Sygnatura
I FSK 660/21
Wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., I FSK 660/21 – podatek od towarów i usług
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 10 grudnia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant - Asystent sędziego Agnieszka Plekan, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1087/20 w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 6 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1087/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 6 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w sprawie podatku od towarów i usług. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.W. (dalej: "strona" lub "skarżący"). Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przepisów postępowania: 1. art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez nieuwzględnienie przedmiotowego przepisu przez organ podatkowy, pomimo tego że strona nie uchybiła terminowi, gdyż odebrała decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego 14 stycznia 2020 r. W dniu 11 stycznia 2020 r. (wolna sobota) kancelaria pełnomocnika nie pracowała; 12 stycznia 2020 r. (niedziela) również kancelaria pełnomocnika nie pracowała; natomiast 13 stycznia 2020 r. żadnej korespondencji z platformy ePUAP nie można było odebrać ze względu na jej nieaktywność. W następnym dniu tj. 14 stycznia 2020 r. pracownik kancelarii bez problemu odebrał pisma z platformy ePUAP i dokonał ostemplowania przedmiotowych pism w sposób zgodny ze stanem faktycznym tj. z datą 14 stycznia 2020 r. W następstwie powyższego pełnomocnik wniósł odwołanie 28 stycznia 2020 r. o godz. 12:04 za pośrednictwem platformy e-PUAP. Pracownik kancelarii nie zastosował, tzw. antydatowania odebranych pism z platformy ePUAP w dniu 14 stycznia 2020 r., gdyż miał świadomość, że 31 grudnia 2019 r. o godz. 18:00 żadnych pism na platformie skierowanych nie było. Tym samym pracownik kancelarii zachował się rzetelnie. 2. art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie zauważenie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, nie uwzględnił przedmiotowego przepisu, z którego wynika prawo strony nie tylko na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu ale również prawo do przywrócenia terminu, również że strona ma 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu 5 czerwca 2020 r. tj. w terminie pięciu dni od 1 czerwca 2020 r., w którym pełnomocnik dowiedział się od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o jego stanowisku, stwierdzającym o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono również odwołanie w przedmiocie sprawy. 3. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zauważenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jak również przez WSA w Gliwicach, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] skierowane było do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a nie do pełnomocnika. W kancelarii obowiązuje zasada, że pism obcych tj. nieskierowanych do pełnomocnika nie czyta się. Wkłada się jedynie do akt. Przedmiotowego pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. pełnomocnik nie zwracał do organu jak również nie czytał - ponieważ nie było to pismo zmieniające wydaną decyzję administracyjną. Poza tym było błędnie doręczanym pismem organu. Takie sytuacje błędnego doręczania do pełnomocnika zdarzają się i jeżeli pisma takie nie były zmianą lub korektą wydanego stanowiska (w tym decyzji) organu, a przede wszystkim nie były skierowane do pełnomocnika - to z zasady nie są czytanie, a tym bardziej nie są i nie były analizowane. Tym samym nie można żądać od pełnomocnika, żeby analizował każde pismo błędnie do pełnomocnika doręczone, gdyż pełnomocnik ma świadomość prawną, że organy podatkowe zobowiązane są do wyznaczenia terminu z art. 200 Ordynacji podatkowej w celu zapoznania się z aktami sprawy i wtedy pełnomocnik zobowiązany (też nie zawsze) jest do analizy pism organu. Z tego też względu pełnomocnik strony z przedmiotowego pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. nie powziął żadnej informacji, w tym informacji o przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. Również za wręcz niewiarygodne uznać należy stanowisko WSA w Gliwicach wrażone w wyroku, w którym Sąd wyraża zdziwienie i niezrozumienie, że pełnomocnik nie czyta pism, które nie są skierowane do pełnomocnika. Konkludując, że w następstwie nie dokonania analizy pisma nieskierowanego do pełnomocnika - pełnomocnik ponosi z tego tytułu odpowiedzialność. 4. art. 143 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez nie zauważenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz WSA w Gliwicach, że decyzję administracyjną o sygnaturze: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie doręczył skutecznie pełnomocnikowi 13 stycznia 2020 r., gdyż zaistniały problemy techniczne z jej doręczeniem 13 stycznia 2020 r. na platformie ePUAP, pomimo tego że pracownicy platformy w rozmowach telefonicznych z pracownikami pełnomocnika, nie potwierdzili tego stanu rzeczy, ale wydruki, tzw. zrzutów z ekranu platformy ePUAP potwierdzają ten stan rzeczy. Kancelaria pełnomocnika posiada najnowszy sprzęt komputerowy oraz trzy niezależne zasilania źródła Internetu, w tym jedno zasilanie światłowodem - tylko i wyłącznie w tym celu aby nie było problemów ze strony pełnomocnika z wysyłaniem i obieraniem korespondencji elektronicznej. W dniu 13 stycznia 2020 r. w pełnomocnika terenie wystąpił brak możliwości odbioru pism z platformy ePUAP. Ten stan wystąpił nagle i z pewnością ma on swoje podłoże w wadliwym - niedoskonałym działaniu systemu ePUAP. Skutkiem tego dla odbiorcy dokumentu z tego systemu następuje strata wielu godzin pracy, co świadczy o niedoskonałości tego systemu lub awarii systemów informatycznych wykorzystywanych do doręczeń platformy doręczeniowej ePUAP - 13 stycznia 2020 r. w Kancelarii czyniono wiele prób wejścia na platformę ePUAP celem odbioru ewentualnej korespondencji, przy pomocy rożnych przeglądarek i za pośrednictwem trzech sieci - od różnych dostawców Internetu. Jednak bez skutków pozytywnych. 5. art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nierzetelną ocenę stanu faktycznego przez organy podatkowe, a za nimi przez WSA w Gliwicach w stopniu mogącym mieć istotny wpływ wynik sprawy z obrazą art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 45 § 1 Konstytucji RP poprzez nieprecyzyjne wykonanie przez WSA w Gliwicach obowiązku kontroli postanowienia pod względem jego zgodności z przepisami Ordynacji podatkowej i przyjęcie ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego za prawidłowy, w sytuacji wystąpienia nadinterpretacji organów podatkowych. Sąd wysnuł nieuzasadnione niczym wnioski w przedmiocie wiedzy pełnomocnika o awizacji, co jest nadzwyczajną nadinterpretacją postawy zachowawczej pełnomocnika. Otóż 31 grudnia 2019 r. o godz. 18:00 na platformie ePUAP nie było żadnego pisma skierowanego do pełnomocnika - co precyzyjnie zostało w kancelarii sprawdzone. Wynika to między innymi z tego względu, ze wszystkie pisma istniejące na platformie 30 grudnia 2019 r., zaadresowane do pełnomocnika zostały odebrane. Dlatego też stosując zasadę odbioru pism z platformy co każdy 14 dzień kolejny (kalendarzowy) - zbytecznym jest codziennie analizowanie awiz elektronicznych. Również nadmieniono, że pełnomocnik nie wskazywał, że odbierał decyzję przedmiotową w poniedziałek 13 stycznia 2020 r., gdyż stosowane było rozwiązane systemowe, że każdego kolejnego czternastego dnia kalendarzowego następuje odbiór pism z platformy ePUAP. Tym bardziej, że pism z platformy pełnomocnik zazwyczaj otrzymuje dużą ilość. Dnia 14 stycznia 2020 r. odebrano różne pisma z ePUAP, a wśród nich również decyzję przedmiotową. Informację o wysłaniu przedmiotowej decyzji przez organ podatkowy 30 grudnia 2020 r., otrzymano dopiero w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - skrupulatnie ten stan sprawdzając. Poza zakresem pełnomocnika jest wyjaśnienie faktu braku decyzji administracyjnej na platformie 30 grudnia 2019 r. o godz. 18:00, przy założeniu, że decyzja została wysłana przez organ podatkowy 30 grudnia 2019 r. o godz. 14:23. Pełnomocnik nadmienił, że gdyby ePUAP działał należycie 13 stycznia 2020 r., to nawet w takiej sytuacji kancelaria pełnomocnika odebrałaby przedmiotową decyzję bez problemu 13 stycznia 2020 r. II. na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - art. 45 ust 1 oraz art. 78 Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię i w następstwie niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym uznaniem, że pełnomocnik strony, który nie może w terminie dopuszczalnym prawnie odebrać pisma z platformy ePUAP pozostawiony jest w gorszej sytuacji od pełnomocnika, któremu doręczone zostanie pismo w formie papierowej. Tym samym stworzona forma zaporowa organów podatkowych i WSA w Gliwicach ogranicza prawo do rzetelnego rozpatrzenia istoty sprawy zawartej w decyzji administracyjnej, jak również ewentualnego ograniczania w ten sposób prawa strony do Sądu. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia organu podatkowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Każdorazowo wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej jednak nie występuje. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, którą można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 30 grudnia 2019 r. odmówił przywrócenia tego terminu. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego, w formie dokumentu elektronicznego, została wysłana pełnomocnikowi skarżącego. W dniu 28 stycznia 2020 r. wpłynęło do organu podatkowego, drogą elektroniczną, odwołanie skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika od wyżej wskazanej decyzji z 30 grudnia 2019 r. Organ odwoławczy postanowieniem z 29 maja 2020 r. stwierdził, że odwołanie nadane za pośrednictwem platformy ePUAP do elektronicznej skrzynki organu podatkowego przez pełnomocnika skarżącego w dniu 28 stycznia 2020 r., zostało złożone po upływie terminu przewidzianego ustawowo na dokonanie tej czynności procesowej, przypadającego na dzień 27 stycznia 2020 r. (poniedziałek). W dniu 5 czerwca 2020 r. wpłynęło do organu odwoławczego (drogą elektroniczną) pismo pełnomocnika zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wyżej wskazanej decyzji organu podatkowego z 30 grudnia 2019 r. Uzasadniając przedmiotowy wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał, że przyjął do wiadomości podnoszone przez organ podatkowy uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego z 30 grudnia 2019 r. dopiero po otrzymaniu postanowienia organu odwoławczego z 29 maja 2020 r. Jednocześnie zauważył, że odwołanie od wyżej wskazanej decyzji zostało wniesione w terminie 14-dniowym, tj. 28 stycznia 2020 r., licząc od dnia odbioru pisma z platformy ePUAP, tj. od 14 stycznia 2020 r. Podniósł, iż dopiero 14 stycznia 2020 r. odebrał decyzję administracyjną, pomimo czynionych wielokrotnych prób odbioru korespondencji z platformy ePUAP 13 stycznia 2020 r. Pełnomocnik podkreślił również, że stanowisko organu podatkowego zawarte w piśmie z 7 lutego 2020 r. nie było przez niego analizowane, ponieważ uznana jest zasada, że organ podatkowy od wielu lat nigdy nie zmienił swojego stanowiska z decyzji administracyjnej, pomimo różnych postaw zachowawczych nie tylko pełnomocnika, ale również jego organu nadzorczego. Ponownie podniesiono, iż pełnomocnik, powziął informację o tym, że termin do wniesienia odwołania od decyzji został przekroczony dopiero z treści postanowienia z 29 maja 2020 r. Zauważył jednak, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu przekroczenia terminu z powodu braku możliwości odbioru w terminie ustawowym przedmiotowej decyzji z platformy ePUAP z powodu problemów technicznych. Świadczy to o tym, iż platforma ePUAP nie tylko nie ewidencjonuje swoich problemów technicznych, ale również wręcz niemożliwe staje się udowodnienie, iż strona przy odbieraniu dokumentów z platformy ePUAP napotkała na takie problemy techniczne. W związku z powyższym przed odebraniem 1 czerwca 2020 r. wyżej wskazanego postanowienia, ani skarżący, ani też jego pełnomocnik, nie wiedzieli o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Pełnomocnika podkreślił, że w związku z tym, że organy podatkowe kończą pracę najpóźniej o godzinie 18:00, a 30 grudnia 2019 r. o godzinie 18:00 nie było żadnego pisma skierowanego do pełnomocnika strony, to tym samym uznając, że platforma ePUAP funkcjonuje poprawnie, przyjęto domniemanie, że w tym dniu żaden z organów państwa nie wysłał żadnego pisma do pełnomocnika strony - oprócz już odebranych w tym dniu. Dodano, że platforma ePUAP pomiędzy 25 grudnia 2019 r. a 30 stycznia 2020 r., a także w pierwszej połowie marca 2020 r. bardzo często zawieszała się, blokowany był dostęp, z nieznanych powodów oraz z nieznanych przyczyn z platformy ePUAP użytkownicy kancelarii pełnomocnika byli "wyrzucani". Były to wyłączne problemy techniczne związane z platformą ePUAP, które nie tylko uniemożliwiały odbieranie ale również wysyłanie pism. Rozmowy telefoniczne z pracownikami obsługi platformy ePUAP nie eliminowały przedmiotowego stanu faktycznego. Natomiast 13 stycznia 2020 r., będącym kolejnym dniem odbioru poczty elektronicznej przez pracowników kancelarii pełnomocnika, czynione przez cały dzień próby zalogowania się do systemu platformy ePUAP okazały się bezskuteczne. Problemy techniczne zaistniałe 13 stycznia 2020 r. na platformie ePUAP spowodowały, że pracownik kancelarii pełnomocnika bezproblemowo odebrał korespondencję na platformie ePUAP dopiero 14 stycznia 2020 r. Następnie przyłożył pieczątkę z datą 14 stycznia 2020 r. Uznał, że wobec problemów technicznych związanych z odbiorem pism 13 stycznia 2020 r., będą one przez organy podatkowe uznane i faktyczny termin odbioru, tj. 14 stycznia 2020 r., będzie akceptowany. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu organ podatkowy wskazał, że decyzja z 30 grudnia 2019 r. została przesłana za pośrednictwem platformy ePUAP. Jak wynika z UPD pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru dokumentu utworzone zostało 30 grudnia 2019 r. godz. 14:23:30. Tym samym już 30 grudnia 2019 r. o godzinie 14:23:30 udostępniono adresatowi - pełnomocnikowi skarżącego - przez system teleinformatyczny poświadczenie doręczenia wyżej wskazanej decyzji celem umożliwienia podpisania tego poświadczenia, a zatem twierdzenie pełnomocnika, że 30 grudnia 2019 r. do godziny 18:00 zostały skierowane na jego adresy elektroniczne tylko trzy pisma na platformie ePUAP, zdaniem organu odwoławczego, jest bezpodstawne, ponieważ w UPD wszystkie informacje podane są z dokładną datą i godziną wykonania danej operacji. Wobec nieodebrania decyzji, zgodnie z art. 152 § 2 Ordynacji podatkowej – zostało przesłane powtórne zawiadomienie o możliwości jej odebrania, tj. 7 stycznia 2020 r. Informacja podana na UPD wskazuje również, że dokument ten nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD. W tej sytuacji organ stwierdził, że skutek prawny doręczenia przedmiotowej decyzji nastąpił 13 stycznia 2020 r. - na mocy art. 152a § 3 Ordynacji podatkowej. Bazując na tym, organ odwoławczy przyjął, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., rozpoczął swój bieg, zgodnie z art 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej 14 stycznia 2020 r., a upłynął 27 stycznia 2020 r. (poniedziałek). Organ odwoławczy podkreślił, że pełnomocnik wskazał, iż trudności techniczne prowadzące do niemożności korzystania z platformy e-PUAP, tj. wysyłanie i odbieranie pism pomiędzy 25 grudnia 2019 r. a 30 stycznia 2020 r., a także w pierwszej połowie marca 2020 r., wielokrotnie telefonicznie zgłaszał administratorowi. Jednakże na potwierdzenie tego faktu żadnego dowodu, np. w postaci zgłoszenia poprzez formularz kontaktowy, nie przedstawił. Jedynie do przedmiotowego wniosku załączył dwa dokumenty (zrzut z ekranu wysyłki przez ePUAP oraz wydruk ze strony ePUAP), z których nie wynikają żadne daty, tj. kiedy zaistniał dany problem techniczny z odbiorem czy też z wysyłką korespondencji poprzez ePUAP. Ponadto pełnomocnik skarżącego w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego dowiedział się dopiero po otrzymaniu postanowienia organu odwoławczego z 29 maja 2020 r. Organ odwoławczy nie zgodził się z tym stwierdzeniem wskazując, że z akt wynika, iż wiadomość o fakcie wniesienia po terminie odwołania od decyzji z 30 grudnia 2019 r., pełnomocnik strony uzyskał już w momencie odbioru pisma organu podatkowego z 7 lutego 2020 r., tj. 10 lutego 2020 r.(które otrzymał za pośrednictwem platformy ePUAP). Wynika z niego jednoznacznie, iż odwołanie wniesione zostało po terminie przewidzianym w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który upłynął 27 stycznia 2020 r., ponieważ przedmiotowa decyzja została uznana za doręczoną 13 stycznia 2020 r. Organ odwoławczy przyjął, iż pełnomocnik strony już 10 lutego 2020 r. miał wiedzę, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania, a okoliczność zaniechania zapoznania się z treścią powyższego pisma nie może być poczytywana na jego korzyść. Pełnomocnik wskazał bowiem, że stanowisko organu podatkowego z 7 lutego 2020 r. nie było analizowane, ponieważ uznana jest zasada, że organ podatkowy od wielu lat nigdy nie zmienił swojego stanowiska z decyzji administracyjnej. Tego rodzaju argumentacja nie może odnieść skutku. Pełnomocnik strony miał co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wniesienia odwołania po ustawowym terminie. Zatem datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który został uchybiony, jest dzień powzięcia przez stronę wiadomości o jego uchybieniu. Tym samym organ stwierdził, że 10 lutego 2020 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi i siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął 7 lutego 2020 r. (poniedziałek). W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że podatnik reprezentowany przez pełnomocnika nie dochował terminu z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a tym samym wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności procesowej. W tak przestawionym stanie faktycznym sprawy Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który uznał działania organów podatkowych za prawidłowe. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu odwoławczego z 6 lipca 2020 r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 30 grudnia 2019 r., z uwagi na złożenie wniosku w tym przedmiocie po upływie terminu, o jakim mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. WSA w Gliwicach w zaskarżonym wyroku przytoczył treść niezbędnych do rozpoznania sprawy regulacji prawnych, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi konieczności kolejnego przytaczania tych przepisów. W ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu badana jest kwestia skuteczności doręczenia decyzji. Jeśli bowiem nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji, wówczas nie rozpoczyna biegu termin do wniesienia odwołania i w tej sytuacji nie można stwierdzić, że termin ten został przekroczony. Decyzja organu pierwszej instancji z 30 grudnia 2019 r. została uznana za doręczoną (zgodnie z treścią art. 152a § 3 Ordynacji podatkowej) 13 stycznia 2020 r. Fakt ten wynika ze znajdującego się w aktach sprawy UPD. Pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru dekrementu na platformie ePUAP utworzone zostało 30 grudnia 2019 r. godz. 14:23:30. Oznacz to, że już 30 grudnia 2019 r. o godzinie 14:23:30 udostępniono adresatowi - pełnomocnikowi strony - przez system teleinformatyczny poświadczenie doręczenia omawianej decyzji, celem umożliwienia podpisania tego poświadczenia. Tym samym twierdzenia pełnomocnika, że tego dnia do godziny 18:00 nie zostało skierowane na jego adres elektroniczny omawiane pismo, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania decyzji organu pierwszej instancji z 30 grudnia 2019 r. zostało przesłane 7 stycznia 2020 r. Zatem organ podatkowy zasadnie uznał, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 152a § 1-3 Ordynacji podatkowej pozwalające na przyjęcie fikcji doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego. Instytucja przywrócenia terminu, której zastosowania w sprawie domaga się pełnomocnik strony, uregulowana jest w art. 162 Ordynacji podatkowej i przewiduje, że tylko w przypadku gdy kumulatywnie zostaną spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie, dany wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie. Zatem ustalenie braku spełnienia jednej z przesłanek powoduje odmowę przywrócenia terminu. Pełnomocnik strony wskazał, że o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 30 grudnia 2019 r. dowiedział się 1 czerwca 2020 r., a więc po otrzymaniu postanowienia z 29 maja 2020 r., a nie jak stwierdził Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach - 10 lutego 2020 r., tj. w dniu doręczenia za pośrednictwem platformy ePUAP pisma z 7 lutego 2020 r., w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zawarł swoje stanowisko w przedmiocie odwołania od decyzji i stwierdził, iż złożone ono zostało po terminie. Pełnomocnik skarżącego podkreślił wielokrotnie, że nie zapoznawał się z treścią tego pisma bowiem znana jest zasada, że organy nie zmieniają stanowiska zawartego w decyzji administracyjnej. Ponadto twierdzi, iż w jego kancelarii "obowiązuje zasada, że pism obcych, tj. nie skierowanych do pełnomocnika – nie czyta się. Wkłada się jedynie do akt" (str. 3 skargi kasacyjnej). Powyższe twierdzenie nie może wywrzeć zamierzonego przez pełnomocnika skutku co do ustalenia daty, w której powziął on informację o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu. Pełnomocnik skarżącego nie negował bowiem faktu otrzymania pisma organu podatkowego z 7 lutego 2020 r. (co potwierdza również pieczęć Kancelarii umieszczona na tym piśmie). Tymczasem na pierwszej stronie tego pisma w jednoznaczny sposób zostało wskazane, iż w przekonaniu organu podatkowego odwołanie zostało wniesione po terminie. Prawdą jest, iż adresatem tego pisma jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, jednak na jego ostatnie stronie jest dekretacja o obowiązku doręczenia odpisu tego pisma pełnomocnikowi strony skarżącej. Ponieważ wskazane pismo zawierało stanowisko organu pierwszej instancji przekazywane organowi odwoławczemu, to zaprezentowanie działanie stanowi normalną praktykę organów podatkowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez pełnomocnika strony argumentacja nie może wpłynąć na uznanie, iż dniem powzięcia przez stronę wiadomości o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie był wskazywany przez stronę skarżącą 1 czerwca 2020 r., tj. dzień odbioru postanowienia z 29 maja 2020 r. Pełnomocnik strony już w dniu 10 lutego 2020 r., tj. w dacie otrzymania pisma z 7 lutego 2020 r. miał bowiem możliwość dowiedzenia się, że odwołanie złożone zostało po terminie. Oceny tej nie może zmienić twierdzenie pełnomocnika, iż nie czyta on pism, które nie są do niego kierowane. Samo to, iż adresatem wspomnianego pisma był organ odwoławczy nie zmienia faktu, iż pismo było w równej mierze skierowane do pełnomocnika strony, jako podmiotu uprawnionego do działania na rzecz strony w prowadzonym postępowaniu podatkowym, a informacja o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania miała istotne znaczenie procesowe. Skutki zaniechania przez pełnomocnika zapoznania się z treścią pisma - pomimo istnienia takiej możliwości – obciążają stronę, a nie działające w sprawie organy podatkowe. W takiej sytuacji zasadnie przyjął organ podatkowy oraz Sąd pierwszej instancji, że datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, był dzień powzięcia przez pełnomocnika strony wiadomości o jego uchybieniu, czyli 10 lutego 2020 r. Z tego powodu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek przewidzianych dla przywrócenia uchybionego terminu tj. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Tym samym zarzut naruszenia art. 162 Ordynacji podatkowej nie może zostać uznany za zasadny. Zarzuty naruszenia pozostałych wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej również nie zasługują na uwzględnienie. Ich uzasadnienie sprowadza się bowiem do twierdzenia, że organ podatkowy wydając postanowienie nie przeprowadził odpowiedniego postępowania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Tymczasem organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie działał na podstawie przepisów prawa i w jego granicach. Postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone z poszanowaniem ogólnych zasad postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podatkowy zgromadził i prawidłowo ocenił dowody w sprawie, pozwalające na ustalenie stanu faktycznego i podjęcie rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy pozwolił na ustalenie okoliczności związanych z doręczeniem przesyłki, jak i na ustalenie niezachowania terminu przewidzianego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie nie ma znamion oceny dowolnej, znalazła też wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto na podkreślenie zasługuje okoliczność, że z argumentacji pełnomocnika zawartej we wniosku wynika, iż odbierając decyzję 14 stycznia 2020 r. wiedział on, iż nastąpiło to po terminie wynikającym z awizacji. Wskazywał on na fakt prób odbierania decyzji 13 stycznia 2020 r. Odbierając zatem decyzję 14 stycznia 2020 r. wiedział on, że nastąpiło to po upływie 14 dni od daty pierwszej awizacji. W tej sytuacji wnosząc odwołanie w dniu 28 stycznia 2020 r. mógł się liczyć z tym, że następuje to z uchybieniem terminu wynikającego z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Bezpodstawnie autor skargi kasacyjnej zarzuca w rozpoznanej sprawie naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 45 § 1 Konstytucji RP. Artykuł 3 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze ogólnym, kompetencyjnym. W § 2 pkt 1 stanowi, że: kontrola administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne Przywołany artykuł wskazuje zatem cele działania sądów administracyjnych oraz ich kognicję. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już się wypowiadał, że naruszenie art. 3 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, natomiast okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie oznacza naruszenia tego przepisu. Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, bezstronny, niezawisły sąd. Ustanowione w art. 45 Konstytucji RP prawo każdego do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy należy rozumieć jako prawo nie tylko do tego, aby sprawa została rozpatrzona zgodnie z wymaganiami właściwego postępowania, ale również by końcowy efekt jej zastosowania był sprawiedliwy. Konstytucja gwarantuje więc prawo do sprawiedliwego wyroku jako ideału rozstrzygnięcia, do osiągnięcia którego powinny dążyć sądy. Z przyczyn przedstawionych powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej zasadnie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę strony. W konsekwencji powyższego skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a . Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA Włodzimierz Gruba Janusz Zubrzycki Danuta Oleś
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 kwietnia 2021
- Symbol z opisem
- 6110 Podatek od towarów i usług
- Hasła tematyczne
- Podatek od towarów i usług Podatkowe postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Danuta Oleś /sprawozdawca/ Janusz Zubrzycki /przewodniczący/ Włodzimierz Gurba
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
art. 162 § 1 i 2 · Dz.U. 2019 poz. 900
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Gd 592/24 · 10 grudnia 2024
Wyrok WSA w Gdańsku z 10 grudnia 2024 r., I SA/Gd 592/24 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I SA/Bd 267/24 · 10 grudnia 2024
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 grudnia 2024 r., I SA/Bd 267/24 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I FSK 673/21 · 10 grudnia 2024
Wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., I FSK 673/21 – podatek od towarów i usług
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny