I FSK 40/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący - Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej R. SP OOO z siedzibą na B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1040/18 w sprawie ze skargi R. SP ZOO z siedzibą na B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 9 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od września 2014 r. do grudnia 2015 r. postanawia: zawiesić postępowanie.

Wyrokiem z 22 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1040/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. SP OOO z siedzibą na B.(dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS) z dnia 9 lutego 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od września 2014 r. do grudnia 2015 r. Sąd pierwszej instancji podał, że w rozpoznawanej sprawie sporna umowa dzierżawy oraz poddzierżawy były ważne i skuteczne w świetle prawa cywilnego, jednakże nie były skuteczne na gruncie prawa podatkowego, jako że zostały zawarte w celu osiągnięcia przez Spółkę korzystnego rezultatu podatkowego w postaci uzyskania prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, także do uzyskania zwrotu podatku VAT, co stanowiło ewidentne nadużycie prawa. Sąd doszedł do przekonania, że Strona dopuściła się obejścia prawa w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054; dalej: u.p.t.u.) - przepis ten stanowił podstawę materialnoprawną wydanej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka, zarzucając m.in. naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u., poprzez stwierdzenie, że Skarżąca dopuściła się obejścia prawa oraz nadużycia prawa podatkowego, pomimo iż transakcje nie były w żaden sposób kwestionowane na gruncie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia Strony prawa do rozliczenia podatku VAT w deklaracjach VAT-7 składanych w ramach krajowego systemu podatku VAT jak również poprzez stwierdzenie, że celem dokonanych czynności cywilnoprawnych i zawartych umów nie było zwiększenie zysku, lecz chęć odniesienia korzyści kosztem budżetu państwa poprzez rozliczenie podatku z tytułu faktur VAT dotyczących zakupu paliwa na terytorium kraju, pomimo że budżet VAT należny otrzymał. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE). Zauważyć należy, że, że postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 2310/19 Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana z 2012 r. - Dz. Urz. U.E. z dnia 26 października 2012 r. Nr C 326 s. 1 i nast.) skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prejudycjalne: "Czy przepisy art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a i art. 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE seria L z 2006 r. Nr 347/1, ze zm.) oraz zasady neutralności i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisowi krajowemu, takiemu jak art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który pozbawia podatnika prawa do odliczenia VAT z tytułu nabycia prawa (rzeczy) uznanego za dokonane dla pozoru w rozumieniu przepisów krajowego prawa cywilnego, niezależnie od stwierdzenia czy zamierzonym skutkiem transakcji była korzyść podatkowa, której przyznanie byłoby sprzeczne z jednym lub kilkoma celami dyrektywy i czy stanowiła ona zasadniczy cel przyjętego rozwiązania umownego?". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie TSUE w przedmiocie opisanych wyżej pytań prejudycjalnych będzie miało bezpośrednie przełożenie na wynik niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed TSUE.