I FZ 112/22

Dnia 3 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 240/21 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2020 r. nr 0201-IOD3.4103.1.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 240/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił J. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej powoływanej jako: spółka, skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że spółka podniosła, iż w dniu złożenia wniosku faktycznie nie prowadziła już działalności ("została pozbawiona możliwości zarobkowania" ze względu na zamknięcie hoteli w kraju), koszty stałe regulowała z oszczędności oraz środków przekazywanych przez wspólnika, a przymusowa egzekucja określonego w decyzji zobowiązania "doprowadzi do zakończenia działalności strony". Nie poparła jednak tych twierdzeń żadnymi dokumentami. Nie podała również żadnych konkretnych danych dotyczących posiadanych oszczędności oraz majątku. Na podstawie twierdzeń wniosku nie sposób dokonać oceny możliwości finansowych spółki i w związku z tym ocenić, czy na skutek wykonania zaskarżonej decyzji istnieje w sprawie realne niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej przez spółkę. Dokumenty zawarte w aktach dotyczących prawa pomocy świadczą, że skarżąca pomimo straty prowadzi działalność gospodarczą, osiąga przychód, może liczyć na pomoc wspólnika, posiada znaczny majątek, który może stanowić zabezpieczenie ewentualnej pożyczki. Przesłanki wstrzymania nie wynikają też z akt administracyjnych. Ponadto sama spółka wydaje się nie przywiązywać wagi do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Świadczy o tym przewlekanie sprawy przez samą spółkę spowodowane niedochowaniem podstawowych warunków formalnych skargi (brak KRS) oraz złożenie oczywiście niemożliwego do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od wpisu. Dochowanie przez spółkę warunków formalnych oraz uiszczenie wpisu od skargi w kwocie (ok. 2.000 zł), czyniłoby możliwym rozpoznanie wniosku strony oraz skargi już w lutym 2021 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zarzuciła: 1. Błędne ustalenie, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania przez spółkę zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy: 1) zaległość podatkowa, jaką spółka jest zobowiązana uiścić tytułem wykonania zaskarżonej decyzji wynosi ponad 83.000 zł, tym bardziej, że przedmiotowa sprawa stanowi jedynie wycinek całości, gdyż kontrolą organów skarbowych objęte były rozliczenia spółki w podatkach CIT i VAT za lata 2010-2015, na skutek której to kontroli spółka celem obrony swoich praw zmuszona była zainicjować aż dziewięć postępowań i w przypadku negatywnego rozpoznania wniosków spółka będzie zobligowana do uiszczenia zaległości podatkowych w łącznej kwocie 1.876.851 zł (1.117.266 zł tytułem zaległości w CIT oraz 759.585 zł tytułem podatku VAT), i to nie licząc odsetek; 2) sam fakt, że spółka osiąga przychód nie świadczy o jej dobrej kondycji finansowej, gdyż spółka ponosi koszty celem kontynuowania prowadzenia działalności gospodarczej, bez ponoszenia których (zakup towarów, materiałów, wynagrodzenia pracowników, itp.) spółka nie będzie w stanie w ogóle prowadzić działalności gospodarczej, wobec czego przy rozstrzygnięciu wniosku spółki znaczenie powinien mieć dochód/strata spółki, a nie jej przychód; 3) kwota zaległości podatkowych wynikających ze wszystkich zaskarżonych decyzji stanowi większą część rocznego przychodu spółki, a biorąc pod uwagę odsetki – cały jej roczny przychód; i to przychód który nie uwzględnia kosztów uzyskania przychodów; skarżąca musiałaby zatem zaprzestać ponoszenia kosztów uzyskania przychodów, co oznaczałoby koniec jej działalności; 4) spółka posiada znaczny majątek mogący stanowić zabezpieczenie ewentualnej pożyczki, w sytuacji gdy zaciągnięcie kredytu lub pożyczki dodatkowo zwiększy wydatki spółki (koszty kredytu, odsetki), a jej zdolność kredytowa jest wątpliwa; 2. Błędne ustalenie, że spółka nie wykazała w niniejszej sprawie zaktualizowania się przesłanek opisanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., w sytuacji gdy jeszcze w sierpniu 2021 r. spółka przedłożyła odpowiednią dokumentację księgową i finansową potwierdzającą okoliczności, na które powołuje się spółka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt I FZ 633/05, z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I FZ 433/10, z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 518/14). Rozpoznając tego rodzaju wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W niniejszej sprawie przedstawione przez spółkę okoliczności nie wskazują na ryzyko wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychód. Naczelny Sąd Administracyjny ma na uwadze, że spółka zainicjowała szereg postępowań sądowoadministracyjnych, nie zmienia to faktu, że nie zobrazowała swojej sytuacji w sposób umożliwiający wstrzymanie wykonana zaskarżonej decyzji. Wprawdzie do zażalenia dołączyła rachunek zysków i strat za 2020 r. i zestawienie sald i obrotów za okres od 1 września 2021 r. do 30 września 2021 r., jednak dane te nadal nie przedstawiają pełnej sytuacji spółki i jej wpływu na możliwość zajścia okoliczności z art. 61 § 3 P.p.s.a. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 26 kwietnia 2022 r., II FZ 33/22; z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt II FZ 40/22 oraz z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt II FZ 64/22. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.