I FZ 109/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 o umorzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie z zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2024 r. nr 1801-IOV-2.4103.8.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. L. J. (dalej: Strona lub Skarżąca) zażaleniem z dnia 20 marca 2025 r. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24. Postanowieniem tym Sąd, działając na podstawie art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie z zażalenia Skarżącej z dnia 3 lutego 2025 r. na postanowienie tego Sądu z dnia 7 stycznia 2025 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. 2. Ze stanu sprawy wynikało, że: - postanowieniem z dnia 7 stycznia 2025 r. Sąd pierwszej instancji odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem zawarty w skardze wniosek w tym przedmiocie nie został uzasadniony; - następnie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r. Sąd oddalił skargę Skarżącej; - w dniu 6 lutego 2025 r. do Sądu wpłynęło zażalenie Strony (z dnia 3 lutego 2025 r.) na postanowienie z dnia 7 stycznia 2025 r.; - w związku z tym, że Skarżąca nie zaskarżyła zapadłego wyroku skargą kasacyjną, wyrok z dnia 16 stycznia 2025 r. uprawomocnił się z dniem 18 lutego 2024 r. Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że wobec prawomocności wyroku oddalającego skargę postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie z dnia 7 stycznia 2025 r. stało się bezprzedmiotowe, a to z uwagi na treść art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a. 3. W zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 24 lutego 2025 r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego Strona wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości i rozpoznanie poprzednio złożonego zażalenia na postanowienie z dnia 7 stycznia 2025 r. Zdaniem Strony postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego było przedwczesne i naruszało jej prawa procesowe z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, jak również zasadę ochrony interesów strony wynikającą z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wskazała, że nie miała świadomości o wydanym wyroku i jego uprawomocnieniu, bowiem nie doręczono jej wezwania na rozprawę. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie Skarżącej podlegało oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie z dnia 24 lutego 2025 r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie z zażalenia z dnia 3 lutego 2025 r. na postanowienie z dnia 7 stycznia 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie naruszało prawa. 4.2. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Oznacza to, że orzekanie w przedmiocie ochrony tymczasowej (jak sama nazwa wskazuje), udzielanej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jako zabezpieczenie interesów strony postępowania przez wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu administracyjnego, ma rację bytu jedynie w tym czasie, gdy postępowanie sądowe się toczy. Prawomocne zakończenie głównego postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku, w tym przypadku oddalającego skargę Strony, spowodowało, że bezprzedmiotowe stało się już w ogóle orzekanie o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji. W dacie prawomocności wyroku oddalającego skargę odpadła tym samym możliwość merytorycznego orzekania w kwestii incydentalnej co do udzielenia ochrony tymczasowej w tym postępowaniu sądowym. W sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, rozpoznanie zatem zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego stało się bezprzedmiotowe. Sytuacja tego rodzaju wystąpiła jeszcze na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, a więc zanim zdołał on przekazać akta z zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tej przyczyny postępowanie z zażalenia z dnia 3 lutego 2025 r. należało umorzyć już w Sądzie pierwszej instancji, bo stało się bezprzedmiotowe. 4.3. Jak stanowi art. 195 § 3 P.p.s.a. jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Skoro z akt sprawy wynikało, że wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 16 stycznia 2025 r., którym oddalono skargę Skarżącej na decyzję podatkową, uzyskał cechę prawomocności w dniu 18 lutego 2025 r. (vide odrębne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2025 r. o stwierdzeniu prawomocności wyroku - k. 89 akt sądowych), to postępowanie z zażalenia Strony na postanowienie Sądu odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji zastosował w analizowanym przypadku art. 195 § 3 P.p.s.a. 4.4. Postanowienie umarzające postępowanie zażaleniowe nie naruszało zasady prawa do sądu (ani - co powinno być oczywiste dla zawodowego pełnomocnika - art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, który dotyczy organów administracji, a nie sądów administracyjnych). Nadto, wbrew oczekiwaniom Skarżącej, przedmiotem rozważań w ramach niniejszego rozpoznania zażalenia nie mogła być kwestia doręczenia albo braku doręczenia Stronie wezwania na rozprawę. 4.5. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.