I FSK 1978/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o. o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1159/14 w sprawie ze skargi S. sp. z o. o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 26 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. sp. z o. o. w O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. kwotę 2.400 (słownie: dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1159/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 26 września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług . Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 24 marca 2014 r., którą określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. Podstawą decyzji organów podatkowych było ustalenie, że skarżąca bezzasadnie odliczyła podatek naliczony z faktur VAT wystawionych przez T. B. T., z uwagi na to, że faktury te nie dokumentowały czynności, które w rzeczywistości zostały wykonane przez tę spółkę, a zatem nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku od towarów i usług. Dodatkowo organ wskazał, że Prezes skarżącej spółki L. K. miał pełną świadomość dokonanego oszustwa, ponieważ bezpośrednio uczestniczył w dokumentowaniu rzekomej transakcji. W skardze do WSA skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 120, art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) dalej O.p., a także art. 466 Kodeksu cywilnego, mające wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. W pisemnych motywach wyroku Sąd podniósł, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy, czy faktury wystawione przez T. B. T. na rzecz skarżącej dokumentują faktycznie przeprowadzone transakcje pomiędzy wystawcą a nabywcą, a w konsekwencji, czy skarżąca była uprawniona do uwzględnienia tych faktur w rozliczeniach z tytułu podatków od towarów i usług na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) dalej ustawa o VAT. Sąd wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że zakwestionowane faktury, jak wykazało przeprowadzone postępowanie, nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych w nich opisanych. Skarżąca nie posiadała jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dostawę towarów przez firmę T.. Dowody PZ (przyjęcie zewnętrzne) sporządzał w jednym egzemplarzu dla potrzeb księgowości członek Zarządu, L. K.. Na ich podstawie nie można ustalić kto transportował i kto przekazywał materiały ze stali. Dostawę potwierdzał jedynie L. K., który nie potrafił wskazać firm i osób uczestniczących w dostawie z firmy T.. Wystawca faktur, B. T., również nie potrafił wskazać firm, od których pochodził towar wskazany w zakwestionowanych fakturach, firm transportujących stal oraz osób uczestniczących w transakcji. W ocenie Sądu sposób dokumentowania przebiegu zdarzeń gospodarczych przez skarżącą podważa wiarygodność przeprowadzonych transakcji z T. ,B.T.. W szczególności regulowanie płatności rzędu 85.000,00 zł w formie gotówkowej z pominięciem rachunków bankowych, brak dokumentacji potwierdzającej dostawę towarów, jak również to, że dowody KW wystawione przez skarżącą nie zawierają podpisów osób odbierających gotówkę jak i w jednym przypadku osoby przekazującej gotówkę nie potwierdza realizacji zdarzeń opisanych w zakwestionowanych fakturach. Zdaniem Sądu przytoczony stan faktyczny wskazuje na brak podstaw do uznania twierdzeń skarżącej, że transakcje przeprowadzone z T., B.T. faktycznie miały miejsce, a zakwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, o czym świadczą pokwitowania zapłaty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącej. Jako podstawy kasacyjne wskazał art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a. na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 P.p.s.a. w tym zakresie w jakim WSA w Poznaniu na podstawie akt sprawy prowadzonej przez organ podatkowy uznał, że ustalenia dokonane przez ten organ oraz wnioski wywiedzione z ustaleń poczynionych przez organ podatkowy są zgodnie ze stanem rzeczywistym i znajdują potwierdzenie w zebranym w trakcie postępowania kontrolnego materiałem dowodowym. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw-kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 P.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd. Uzasadnienie kasacji powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, " niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia tylko zarzuty dotyczące naruszenia tych przepisów prawa , które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 roku, sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Sąd ten nie może również zastępować strony i precyzować czy też uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Należy przy tym podkreślić, iż przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 P.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnych. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Jedynym przepisem, którego naruszenie zarzucono Sądowi w skardze kasacyjnej był przepis prawa, tj. art. 133 § 1 P.p.s.a., co miało, zdaniem kasatora, istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 . Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej. Nie jest bowiem wystarczające uznanie ogólnikowych stwierdzeń kasatora, że WSA w Poznaniu przyjął bezkrytycznie ustalenia organów podatkowych wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, Niewskazanie w skardze kasacyjnej żadnego z przepisów regulujących proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, którego naruszenie spowodowało, że Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia prawa przez organ administracyjny, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zaskarżonego wyroku. Uznając z powyższych względów, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 i art. 204 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.