I FSK 1090/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 286/21 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 23 listopada 2020 r. nr 1401-IOV-3.4103.31.2019.JL w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. postanawia: 1. zawiesić postępowanie kasacyjne w sprawie, 2. podjąć postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości A.W.

Wyrokiem z 18 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 286/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.W. (dalej jako: Skarżący, Podatnik) na Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 23 listopada 2020 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł A.W. W toku czynności zmierzających do przygotowania sprawy do rozpoznania tut. Sąd powziął wiadomość o ogłoszeniu upadłości Skarżącego, jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej. Postępowanie upadłościowe toczy się w trybie określonym w art. 4911 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm., dalej jako: u.p.u.) – tzw. upadłość konsumencka (wydruk z KRZ - k. 200). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) Sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Postępowanie upadłościowe leżące u podstaw zawieszenia postępowania zostało wszczęte w trybie art. 4911 ust 1 u.p.u., wobec czego wedle art. 4912 ust. 1 u.p.u. do tego rodzaju postępowania nie ma zastosowania m.in. art. 145 u.p.u. Natomiast zgodnie z tym przepisem postępowanie [...] sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Zastosowanie znajdzie natomiast art. 144 ust. 1 u.p.u. zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Wyłączenie stosowania art. 145 u.p.u. w stosunku do tzw. upadłości konsumenckiej oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne z udziałem syndyka może zostać podjęte bezpośrednio po ogłoszeniu upadłości, bez konieczności wyczerpania trybu zgłoszenia tej wierzytelności w postepowaniu upadłościowym (podobnie np. P. Wrzaszcz, Wpływ ogłoszenia upadłości konsumenckiej na toczące się postępowanie sądowe – stan prawny po nowelizacji, FP 2022, nr 3, s. 83-94). W tej sytuacji zaktualizowała się również podstawa podjęcia postępowania kasacyjnego, o której mowa w art. 128 § 1 p.p.s.a. - z udziałem syndyka. Zgodnie z tym przepisem Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 zawiesił postępowanie w sprawie, a następnie na podstawie art.128 § 1 p.p.s.a. podjął postępowanie w sprawie.