I FZ 133/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 905/17 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia 2 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 905/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odmówił J. R. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z motywów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wynikało, że pismem z 15 marca 2018 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia WSA w Olsztynie z 18 grudnia 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od jego doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie wykonał wezwania w zakreślonym terminie. Natomiast 4 kwietnia 2018 r. (data nadania w placówce pocztowej) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wykonania ww. wezwania. Podał, że przesyłkę zawierającą wezwanie odebrała jego matka, sam nie wiedział o wezwaniu, gdyż w okresie od 16 do 30 marca 2018 r., był na wyprawie kondycyjno-survivalowej, w trakcie której unikał kontaktu ze światem zewnętrznym, wobec czego nie miał przy sobie telefonu. Dopiero gdy wrócił do domu w dniu 30 marca 2018 r. otrzymał korespondencję zawierającą wezwanie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie można było uznać, że skarżący zachował staranność, jakiej można wymagać od osoby znajdującej się w jego sytuacji procesowej. Powinien on bowiem zdawać sobie sprawę, że w toku postępowania z jego skargi może zostać do niego skierowana korespondencja, która będzie wymagała podjęcia przez niego określonych czynności w terminie wyznaczonym przez Sąd oraz, że jego nieobecność pod adresem wskazanym Sądowi może w związku z tym pociągnąć za sobą negatywne dla niego skutki procesowe. Dlatego, według WSA, skarżący winien zawczasu zabezpieczyć się przed takimi skutkami. Powinien zatem przed wyjazdem upoważnić matkę do zapoznania się z treścią przesyłki, uświadamiając domownikowi wagę problemu i konieczność dokładnego odnotowania daty doręczenia, a nawet - jako członkowi najbliższej rodziny - udzielić pełnomocnictwa do dokonywania czynności w ramach postępowania. Tymczasem skarżący nie podjął tego rodzaju kroków, co przesądza, w ocenie Sądu pierwszej instancji, że ponosi winę w uchybieniu terminu. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wywiedzionego środka odwoławczego generalnie wskazywał, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji nieprzekazania mu przez matkę, bezpośrednio po odbiorze, odebranej z sądu korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Przed oceną zaskarżonego postanowienia, także przez pryzmat argumentów podnoszonych w zażaleniu przypomnieć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z jej akt skarżący nie uiścił w terminie wpisu od skargi z powodu wyprawy kondycyjno-survivalowej, w trakcie której unikał kontaktu ze światem zewnętrznym, wobec czego nie miał przy sobie telefonu. Nieobecność pod adresem na który kierowano korespondencję z Sądu uniemożliwiła matce strony niezwłoczne przekazanie mu wezwania do uiszczenia wpisu. Jak już wyżej była o tym mowa przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący uczestniczył w dobrowolnym wydarzeniu, w trakcie którego z własnej woli (nie wskazuje bowiem okoliczności, które uniemożliwiałyby mu korzystanie z telefonu komórkowego) zrezygnował z kontaktu m.in. z matką. Dla terminowego uiszczenia wpisu nie musiał więc przezwyciężać żadnej przeszkody, której nie dało się usunąć przez właściwą organizację czasu bądź wydanie odpowiednich dyspozycji lub pełnomocnictwa matce. Dodatkowo w zażaleniu ciężar sporu skarżący próbuje przesunąć na fakt nieprzekazania mu bezzwłocznie przez matkę korespondencji z Sądu. Pomija jednak przy tym, że powody dla których dorosły domownik nie przekazał korespondencji nie leżały po stronie tego domownika, a samego skarżącego, który mając świadomość toczącego się postępowania sądowego nie podjął działań mających zabezpieczyć go przed skutkami nie dopełnienia czynności procesowych w czasie jego nieobecności, takich choćby jakie w swoim uzasadnieniu wskazał WSA w Olsztynie. W konkluzji należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że strona ponosi winę w uchybieniu terminu, do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.