I FSK 2108/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w Z. o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Go 452/22 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 26 września 2022 r. nr 0801-IEW.4253.17.2022 UNP: 0801-22-0 w przedmiocie określenia i zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego za styczeń 2022 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Go 452/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, orzekając w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej; spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 26 września 2022 r. w przedmiocie określenia i zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego za styczeń 2022 r.: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia 10 czerwca 2022 r. nr [...] w części ustalającej przybliżoną kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego za styczeń 2022 r. stanowiącej 100% kwoty obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającej z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, łącznie w wysokości 88.562,00 zł, oraz zabezpieczenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego za styczeń 2022 r. w wysokości 88.562,00 zł (pkt 1); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 2); orzekł o kosztach postępowania (pkt 3). W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku (zaskarżając go w zakresie pkt 2, czyli oddalenia skargi w pozostałym zakresie) spółka sformułowała wniosek na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej; P.p.s.a.) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki w zakresie wydolności finansowej skarżącej. Wysokość zaległości ustalona przez organ w niniejszej sprawie, tj. kwota 186.859 zł, a także w analogicznym postępowaniu - kwota 2.093.739 zł może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 1 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze, że postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Go 452/22, WSA w Gorzowie Wielkopolskim odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wniosek zawarty w skardze kasacyjnej należy traktować jako wniosek, o którym mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem zmiany postanowienia jest zmiana takich okoliczności, które warunkowały jego podjęcie, tj. były analizowane przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu (por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2374/14, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez skarżącego wniosku o zmianę postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą powstrzymania się od zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt I FSK 1169/17, CBOSA). W niniejszej sprawie, działający w imieniu spółki pełnomocnik nie wskazał żadnych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W istocie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został w ogóle uzasadniony (poza ogólnikowym powołaniem się na przypuszczenie utraty płynności finansowej przez spółkę). Nie przedstawiono 2 żadnych dokumentów, które mogłyby rzutować na ocenę sytuacji skarżącej spółki. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności, o których mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 4 i § 5 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- Sygn. akt I FSK 2108/23 Sygn. akt I FSK 2108/23 3