I FZ 123/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 703/16, odrzucające sprzeciw A. W. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 703/16, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 29 marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji A.W. (dalej: Strona lub Skarżący) wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 703/16. Postanowieniem tym Sąd odrzucił jego sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 703/16 (dalej: postanowienie z dnia 4 listopada 2016 r.), którym to odmówiono Stronie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 2.1. Sąd odrzucił sprzeciw na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; z późn. zm. dalej: P.p.s.a.) 2.2. W motywach takiego rozstrzygnięcia, Sąd wskazał, że: - przesyłkę pocztową zawierającą postanowienie z dnia 4 listopada 2016 r. doręczono Skarżącemu w trybie art. 73 P.p.s.a.; - doręczenie takie nastąpiło w dniu 1 grudnia 2016 r., gdyż tego dnia upłynął czternastodniowy termin od daty pierwszego zawiadomienia o nadejściu przesyłki (tzw. awizowania), które miało miejsce w dniu 17 listopada 2016 r.; - zgodnie z wyjaśnieniami nadesłanymi przez Pocztę Polską S.A. przy piśmie z dnia 2 lutego 2017 r., kierowaną do Skarżącego przesyłkę sądową zawierającą to postanowienie awizowano po raz pierwszy w dniu 17 listopada 2016 r., powtórne awizo wystawiono w dniu 25 listopada 2016 r.; - ustawowy termin do wniesienia sprzeciwu od tak doręczonego postanowienia upływał w dniu 8 grudnia 2016 r.; - składając w urzędzie pocztowym w dniu 9 grudnia 2016 r. pismo zawierające sprzeciw od postanowienia z dnia 4 listopada 2016 r., Skarżący uczynił to 1 dzień po upływie ustawowego terminu; - późniejsze odebranie postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie mogło wywrzeć skutku jego doręczenia w dniu faktycznego odbioru, skoro wcześniej nastąpił już skutek doręczenia na zasadzie art. 73 § 4 P.p.s.a.; - sprzeciw został więc wniesiony po terminie i należało go odrzucić. 3. Zażalenie Strona zaskarżyła postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu, wnosząc o uchylenie tego postanowienia oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, lub zmianę postanowienia i wydanie orzeczenia przyznające prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu środka zaskarżenia stwierdziła, że: - przez ostatnie lata pracowała w Norwegi; - uzyskanie dokumentów od organów podatkowych, czy banków z tego kraju jest kosztowne i przekracza znacznie kwotę kosztów sądowych od których w sprawie domaga się zwolnienia. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. 4.2. Motywy zażalenia w żaden sposób nie przystawały do powodu wydania zaskarżonego postanowienia. Argumentacja przedstawiona przez Skarżącego dotyczyła kwestii ściśle związanych z postępowaniem dotyczącym przyznania jemu prawa pomocy. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, Sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw Strony z powodu wniesienia go po terminie. Nie mogły zatem zostać uwzględnione twierdzenia Skarżącego zawarte w zażaleniu, dotyczące zupełnie innego zagadnienia, tj. braku możliwości przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację finansową. W sposób oczywisty nie nawiązywały one bowiem w jakimkolwiek zakresie do ustaleń i oceń poczynionych, a następnie ujętych w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. 4.3. W takim stanie rzeczy za niepodważone należało uznać stanowisko tego Sądu, że sprzeciw Skarżący złożył z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Wobec przedstawionych przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, mających swoje źródło w aktach sprawy, skutek doręczenia postanowienia z dnia 4 listopada 2016 r. nastąpił w dniu 1 grudnia 2016 r., czyli z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania przesyłki zawierającej to postanowienie. Wniosek tego rodzaju był zgodny z art. 73 § 1 - 4 P.p.s.a. w myśl którego, w sytuacji doręczenia pisma, w sposób jak w niniejszej sprawie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni liczonych od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Złożony zatem przez Skarżącego w dniu 9 grudnia 2016 r. sprzeciw do Sądu pierwszej instancji był spóźniony, a skoro tak, to po myśli art. 259 § 2 P.p.s.a. należało go odrzucić, co właściwie Sąd ten uczynił. 4.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.