I FSK 1621/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku T. U. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej T. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 5/22 w sprawie ze skarg T. U. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie: - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.71.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r., - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.78.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r., - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.79.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2016 r., - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.80.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2016 r., - z dnia 18 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.81.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. postanawia odmówić zawieszenia postępowania.

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 5/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu sprawy ze skarg T. U. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie: - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.71.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r., - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.78.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r., - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.79.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2016 r., - z dnia 10 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.80.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2016 r., - z dnia 18 listopada 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.81.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej - "p.p.s.a."), oddalił skargi. Na powyższy wyrok T. U. wniósł skargę kasacyjną. W ślad za skargą kasacyjną T. U. złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, wskazując, że na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 241 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa wniósł o wznowienie postepowań zakończonych ww. ostatecznymi decyzjami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Problematyka zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym została uregulowana w art. 192 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 123-125, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron. Jednym z powodów obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest zaistnienie przypadku, o którym mowa w art. 56 p.p.s.a. (art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu, w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Przyjęte rozwiązanie dopuszcza wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, gdy toczy się nadzwyczajne postępowanie administracyjne (podatkowe), lecz temu ostatniemu daje pierwszeństwo. W takim przypadku postępowanie sądowoadministracyjne zostaje wszczęte, powstaje stan zawisłości sprawy, lecz spoczywa ona bez biegu, oczekując na wynik nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego. Wykładnia gramatyczna art. 56 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się wyłącznie do sytuacji, w których wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego, mające na celu weryfikację aktu objętego skargą, wyprzedza wszczęcie postępowania sądowego (wniesienie skargi). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż nadzwyczajne postępowanie podatkowe zostało wszczęte po zainicjowaniu postępowania sądowoadministracyjnego, a nawet po wydaniu orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji. Z treści pisma skarżącego z dnia 3 października 2023 r. i załączonych do niego dokumentów (odpis skargi - k. 156-157, UPP - Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia - k. 158) wynika, że skarga o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie o numerach: 1801-IOV-2.4103.71.2020, 1801-IOV-2.4103.78.2020, 1801-IOV-2.4103.79.2020, 1801-IOV-2.4103.80.2020 i 1801-IOV-2.4103.81.2020 została wniesiona do właściwego organu w dniu 28 marca 2023 r. Trzeba przy tym przypomnieć, że w uchwale 7. sędziów NSA z 5 czerwca 2016 r., sygn. akt I GPS 1/17, wprost stwierdzono, że rozumując a contrario z treści art. 56 p.p.s.a. należy wyprowadzić wniosek, iż nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w sytuacji, gdy administracyjne postępowanie w trybie nadzwyczajnym zostało uruchomione po wniesieniu skargi. Nie sposób też nie zauważyć, że strona wniosek o zawieszenie postępowania sądowego sformułowała na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który zasadniczo kontroluje wyrok sądu pierwszej instancji, nie zaś bezpośrednio postępowanie i decyzje organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 1903/04). Tymczasem zgodność z prawem orzeczenia wydanego przez Sąd pierwszej instancji nie jest uzależniona od późniejszych (w stosunku do daty wydania tego orzeczenia) działań organów (w kontekście art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.