I FZ 123/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w S. od zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 277/24 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia 9 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2018 r. do maja 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Zarządzeniem z 30 kwietnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wezwał M. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej skarżąca spółka) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, dalej rozporządzenie). 2. Na powyższe zarządzenie skarżąca spółka złożyła zażalenie. Wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzuciła naruszenie art. 163 § 2 w związku z art. 167 i art. 227 oraz art. 198 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez doręczenie zarządzenia o ustaleniu i wezwaniu do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie bez uzasadnienia. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. W punkcie wyjścia wskazać należy, że art. 167 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że do zarządzeń przewodniczącego stosuje się odpowiednio przepisy Rozdziału 10 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Orzeczenia sądowe". Stosowanie "odpowiednie" przepisu prawa oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów, form i charakteru danego postępowania oraz uwzględnienie wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 255/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.gov.pl – CBOSA). Stosownie do treści art. 163 § 2 w związku z art. 167 i art. 227 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządzenia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom, a gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, należy je doręczyć z uzasadnieniem. Powyższe oznacza, że uzasadnienie zarządzenia powinno zawierać w szczególności podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. 3.3. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności należy odwołać się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2017 r. (sygn. akt I FZ 197/17, dostępne – CBOSA), na które powołała się skarżąca spółka w uzasadnieniu zażalenia. W jego uzasadnieniu wyjaśniono, że z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 163 § 2 w związku z art. 167 i art. 227 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, wydane na podstawie art. 220 § 1 zd. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku zakwestionowania przez przewodniczącego wydziału podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, wymaga uzasadnienia, które nie może ograniczać się wyłącznie do podania podstawy prawnej wyliczenia tej opłaty sądowej. Nie jest w tym przypadku wystarczające w szczególności wskazanie tylko podstawy prawnej wyliczenia tej opłaty stosunkowej zgodnie z rozporządzeniem. 3.3. Jak wynika z powyższego zasada przyjęta w przytoczonym uzasadnieniu postanowienia ma zastosowanie w sytuacji, gdy przewodniczący wydziału lub sąd kwestionuje wartość przedmiotu zaskarżenia, od której zależy wysokość wpisu stosunkowego. Wówczas, zgodnie z art. 218 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewodniczący wydziału może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie. W rozpoznawanej sprawie Przewodniczący Wydziału nie zarządził dochodzenia na podstawie art. 218 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca spółka w skardze podała wartość przedmiotu zaskarżenia, tj. że wynosi ona 110.227 zł. Tożsama wartość przedmiotu zaskarżenia wynika z wyliczeń przedstawionych w odpowiedzi na skargę. Powyższa wartość przedmiotu zaskarżenia została także przyjęta przez Sąd pierwszej instancji. 3.4. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 231 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest wpis stały. Z kolei zgodnie z art. 216 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa rozporządzenie. Zgodnie z § 1 pkt 4 tegoż rozporządzenia, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 100.000 - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3.5. W rozpoznawanej sprawie, jak wskazano powyżej nie była sporna wartość przedmiotu zaskarżenia. Tym samym od skargi należy pobrać wpis stosunkowy, gdyż zaskarżona decyzja przez skarżącą spółkę ma charakter decyzji wymiarowej obejmującej konkretną należność pieniężną. Zasadne zatem było ustalenie przez Przewodniczącego Wydziału wysokości należnego wpisu od skargi na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia w kwocie 2.000 zł. (110.227 x 1% = 1.103zł) – nie mniej niż 2.000 zł i prawidłowo w tym zakresie wezwano skarżącą spółkę zarządzeniem z 30 kwietnia 2024 r. do jego uiszczenia. 3.6. Powołanie podstawy prawnej ustalenia wpisu sądowego było w okolicznościach niniejszej sprawy działaniem wystarczającym, albowiem skarżąca spółka, na podstawie treści doręczonego jej zarządzenia, mogła poznać motywy, którymi kierował się Przewodniczący Wydziału ustalając wysokości wpisu sądowego. Nie zasługiwał tym samym na uwzględnienie zarzut, że zarządzenie o "wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi" nie zawierało stosownego uzasadnienia i że na jego podstawie "strona nie mogła ustalić dlaczego kwota wpisu jest taka, a nie inna". 3.8. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.