I FSK 69/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 211/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2020 r., nr 2201-IOV-4.4103.68-69.2020/10/03 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013 r. postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

1. Wyrokiem z 6 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 211/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. sp. z o.o. w Gdańsku (dalej: skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 21 grudnia 2020 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013 r. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka. 3. Na podstawie treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej "KRS") Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację, że z dniem z 20 sierpnia 2024 r. (data uprawomocnienia wpisu: 17 września 2024 r.) skarżąca spółka została wykreślona z rejestru KRS. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Postępowanie kasacyjne należało w tej sprawie umorzyć. 4.2. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (vide art. 26 § 1 i art. 28 § 1 powołanej wyżej ustawy). 4.3. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony). Przepis ten, na mocy art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie, których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. 4.4. W niniejszej sprawie, z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 20 sierpnia 2024 r. (data prawomocności 17 września 2024 r.). Wykreślenie skarżącej spółki z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego, jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09 oraz z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). 4.5. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.