I FSK 2187/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Z. S.A. w K. w likwidacji o wstrzymanie wykonania orzeczenia w sprawie ze skargi Z. S.A. w K. w likwidacji o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 61/12 w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. S.A. w K. w likwidacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 822/10 w sprawie ze skargi Z. S.A. w K. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 marca 2010 r. nr od [...] do [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 r. postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 61/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. S.A. z siedzibą w K. w likwidacji (dalej: "spółka" lub "strona") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 822/10, w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 r. W skardze o wznowienie postępowania strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Wskazała, że podstawę prawną jej żądania stanowi art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W ocenie strony, wykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego grozi powstaniem po stronie skarżącej niepowetowanej szkody. W uzasadnieniu spółka argumentowała, że w zakresie zobowiązań podatkowych będących, przedmiotem niniejszego postępowania, prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Postępowanie to prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało podjęte po zawieszeniu na skutek wydania zaskarżonego niniejszą skargą wyroku. W ramach prowadzonej egzekucji nastąpiło zajęcie wierzytelności skarżącej z rachunków bankowych oraz zajęcie należących do strony udziałów w spółce Z. I. sp. z o.o. Zdaniem skarżącej, egzekucja z udziałów w spółce z o.o. stwarza ryzyko powstania po stronie skarżącej niepowetowanej szkody, gdyż realizacja egzekucji może doprowadzić do pozbawienia strony własności zajętych udziałów, a więc do wywołania nieodwracalnych skutków prawnych w sferze jej własności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia, jednakże w razie upodobnienia, iż zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania orzeczenia, jest wskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które miałyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania orzeczenia. Zdaniem skarżącej, egzekucja z udziałów w spółce z o.o. stwarza ryzyko powstania po stronie skarżącej niepowetowanej szkody. Niemniej jednak, w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajęcie udziałów w spółkach handlowych i wynikające z tego tytułu konsekwencje w sferze majątkowej strony stanowią normalne następstwo wykonania decyzji organu podatkowego w drodze postępowania egzekucyjnego. Zajęcie w trybie egzekucji administracyjnej udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością nie świadczy jeszcze o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia niepowetowanej szkody. Zgodnie z art. 96j § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja należności pieniężnej z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością polega na przesłaniu do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwaniu jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Przy czym w myśl § 3 pkt 2 tego przepisu zawiadamia się zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności, o których mowa w § 1, ani rozporządzać zajętym udziałem. Podstawowym więc skutkiem dla zobowiązanego jest to, że z chwilą zajęcia udziału nie może go obciążać, ani zbywać zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie. Nie oznacza to jednak, aby inne uprawnienia wynikające z faktu posiadania przez zobowiązanego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, o jakich mowa w przepisach kodeksu spółek handlowych dotyczących spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, np. co do prawa kontroli jej działalności, udziału w zgromadzeniu wspólników, prawa głosu, prawa do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników, czy też prawa do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą, były ograniczone w skutek zajęcia. Sprzedaży zajętego udziału organ egzekucyjny dokonuje dopiero wówczas, gdy egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności pod warunkiem, że sąd rejestrowy uwzględniając wniosek organu taką sprzedaż zarządzi, a umowa spółki nie zawiera ograniczeń zbycia udziału albo zawiera ograniczenia zbycia udziału, lecz spółka, w terminach i na zasadach określonych w kodeksie spółek handlowych, nie wystąpi o dokonanie oszacowania wartości zajętego udziału albo wystąpi o takie oszacowanie, ale nie wskaże osoby, która nabędzie udział, albo osoba wskazana przez spółkę nie wpłaci organowi egzekucyjnemu ustalonej ceny (art. 96k § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę, że w sytuacji, gdy sąd nie zarządzi sprzedaży zajętego udziału, pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, czyli zajęcie udziału oraz należności przysługujących z tego tytułu, o czym stanowi art. 96k § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że zbycie zajętego udziału dopuszczalne jest dopiero wówczas, gdy taką czynność zarządzi sąd rejestrowy. Przy czym organ egzekucyjny musi najpierw wykazać przed sądem i udowodnić przesłankę braku pełnego pokrycia dochodzonej należności z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu udziału. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FZ 237/07, z 15 maja 2007 r. (CBOSA). Z powyższego wynika, że sprzedaż udziałów musi zostać poprzedzona szeregiem czynności procesowych. Co więcej, sprzedaż ta uwarunkowana jest spełnieniem warunków wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i kodeksie spółek handlowych. Przedstawione przez skarżącą okoliczności nie prowadzą do wniosku, że w chwili obecnej istnieje możliwość zbycia zajętych przez organ egzekucyjny udziałów, gdyż postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie znajduje się na etapie zawiadomienia o ich zajęciu, a zabezpieczenie majątku oznacza jedynie to, że nie jest on w aktualnej dyspozycji skarżącej. Ponadto, wskazać również należy, że wykonanie orzeczenia nie spowoduje realnego zagrożenia dla funkcjonowania prowadzonego przez spółkę przedsiębiorstwa i nie doprowadzi do zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej i upadłości spółki, gdyż jak podała sama skarżąca, od kilu lat pozostaje w stanie likwidacji i nie prowadzi żadnej działalności. Z powyższego wynika, że strona nie wykazała następstwa czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie wskazane w art. 284 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 284 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.