I FZ 128/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 955/17 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 3 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 955/17, będącym przedmiotem zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odmówił M. sp. z o.o. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z motywów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wynikało, że WSA w Łodzi postanowieniem z 29 grudnia 2017 r. odrzucił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z 3 sierpnia 2017 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. Odpis postanowienia z uzasadnieniem został doręczony stronie 19 stycznia 2018 r. Zażalenie na to postanowienie zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej 26 stycznia 2018 r. W treści zażalenia skarżąca spółka zawarła między innymi wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi zostało wysłane na niewłaściwy adres, a ponadto – że korespondencja z sądu mogła nie dotrzeć do spółki, z uwagi na zaginięcie awiza. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji zauważył, że uzasadniając ten wniosek strona starała się dowieść, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi nie zostało jej skutecznie doręczone. Tymczasem, według WSA, wniosek o przywrócenie terminu jest skuteczny tylko wtedy, gdy strona przyznaje, że uchybiła terminowi, a jedynie zaszły okoliczności usprawiedliwiające to uchybienie. W sytuacji, gdy strona twierdzi, że nie naruszyła terminu, nie ma podstaw do jego przywrócenia. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosiła o jego uchylenie. Zdaniem reprezentującego spółkę prezesa zarządu zaskarżone postanowienie jest niezrozumiałe, gdyż Sąd pierwszej instancji raz pisze, że "nie trzeba składać o przywrócenie terminu bo termin nie biegnie a raz pisze, że jest to konieczne". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z wyżej powołanego art. 86 § 1 P.p.s.a. przywrócenie terminu jest możliwe tylko w przypadku, gdy termin o którego przywrócenie wnosi strona został uchybiony. Wnoszący o przywrócenie terminu ma obowiązek uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu takiego terminu. W rozpoznawanej sprawie argumenty strony z wniosku o przywrócenie terminu sprowadzały się do kwestionowania doręczenia spornego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stanowisko takie, sprowadzające się do uznania, że spółka w ogóle nie uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi jest dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie niezrozumiałe. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że instytucję przywrócenia terminu uregulowaną w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., stosuje się wtedy, gdy strona nie neguje (podkr. Sądu) uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Wniosku o przywrócenie terminu nie można bowiem opierać na twierdzeniu, że termin ten został zachowany, gdyż istotą tej instytucji, jak wskazano wyżej, jest właśnie twierdzenie przeciwne – że termin ten nie został zachowany bez winy strony. Natomiast w sytuacji, w której strona chce zanegować uchybienie terminowi może dokonać tego za pomocą stosownego środka odwoławczego (który w sprawie złożono) nie zaś wniosku o przywrócenie terminu. Wbrew również argumentom zażalenia trzeba wyjaśnić, że zaskarżone nim postanowienie jest zrozumiałe. Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem wyjaśnia w nim stronie, że argumenty odnośnie prawidłowości doręczenia nie mogą wskazywać na brak winy strony w uchybieniu terminu. Mogą natomiast stanowić podstawę zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Notabene zażalenie takie zostało przez stronę złożone i będzie rozpatrzone odrębnie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.