I FSK 1100/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej żądania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Artura Mudreckiego o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt I FSK 1100/20 ze skargi kasacyjnej Ś. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 660/19 w sprawie ze skargi Ś. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 marca 2019 r. nr 2401-IOV3_.4103.69.2018.TSO2 UNP: 2401-19-57317 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić wyłączenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Artura Mudreckiego od orzekania w sprawie.

Oświadczeniem z dnia 10 czerwca 2024 r. sędzia NSA Artur Mudrecki, działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), wniósł o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie ze względu na spór, jaki wynikł z pełnomocnikiem strony skarżącej, r. pr. [...] W. M. w związku z wypowiedzią wnioskodawcy w dniu 19 kwietnia 2024 r. na Międzynarodowej Konferencji Naukowej "A." – ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Żądanie wyłączenia sędziego nie może zostać uwzględnione. Stosownie do art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy ustawy, bądź na żądanie sędziego lub wniosek strony. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy następuje na podstawie enumeratywnie wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przesłanek. W przypadku wyłączenia sędziego na żądanie sędziego lub wniosek strony, wyłączenie następuje na podstawie okoliczności, która uzasadniałaby wątpliwości co do bezstronności sędziego. Na tle przepisu art. 19 P.p.s.a., który ustanawia względną przesłankę wyłączenia sędziego, należał odnotować w szczególności, że: - wyłączenie sędziego odnośnie do którego mogłyby zrodzić się uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie z jego udziałem, może nastąpić m.in. na żądanie tego sędziego; - względnej przesłanki wyłączenia sędziego nie można zdefiniować, jej ocena może być dokonywana wyłącznie w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018, [el.], s. 66-67); - przesłankami wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy; - iudex suspectus to w szczególności sędzia, który z określonej przyczyny może być z zewnątrz oceniany jako osoba zainteresowana wynikiem sprawy lub osoba uprzedzona, czy niekorzystnie nastawiona do strony. Wniosek o wyłączenie w niniejszej sprawie został oparty na okolicznościach, które wystąpiły podczas udziału w konferencji naukowej. W opinii NSA, pozasądowa (naukowa) relacja sędziego NSA Artura Mudreckiego i W. M., nie mogła stanowić sama w sobie podstawy do uwzględnienia żądania wyłączenia. Akceptacja dla stanowiska wyrażonego w żądaniu wyłączenia, które zasadzało się tylko na nieokreślonym sporze wynikłym podczas (pozasądowej) konferencji naukowej, prowadziłoby do wniosku, że żadna ze spraw zawisłych przed NSA, w której jako pełnomocnik występuje W. M. (a być może analogicznie również którakolwiek osoba zatrudniona w Kancelarii Prawnej W. M.), nie może zostać rozpoznana z udziałem wymienionego sędziego. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w zdaniu odrębnym sędziego Hieronima Sęka złożonym do postanowienia NSA z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt I FSK 922/19 w zakresie, w jakim s. H. Sęk wskazał, że z przepisu art. 44 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1093) bezspornie wynika, że wykonywanie dodatkowego zatrudnienia m.in. uniwersyteckiego w założeniu samo w sobie nie może ani utrudniać pełnienia obowiązków sędziego NSA, ani podważać zaufania do jego bezstronności. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że sama okoliczność sporu powstałego podczas konferencji naukowej nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego i nie może prowadzić do wyłączenia danego sędziego na jego żądanie, niezależnie od strony podmiotowej i przedmiotowej sprawy, w której je składa. Tym samym należało orzec, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.