I FZ 126/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA, Roman Wiatrowski, , Sędzia NSA, Sędzia NSA, Artur Mudrecki (spr.), Małgorzata Niezgódka-Medek, , po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M.P. o wyłączenie sędziego NSA Marka Olejnika od orzekania w sprawie o wznowienie postępowania M. P. od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt I FZ 379/23 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 maja 2021 r. nr 2401-IOV3.4103.119.2021.HSO UNP: 2401-21-112082 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2014 r. postanawia oddalić wniosek

Pismem z dnia 31 maja 2024 r. M. P. (dalej: Skarżący) wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem NSA z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt I FZ 379/23. Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2025 r. Przewodniczącego Wydziału I Izby Finansowej wyznaczono w sprawie termin rozprawy na dzień 29 maja 2025 r. oraz skład orzekający: - s. Ryszard Pęk; - s. Marek Olejnik; - s. Maja Chodacka, o czym wystosowano zawiadomienie do Skarżącego (reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego).[pic] W dniu 15 maja 2025 r. wpłynęło do NSA pismo Skarżącego z dnia 8 maja 2025 r., w którym wniesiono o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Marka Olejnika. We wniosku wyrażono zapatrywanie, że powołanie do orzekania s. M. Olejnika odbyło się w tym samym niekonstytucyjnym trybie jak sędziego w sprawie I FZ 379/23, co wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego M. Olejnika, gdyż wykazywać on będzie naturalną skłonność do obrony swojego statusu, a zaprzeczyłby mu uznając zasadność skargi o wznowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie podlegał oddaleniu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18-24 P.p.s.a.) przewidują wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.) oraz wyłączenie przez sąd - na żądanie sędziego lub na wniosek strony (art. 19 P.p.s.a.). Na mocy art. 193 p.p.s.a. przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z dniem 15 lipca 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1259), wszedł w życie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej: P.u.s.a.). Przepis ten przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3), a uwzględniając wniosek, sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy (art. 5a § 13). W rozpatrywanej sprawie autor wniosku jako podstawę prawną wyraźnie wskazał art. 19 P.p.s.a. Z kolei w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22, wydanej w składzie siedmiu sędziów, przyjęto, że: [pic]"Zakres przedmiotowy normy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a p.u.s.a". Z przepisu art. 269 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. wynika, że dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 27 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 957/23, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnym w całości podziela stanowisko wyrażone w uchwale I FPS 3/22. Uwzględniając zatem to, że wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego M. Olejnika okoliczności mające uzasadnić spełnienie przesłanek do jego wyłączenia zasadzają na wątpliwościach co do jego niezawisłości i bezstronności w związku okolicznościami towarzyszącymi jego powołaniu (z powołaniem sędziego M. Olejnika -"w niekonstytucyjnym trybie", jak to ujął Skarżący), o których mowa w art. 5a P.u.s.a, [pic]Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 19 P.p.s.a. uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Zwłaszcza, że sędzia M. Olejnik złożył w dniu 19 maja 2025 r. oświadczenie o nie zachodzących w niniejszej sprawie okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Małgorzata Niezgódka-Medek Roman Wiatrowski Artur Mudrecki (spr.) sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA