I FZ 131/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 64/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 64/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę D. K. (dalej skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia. 2. Z akt sprawy wynika, że w skardze wniesionej do Sądu pierwszej instancji skarżący zawarł wiosek o przyznanie prawa pomocy. 3. Postanowieniem z 27 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 28 lutego 2024 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy. 4. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 kwietnia 2024 r. w związku z uprawomocnieniem się postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania skarżącemu 5 kwietnia 2024 r., wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Powyższe skutkowało odrzuceniem przez Sąd pierwszej instancji skargi na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). 5. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 6.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). 6.3. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które czasowo zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W taki przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, z 22 lipca 2010r., sygn. akt II FSK 1349/10, z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II Fz 122/11, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). 6.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy odnotować należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy zakończyło się 27 marca 2024 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 28 lutego 2024 r. odmawiające przyznania prawa pomocy. Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżącego do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżący pomimo skutecznego doręczenia 10 listopada 2023 r. wezwania nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi. 6.5. Skarżący, jak wynika z treści uzasadnienia zażalenia wprawdzie kwestionuje ustalenia o braku uiszczenia wpisu, jednakże nie przedstawia na tą okoliczność żadnych dokumentów potwierdzających że wpis został w przewidzianym do tego terminie uiszczony. Zauważyć w tym miejscu należy, że z akt sprawy wynika, że Sąd podjął czynności celem ustalenia, czy został uiszczony wpis od skargi. Z notatki służbowej z 19 kwietnia 2024 r. (k. 20 akt sądowych) wynika, że wpis taki nie został uiszczony. Podnoszone zatem przez skarżącego zarzuty, bez poparcia ich stosowną dokumentacją, jako nieuzasadnione są niewystarczające do przyjęcia, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało wykonane przez skarżącego w przewidzianym do tego terminie. 6.6. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. ----------------------- 1