I FZ 14/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. w G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1852/19 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi S. sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za lipiec 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. S. sp. z o.o. w G. (dalej: Spółka lub Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 6 września 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [....] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 24 sierpnia 2018 r., która określała zobowiązanie w podatku akcyzowym za lipiec 2016 r. W skardze Skarżąca określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 35.064 zł. Identyczną wartość przedmiotu zaskarżenia podał Dyrektor IAS w złożonej do Sądu odpowiedzi na skargę. 2. Zarządzeniem z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt I Sa/Gd 1852/19, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 992 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; dalej: rozporządzenie). Odpis tego zarządzenia doręczono Skarżącej w dniu 28 października 2019 r. W reakcji na wezwanie Spółka nadała do Sądu w dniu 4 listopada 2019 r. wniosek o zwolnienie jej w całości od kosztów sądowych. Wniosek ten postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt I SPP/Gd 404/19, pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na nie usunięcie na wezwanie braków formalnych. Następnie zarządzeniem z dnia 20 maja 2020 r. Przewodniczący Wydziału uchylił zarządzenie z dnia 11 października 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 992 zł. Drugim zarządzeniem z dnia 20 maja 2020 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.052 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia. Odpis zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego wraz z pismem sądowym informującym Spółkę o uchyleniu zarządzenia z dnia 11 października 2019 r. doręczono jej w dniu 9 czerwca 2020 r. [Spółka w sprawie wnosiła ponowne wnioski o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy - nadany w dniu 12 czerwca 2020 r. – załatwiony został prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 września 2020 r., sygn. akt I SPP/Gd 233/20, utrzymującym w mocy zarządzenie Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2020 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku. Drugi zaś - nadany w dniu 12 października 2020 r. - załatwiono analogicznym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2021 r., sygn. akt I SPP/Gd 374/20, z tym że utrzymującym w mocy zarządzenie Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2020 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku.] 3. Na zarządzenie z dnia 20 maja 2020 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.052 zł Skarżąca złożyła zażalenie. Zarzuciła w nim naruszenie art. 220 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) w związku z § 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z "art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 568)" przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym orzeczeniu o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Według Skarżącej zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego jest czynnością procesową, która nie mogła być dokonana w okresie stanu epidemii. Z kolei sam wpis został ustalony w zawyżonej kwocie, w sprzeczności z § 1 pkt 2 rozporządzenia. W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie okazało się niezasadne i dlatego podlegało oddaleniu. 4.2. W sprawie sporne było to, czy Skarżącą - z uwagi na nierozpoczynanie się albo zawieszenie biegu terminów sądowych - przedwcześnie wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Oprócz tego Skarżąca uważała, że wpis został ustalony w nieprawidłowej wysokości. 4.2.1. Stosownie do obowiązującego w dniu 20 maja 2020 r. (data wydania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.052 zł) art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z powołanych przepisów wynikało więc, że w okresie istnienia stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii z powodu COVID-19 nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu albo zawieszenie biegu terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stany takie zawieszały zatem bądź wstrzymywały termin na wykonanie obowiązku nałożonego przez sąd na stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Przepisy te nie uniemożliwiały natomiast podejmowania przez sąd czynności, w tym wydawania stosownych zarządzeń pod adresem strony. W konsekwencji nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja Spółki, że została ona przedwcześnie i bezzasadnie wezwana do uiszczenia opłaty sądowej (tj. wpisu od wniesionej przez nią skargi). Wstrzymanie albo zawieszenie - na mocy wspomnianego już art. 15zzs ust. 1 pkt 1 - terminów procesowych/sądowych miało między innymi na celu ochronę strony postępowania przed negatywnymi skutkami prawnymi w związku z niemożnością podjęcia odpowiednich działań procesowych w trakcie trwania stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii, a nie uniemożliwienia podejmowania przez sąd stosownych czynności celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania sądu i rozpoznania w przyszłości spraw bez zbędnej zwłoki. Na tle analizowanych przepisów nie istniały tym samym przeszkody prawne do wydania przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia z dnia 20 maja 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz doręczenia go Skarżącej. Dodać należało, że zgodnie z art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), z dniem 16 maja 2020 r. uchylony został wspomniany wcześniej art. 15zzs. Jednocześnie ustawodawca w art. 68 ust. 6 i ust. 7 ustawy zmieniającej wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone - biegną dalej. Mając na uwadze, że ustawa weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. (por. art. 76 ustawy zmieniającej), ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie rozpoczęcia, jak i zawieszenie biegu terminów procesowych przypadło na dzień 23 maja 2020 r. Oznaczało to, że od dnia 24 maja 2020 r. rozpoczynały bieg te terminy, które wcześniej nie mogły rozpocząć swojego biegu z uwagi na ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii oraz biegły dalej te, które z tego powodu uległy zawieszeniu. W przypadku Skarżącej omawiane modyfikacje biegu terminów nie znalazły zastosowania, a to z uwagi na datę doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu przypadającą na dzień 9 czerwca 2020 r. 4.2.2. Wbrew zapatrywaniom Spółki ustalona zarządzeniem z dnia 20 maja 2020 r. kwota należnej opłaty sądowej (wpisu od skargi ) była prawidłowa. Strony postępowania sądowego (Spółka i Dyrektor IAS) zgodnie podały wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 35.064 zł. Wartość ta została przyjęta przez Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i nie była w zażaleniu kwestionowana przez Spółkę. Do obliczenia wpisu sądowego dla kwoty 35.064 zł miał zastosowanie § 1 pkt 2 rozporządzenia, w świetle którego wpis stosunkowy dla należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem w przedziale kwot od 10.000 zł do 50.000 zł - wynosi 3% wartości przedmiotu zaskarżenia. Stosując zatem obliczenie procentowe, czyli 3% z 35.064 zł, następnie uwzględniając jego wynik (1051,92 zł) oraz art. 219 § 2 zdanie drugie P.p.s.a. (o zaokrąglaniu końcówek opłat do pełnych złotych), stwierdzić należało, iż opłata od skargi wniesionej przez Spółkę została prawidłowo ustalona na kwotę 1.052 zł. 4.3. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. 4.4. Sentencja niniejszego postanowienia oraz jego uzasadnienie zostały przy tym utrwalone w systemie teleinformatycznym Naczelnego Sądu Administracyjnego i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym sędziego składu orzekającego, zgodnie z możliwością przewidzianą w przepisach art. 137 § 5 i art. 143 § 2 P.p.s.a. dotyczących wyroków, ale stosowanych odpowiednio także do postanowień na mocy art. 166 tej ustawy, zaś w odniesieniu do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - znajdujących również odpowiednie zastosowanie z uwagi na art. 193 zdanie pierwsze ab initio P.p.s.a. Od chwili, w której - przy wykorzystaniu wskazanych tu warunków technicznych - wydane na posiedzeniu niejawnym postanowienie zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, stało się ono wiążące, a to po myśli art. 164 ab initio w związku z art. 193 zdanie pierwsze ab initio P.p.s.a. ----------------------- 3