I FSK 2054/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 289/18 w sprawie ze skargi Gminy T. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 lutego 2018 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.800.2017.2.AJB w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia podjąć zawieszone postępowanie.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 2054/18, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości: "Czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie ze środków europejskich (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) na realizację projektów dotyczących odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych) wchodzi w skład podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.), z tytułu świadczonych przez Gminę usługi montażu kolektorów słonecznych na rzecz mieszkańców?", przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 1454/18. Uchwała rozstrzygająca ww. zagadnienie prawne jeszcze nie zapadła, natomiast skład 7. sędziów postanowieniem z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 4/20 zawiesił postępowanie uchwałodawcze do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych, skierowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 16 kwietnia 2021 r. w sprawach I FSK 1645/20 oraz I FSK 1490/20. Wskazanym obok postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1490/20, Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne o następującej treści: "Czy przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE seria L z 2006 r. Nr 347/1, ze zm.), a w szczególności art. 2 ust.1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust.1 tej dyrektywy powinno się interpretować w ten sposób, że należy uznać za podatnika VAT gminę (organ władzy publicznej) w zakresie realizacji programu usuwania azbestu z nieruchomości znajdujących się na terenie tej gminy, stanowiących własność mieszkańców, którzy nie ponoszą z tego tytułu żadnych wydatków? Czy też taka działalność stanowi aktywność gminy jako organu władzy publicznej, podejmowaną w celu realizacji jej zadań, służących ochronie zdrowia i życia mieszkańców oraz ochronie środowiska, w związku z którą gmina nie jest uważana za podatnika VAT?" Ponadto postanowieniem z tego samego dnia, w sprawie o sygn. akt I FSK 1645/20, Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytania prejudycjalne: "1. Czy przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE seria L z 2006 r. Nr 347/1, ze zm.), a w szczególności art. 2 ust.1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust.1 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że gmina (organ władzy publicznej) działa w charakterze podatnika VAT realizując projekt, którego celem jest zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii, poprzez zobowiązanie się na mocy zawartej z właścicielami nieruchomości umowy cywilnoprawnej do wykonania i montażu systemów odnawialnych źródeł energii na ich nieruchomościach, oraz - po upływie określonego czasu - do przekazania własności tych systemów na rzecz właścicieli nieruchomości? 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy do podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 73 tej dyrektywy należy wliczyć otrzymane przez gminę (organ władzy publicznej) dofinansowanie ze środków europejskich na realizację projektów dotyczących odnawialnych źródeł energii?" W dniu 30 marca 2023 r., w sprawie C-612/21, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odpowiadając na pytanie prejudycjalne sformułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1645/20, wydał wyrok, w którym dokonał wykładni prawa unijnego, stwierdzając, że: "Artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych". Tego samego dnia, w sprawie C-616/21, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odpowiadając na pytanie prejudycjalne sformułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 20121 r., sygn. akt I FSK 1490/20, wydał wyrok o następującej treści: "Artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: okoliczność zlecania przez gminę przedsiębiorstwu czynności usuwania azbestu i odbierania wyrobów i odpadów zawierających azbest na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili taką wolę, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i nie prowadzi do żadnej płatności ze strony tych mieszkańców, zaś czynności te są finansowane ze środków publicznych". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie. Jakkolwiek do dnia wydania orzeczenia nie zapadła uchwała w sprawie I FPS 4/20, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istnieją podstawy do podjęcia postępowania, gdyż zagadnienie będące przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zbieżne z zagadnieniami rozstrzygniętymi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokami z dnia 30 marca 2023 r., wydanymi w sprawach C-612/21 i C-616/21. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.