I FSK 1387/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. (obecnie: Syndyka masy upadłości P. sp. z o.o. T.S.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2688/19 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 19 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne, 2) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości P. sp. z o.o. T.S.

1.Wyrokiem z 29 kwietnia 2020 r., sygn. III SA/Wa 2688/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. z o.o. (dalej Skarżąca, Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 19 września 2019 r. w przedmiocie zaliczenia zawrotu podatku na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. 2. Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną. 3. W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych, postanowieniem z 21 lutego 2020 r., sygn. akt [...] upadłości Spółki (zob. wydruk informacji z Krajowego Rejestru Sądowego, wg stanu na 25 czerwca 2024 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 193 p.p.s.a. - sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Powyższe znajduje potwierdzenie także w art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1520, ze zm.; dalej Prawo upadłościowe), który stanowi, że po ogłoszeniu upadłości - postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju w tym stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości. 4.1. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. 4.2. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne. Mając jednakże na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości Skarżącego wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie T.S., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia. 5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193, art. 128 § 1 p.p.s.a. w zw. z 144 Prawo upadłościowe orzekł, jak w sentencji.