I FSK 2005/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia del. WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 144/21 w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2012 r., od stycznia do lipca 2013 r. oraz od września do października 2013 r. postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 8 czerwca 2021 r., sygn. I SA/Gd 144/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Z. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w G. (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2012 r., od stycznia do lipca 2013 r. oraz od września do października 2013 r. Skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca, który zaskarżyła ten wyrok w całości. Pismem z 22 lutego pełnomocnik Organu wskazał, że z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż w dniu 28 października 2021 r. nastąpiło zakończenie postępowania upadłościowego, a w dniu 17 stycznia 2022 r. nastąpiło wykreślenie Skarżącej z Krajowego Rejestru Sądowego. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd postanowił odroczyć rozprawę celem zwrócenia się do Sądu czy postanowienie dotyczące wykreślenia Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego jest prawomocne. W odpowiedzi Sąd Rejonowy [...] w G. VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pismem z dnia 9 czerwca 2022 poinformował, że postanowienie z 17 stycznia 2022 r. o wykreśleniu Skarżącej z rejestru stało się prawomocne 27 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego skutkuje ostatecznym ustaniem bytu prawnego spółki. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 dalej jako "p.p.s.a.") są zaliczane do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki i zakończenia postępowania likwidacyjnego, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienie NSA z 19 października 2018 r. o sygn. akt I FSK 49/17). Z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2. Na podstawie art. 193 p.p.s.a. cytowany przepis ma odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.