I FSK 1765/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej "O." sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 290/22 w sprawie ze skargi "O." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień i maj 2014 r. postanawia: 1) podjąć z urzędu zawieszone postępowanie kasacyjne; 2) znieść postępowanie kasacyjne przeprowadzone od dnia 14 stycznia 2026 r.; 3) umorzyć postępowanie kasacyjne.

1. Skargą kasacyjną z dnia 23 marca 2023 r. spółka "O." sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 290/22, w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 stycznia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień i maj 2014 r. 2. W dniu 26 lutego 2026 r. w ramach czynności poprzedzających skierowanie skargi kasacyjnej do rozpoznania na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pobrany został - w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 869, z późn. zm.) - z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wydruk komputerowy informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: [...]). Wydruk ten ma moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej. Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Spółka nie ma osób wchodzących w skład organu (tj. zarządu) uprawnionego do jej reprezentowania (z działu 2, podrubryka 1 wynika, że wpisem z dnia 14 stycznia 2026 r. wykreślono W. T. jako prezesa zarządu, a innych osób wchodzących w skład zarządu nie było). 3. W konsekwencji postanowieniem z dnia 27 marca 2026 r., wydanym na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne z uwagi na ziszczenie się obligatoryjnej przesłanki zawieszenia. Mianowicie chodziło o sytuację, gdy w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Jednocześnie w wykonaniu zarządzenia wydanego na podstawie art. 31 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 193 P.p.s.a. wezwano Spółkę do wykazania organu / podmiotu umocowanego do reprezentacji Spółki / zdolności procesowej Spółki oraz przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikało, że brak w składzie organu reprezentującego Spółkę został uzupełniony lub ustanowiony został kurator dla Spółki do tej sprawy. Spółce wyznaczono termin 3 miesięcy, od dnia doręczenia wezwania, do uzupełnienia powyższego braku i poinformowania Naczelnego Sądu Administracyjnego o tym, pod rygorem zniesienia postępowania w zakresie, w jakim jest ono dotknięte brakami przez wydanie odpowiedniego postanowienia (art. 31 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a.). 4. Wezwanie doręczono pod adresem pełnomocnika Spółki w dniu 9 kwietnia 2026 r. Strona nie odpowiedziała na wezwanie w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 9 lipca 2026 r. Tym samym braki objęte wezwaniem nie zostały usunięte. 5. Na podstawie aktualnego na dzień 27 sierpnia 2026 r. odpisu z KRS dotyczącego Spółki, stwierdzono, że jej sytuacja reprezentacyjna nie uległa zmianie w zakresie dotyczącym niniejszego postępowania sądowego. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W okolicznościach tej sprawy ustalone zostało, że zarząd Spółki pozostaje nieobsadzony od dnia 14 stycznia 2026 r. oraz że nie został ustanowiony dla niej kurator właściwy dla niniejszego postępowania sądowego. Spółka, mimo stosowanego wezwania sądowego i wyznaczenia jej odpowiedniego czasu, nie podjęła działań "naprawczych" w zakresie stworzenia stanu umożliwiającego jej odpowiednie reprezentowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W konsekwencji nieusprawiedliwionym brakiem swojego działania doprowadziła do sytuacji, w której nie może dokonywać czynności w tym postępowaniu. 6.2. Mając na uwadze, że postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie było zawieszone, a jednocześnie wdrożone w tym czasie czynności sądowe zmierzające do podjęcia tego postępowania nie dały oczekiwanego rezultatu pozytywnego, wystąpiła w pierwszej kolejności konieczność jego podjęcia z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 zdanie pierwsze P.p.s.a., podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Natomiast w świetle art. 128 § 1 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w okolicznościach wyliczonych w punktach od 1 do 6 tego przepisu. W niniejszej sprawie zasadnym stało się uznanie, że w istocie ustała dotychczasowa przyczyna zawieszenia rozumiana w ten sposób, że była nią taka przyczyna dotycząca braków w jej reprezentacji, która mogła zostać usunięta w drodze stosownego wezwania sądowego. Wezwanie takie okazało się bowiem nieskuteczne. Działając zatem na podstawie art. 128 § 1 P.p.s.a. ab initio w związku z art. 193 P.p.s.a. należało z urzędu podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne w celu zrealizowania dalszych czynności procesowych, a to zgodnych z rygorem nakreślonym Spółce w doręczonym wezwaniu. 6.3. Z uwagi na fakt, że wezwanie, o którym mowa w punkcie 3 tego uzasadnienia, doręczono pod adresem pełnomocnika Spółki w dniu 9 kwietnia 2026 r., a Strona nie odpowiedziała na nie w wyznaczonym 3-miesięcznym terminie, tj. do dnia 9 lipca 2026 r., w rezultacie trzeba było znieść postępowanie kasacyjne w zakresie, w jakim było ono dotknięte wspomnianym wyżej brakiem przez wydanie odpowiedniego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 31 § 3 P.p.s.a. jeżeli braków powyższych [wskazanych w § 1 tego artykułu - dop. NSA] nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Mowa tu o brakach w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów. Mając na względzie ten przepis, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne nie mogło się toczyć od dnia 14 stycznia 2026 r., odkąd będąca jedną z jego stron Spółka nie miała właściwej reprezentacji i nie mogła w związku z tym działać w tym postępowaniu. W takiej sytuacji konieczne było zniesienie postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od dnia 14 stycznia 2026 r. 6.4. Dalej odnotować wypadało i to, że w analizowanym przypadku postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i dlatego należało je umorzyć. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych [niż w punktach pierwszym i drugim tego przepisu - dop. NSA] przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W okolicznościach tej sprawy nie wystąpiły podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej, bo została ona skutecznie wniesiona (na dzień jej wniesienia jeszcze nie zachodził brak w składzie organu powołanego do reprezentacji Spółki), a dopiero później postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zaistniała sytuacja uniemożliwia bowiem kontynuowanie postępowania kasacyjnego i jego merytoryczne zakończenie, skoro Spółka nie może w nim działać - dokonywać czynności w postępowaniu kasacyjnym. W takim zatem stanie rzeczy konieczne stało się umorzenie postępowania kasacyjnego jako już bezprzedmiotowego. 6.5. Naczelny Sąd Administracyjny w ramach art. 128 § 1 ab initio w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł więc jak w punkcie pierwszym sentencji, na podstawie zaś art. 31 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji, natomiast w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie trzecim sentencji.