I FSK 1831/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (spr.), Sędzia WSA (del.) Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 91/19 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2018 r. nr 1801-IOV-2.4103.41.2018 w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Rz 91/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. G. (dalej: skarżący, strona, podatnik) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy faktura z dnia 30 kwietnia 2015 r., wystawiona przez M. G. na rzecz firmy "F." M. K., W. K. z tytułu wykonania usług marketingowych odzwierciedlała rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości pozwalał organom podatkowym na przyjęcie, że zakwestionowana faktura nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, w związku z czym organy zasadnie obciążyły skarżącego obowiązkiem zapłaty podatku należnego wynikającego z ww. faktury na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: ustawa o VAT). 2. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną podatnika, który zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.) poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy - brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą, art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, art 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa, 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa, 5. art. 5 i art. 19 ust. 1 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że nie doszło do faktycznego wykonania usługi przez skarżącego, pomimo tego, że skarżący wykonał usługę określoną w treści wystawionej przez siebie faktury VAT z dnia 30 kwietnia 2015 r. Kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania; o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez NSA w trybie art. 188 P.p.s.a.; o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego; a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej strony oraz o zasądzenie kosztów na rzecz organu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. 4.3. W rozpoznawanej sprawie powołano się na obie podstawy kasacyjne, co generalnie wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów prezentowanych w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania. 4.3.1. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępnie realizowanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej należy przypomnieć, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który - w odróżnieniu od sądu I instancji - nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 P.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 P.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnosząc zarzuty uchybienia przepisom proceduralnym strona powinna mieć na uwadze, że w świetle art. 174 pkt 2 P.p.s.a. o ich skuteczności decyduje wykazanie, że dane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie, że zachodzi taki potencjalny istotny wpływ na rozstrzygnięcie, należy również do strony. Tymczasem w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych pełnomocnik nie podważa szczegółowych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, a zaakceptowanych przez WSA. Nie odnosząc się de facto do tych ustaleń, podtrzymuje on natomiast argumentację stanowiącą próbę polemiki z zaskarżonym wyrokiem. Nie wykazał przy tym, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (trudno za skuteczne wykazanie takiego naruszenia uznać lakoniczne stwierdzenie: "Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu, mimo iż strona skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny skarżonej decyzji nie uchylił, lecz oddalił skargę" (s. 6 skargi kas.). Argumentacja skargi kasacyjnej przebiega niejako "obok" okoliczności stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Skarga kasacyjna nie jest zatem poprawnie sformułowana – zawiera jedynie bardzo ogólnikowe i nieodnoszące się sprawy twierdzenia. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanych naruszeń przepisów procedury na wynik sprawy, nie odnosi się do konkretnych ocen i argumentacji zawartej w zaskarżonym wyroku. Nie precyzuje zatem ujętych w ramach podstaw kasacyjnych zarzutów. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 P.p.s.a., nie ma ani prawa ani obowiązku domyślać się intencji kasatora. Powyższe uwagi odnoszą się do wszystkich zarzutów procesowych przedstawionych w skardze kasacyjnej (a więc naruszenia art. 134 § 1, art. 141 § 4, art 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.). 4.3.2. Jak wykazano wyżej, strona zarzutami naruszenia art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. nie podważyła skutecznie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a zatem nie mogły też być skuteczne zarzuty naruszenia prawa materialnego (za pomocą zarzutów materialnoprawnych kasator usiłuje podważyć ustalony stan faktyczny, argumentując, że doszło do wykonania umowy). Przypomnieć trzeba, że zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można podważać dokonanych przez organ i zaakceptowanych przez sąd ustaleń faktycznych. 4.4. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. Elżbieta Olechniewicz Marek Olejnik Marek Zirk-Sadowski (spr.) sędzia WSA (del.) sędzia NSA sędzia NSA