I FSK 976/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 366/08 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 2 lipca 2008 r. nr ... przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 366/08, oddalającego skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z 2 lipca 2008 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania wydanych w sprawie zaskarżonych decyzji z uwagi na jego sytuację majątkową. Skarżący podniósł, że wykonanie decyzji niewątpliwie spowoduje nie tylko szkodę, ale również skutki, których nie będzie można odwrócić – konieczność zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie skargi do Sądu ze względu na treść art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Skarżący upatruje wypełnienia wymienionych przesłanek w ogólnym stwierdzeniu, że wykonanie decyzji spowoduje szkodę i skutki, których nie będzie można odwrócić w postaci konieczności zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że konieczne jest jednak wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na zawarte w tym przepisie sformułowania określające przesłanki możliwości wstrzymania wykonania decyzji bez poparcia przypuszczeń strony konkretnymi faktami. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym, dlatego też wykluczenie takiej możliwości przez Sąd powinno być poprzedzone wyczerpującą analizą sytuacji wnioskodawcy. W niniejszej sprawie brak jest jednak konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw skarżącego. Nie wskazał on bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających jego sytuację jako przedsiębiorcy – nie podano (choćby szacunkowych) aktualnych przychodów czy też zobowiązań z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Niepoparte żadnym dokumentem stwierdzenie, że konieczne będzie zamknięcie prowadzonej działalności gospodarczej, nie świadczy ani o zakończeniu działalności, ani o braku przychodów. Wobec powyższych ustaleń trudno zatem uznać ponad wszelką wątpliwość, aby ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało spowodować konieczność zamknięcia działalności gospodarczej, a co za tym idzie, aby Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na etapie postępowania kasacyjnego, miał bezsprzeczne podstawy do uwzględnienia tego wniosku. Konkludując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem wystarczający sam wywód skarżącego co do jego obaw w tym zakresie. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, należało stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.