I FSK 1733/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartego w skardze kasacyjnej S. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2882/24 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 października 2024 r. nr 1401-IOV-3.4103.46.2024.JL w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 i 2015 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sylwester Marciniak Sędzia NSA

W skardze kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2882/24, S. sp. z o.o. (dalej: skarżąca lub spółka), powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji, wskazując, że ze względu na możliwe, przyszłe postępowanie egzekucyjne, rachunki bankowe mogą podlegać zajęciu. Wstrzymanie wykonania decyzji umożliwi spółce utrzymanie dochodu, natomiast brak takiego wstrzymania bez wątpienia spowoduje brak możliwości pokrywania bieżących kosztów utrzymania. Spółka wskazała też, że mogą wystąpić trudne do odwrócenia skutki w wyniku możliwej licytacji nieruchomości spółki. Wykonanie decyzji może też spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc powyższe rozważania do sprawy, należy zaznaczyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został uzasadniony nader ogólnikowo, jego autor wskazuje bowiem jedynie zdawkowo na możliwość zajęcia rachunków bankowych, licytacji nieruchomości, ustania bytu prawnego spółki i zwolnienia pracowników. Nie zostały przedłożone w związku z wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej żadne konkretne dane czy dokumenty, które pozwoliłyby Sądowi na ocenę tych twierdzeń, trudno zatem miarodajnie ustalić, czy istotnie aktualna sytuacja skarżącej może się pogorszyć w podany we wniosku sposób w przypadku wyegzekwowania należności objętych zaskarżoną decyzją. Przy badaniu zasadności przedmiotowego wniosku możliwe było jednak posiłkowe odwołanie się do akt sprawy, w tym danych i dokumentów przedłożonych w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy, jak i wcześniej złożonego (w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji) wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając zatem na uwadze akta sprawy, należało wskazać, że: - w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy (sygn. akt III SPP/Wa 261/25) spółka wskazała, że: a) jej rachunki bankowe są zamknięte i od dłuższego czasu nieaktywne, b) inny podmiot opłaca refakturowane przez spółkę faktury za media, c) sytuacja spółki w porównaniu z sytuacją z poprzedniego postępowania w przedmiocie prawa pomocy (zakończonego w lutym 2025 r.) pozostaje bez zmian; - w sprawozdaniu finansowym za 2024 r. wskazano, że nie stwierdzono okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności; - w rachunku zysków i strat za 2024 r. nie wykazano ani przychodów z podstawowej działalności operacyjnej (choć w kategorii "Pozostałe przychody i zyski" wykazana została kwota 93 735,04 zł) ani żadnych kosztów w kategorii "Wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia"; - w poprzednio złożonym (w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji) wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (tj. wniosku z dnia 27 stycznia 2025 r.) spółka wskazała, że w związku z wydaniem decyzji wymiarowej Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piasecznie prowadzi egzekucję z majątku spółki, m.in. dokonując wpisu hipoteki na nieruchomość; - w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2025 r., odmawiającym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd wskazał m.in., że spółka powołała się jedynie na zabezpieczenie należności podatkowych w postaci hipoteki przymusowej, a zatem twierdzenia o grożącej licytacji nieruchomości nie jawią się jako mające nastąpić w najbliższej przyszłości (ani z akt ani z argumentacji spółki nie wynika, by organy podjęły czynności egzekucyjne zmierzające do sprzedaży nieruchomości spółki) – w złożonym od tego postanowienia zażaleniu spółka nie kwestionowała tych twierdzeń sądu. Oceniając zasadność obecnie rozpatrywanego wniosku przez pryzmat danych i informacji wynikających z akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Argument o możliwym zajęciu rachunków bankowych trudno uznać za zasadny w sytuacji, gdy spółka w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy przyznała, że rachunki bankowe są zamknięte i od dłuższego czasu nieaktywne. Spółka zdaje się obecnie nie uzyskiwać dochodów z podstawowej działalności gospodarczej, trudno więc stwierdzić, w jaki sposób ewentualne wykonanie decyzji ograniczyłoby możliwości zarobkowe spółki. Twierdzenie o grożącym braku możliwości pokrywania bieżących kosztów utrzymania nie jest przekonujące w sytuacji, gdy to nie skarżąca ponosi te koszty (są one refakturowane na inny podmiot). Wskazując ogólnikowo na możliwą licytację nieruchomości, spółka w żaden sposób nie zasygnalizowała, że organy egzekucyjne podjęły jakiekolwiek czynności w celu dokonania sprzedaży tej nieruchomości, a – jak trafnie sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę w postanowieniu z dnia 26 marca 2025 r., ustanowienie zabezpieczenia w postaci hipoteki przymusowej świadczy o zastosowaniu przez organy środka umożliwiającego pierwszeństwo w zaspokojeniu wierzytelności w przyszłości, co nie pozwala na stwierdzenie realnego zagrożenia licytacją nieruchomości w najbliższym czasie. Trudno też zgodzić się ze spółką, że istnieje zagrożenie zwolnienia pracowników, skoro w świetle zgromadzonej dokumentacji spółka nie ponosi kosztów wynagrodzeń/ubezpieczeń społecznych (co wskazuje na brak zatrudnienia pracowników, i to od dłuższego czasu). W podsumowaniu należy stwierdzić, że w analizowanym wniosku spółka ograniczyła się do ogólnikowego sygnalizowana zagrożeń, których wystąpienie nie tylko nie zostało uprawdopodobnione, ale którym zaprzeczają oświadczenia spółki i przedkładane przez nią na innych etapach postępowania dokumenty. Trzeba w związku z tym uznać, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sylwester Marciniak Sędzia NSA