę, tj. pozbawi ją płynności finansowej, co następnie uniemożliwi wykonywanie pracy. 5.3. Niezasadna okazała się z kolei argumentacja zawarta w zażaleniu, że Sąd oceniając wniosek powinien był posłużyć się danymi zgromadzonymi przez Naczelnika US. Po pierwsze, należało mieć na uwadze, że w samym wniosku Strona wskazała wyłącznie na potencjalny skutek prowadzonej egzekucji, nie przedstawiając motywów uprawdopodobniających możliwość jego wystąpienia i zarazem wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody. W tej sytuacji nieuprawnione było oczekiwanie, że Sąd rozpatrujący ów wniosek powinien poszukiwać za Stronę argumentów oraz danych finansowych na poparcie wniesionego żądania procesowego. To na Stronie bowiem spoczywał obowiązek takiego uzasadnienia wniosku, aby był precyzyjny i dotyczył konkretnych okoliczności, które kwalifikują się do merytorycznej oceny z punktu widzenia wpływu na kondycję finansową jej firmy. Po wtóre, należało mieć na względzie, że sąd administracyjny - przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - zasadniczo powinien brać pod uwagę okoliczności aktualne. Tymczasem Skarżąca występując o wstrzymanie wykonania decyzji (pismem z dnia 25 lutego 2019 r.) nie powołała się na żadne okoliczności, a w zażaleniu odwołała się do osiągniętej przez jej firmę straty w latach 2016-2017. Nadto podała w nim, że ma zaległości wobec trzech podmiotów (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/X., Prezydenta Miasta X. - Urząd Miasta X. i Prezydenta Miasta Y. - Gmina Y.) w wysokości 100.177,53 zł oraz że nie dysponuje środkami finansowymi w gotówce, zaś jedyny jej majątek to nieruchomości oraz pojazdy służące do prowadzenia działalności gospodarczej. W istocie więc nie podała dokładnych danych o bieżącej sytuacji finansowej jej firmy, poprzestając na przedstawieniu tylko tych o stracie z 2016 r. i 2017 r. oraz ogólnikowych twierdzeniach w zakresie istnienia zaległości, posiadanych "nieruchomości" oraz "pojazdów służących do prowadzenia działalności gospodarczej". Nie opisała również specyfiki rynku, na którym działa, nie odniosła tego do rozmiarów swojej działalności, aktualnej kondycji finansowej, czy przykładowo liczby kontrahentów i istniejących z nimi relacji. Nie zobrazowała tym samym, że ewentualna egzekucja może doprowadzić do skutków przez nią opisanych. Powoływanie się przez Stronę na stratę i to w dodatku za lata 2016-2017 było niewystarczające w kontekście dostrzeżonych mankamentów złożonego wniosku. Sama strata, czy niski dochód, nie są bowiem równoznaczne z brakiem potencjału płatniczego. Co do zasady miarodajna dla oceny zdolności płatniczej powinna być kategoria przychodu, a nie dochodu. Kategoria dochodu (straty) jest wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, które z kolei są skutkiem wyboru co do decyzji gospodarczych podejmowanych przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Na podstawie takich szczątkowych informacji nie sposób było wywieść z jakich względów wykonanie decyzji (utrzymującej w mocy decyzję Naczelnik US określającą w szczególności podatek do zapłaty w kwocie 36.800 zł) może doprowadzić do blokady prowadzonej przez Skarżącą działalności i co za tym idzie miałoby stanowić dla niej znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. 5.4. W zażaleniu zwrócono dodatkowo uwagę, że Skarżąca ma poważne problemy zdrowotne, załączając na tę okoliczność kopię dokumentacji medycznej. Okoliczności tej nie poparto jednak argumentacją wykazującą związek z wyrządzeniem Skarżącej znacznej szkody w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. 5.5. Rozważone wyżej racje spowodowały, że Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.