I FNP 1/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia WSA (del.) Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 649/20 w sprawach ze skarg D. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o braku obowiązku podatkowego w akcyzie z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki D. oraz na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki D. postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 10 grudnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Rz 649/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargi D. B. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 9 września 2020 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o braku obowiązku podatkowego w akcyzie z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki D. oraz decyzję DIAS w Rzeszowie z 31 sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki D. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). 1.2. Od wyżej opisanego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna. Postanowieniem z 18 lutego 2021 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną. W postanowieniu tym WSA wskazał, iż skarga kasacyjna z 11 lutego 2021 r. pomimo wynikającego z przepisu art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.) wymogu przymusu adwokackiego, o czym Skarżący został pouczony - została sporządzona osobiście przez Skarżącego. Sąd wskazał również, że brak w tym zakresie ma charakter nieusuwalny, co oznacza, że nie podlega uzupełnieniu. 2. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. 2.1. Skarżący pismem z 30 listopada 2022 r. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem opisanego wyżej wyroku WSA w Rzeszowie z 10 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 649/20. Wyrok ten, zaskarżył w całości i wniósł o zmianę orzeczenia Sądu pierwszej instancji, przy zastosowaniu art. 106 § 3, art. 134 § 2, art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a., czy też art. 109 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 143 ze zm.; dalej: u.p.a.), art. 77 O.p. Wniósł także o zwrot wszystkich kosztów sądowych na podstawie art. 200, 203, 205 P.p.s.a. Skarżący wskazał, że opiera skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 285 P.p.s.a. Jednocześnie zdaniem Skarżącego w niejawnym postępowaniu sądowym dopuszczono się: - obu przewinień wymienionych w art. 174 P.p.s.a. czyli naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie przepisów o podatku (Ordynacja podatkowa) i podatku akcyzowym oraz innych przepisów europejskich naruszających tym samym Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej; - naruszenia prawa procesowego, tj. art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. poprzez ograniczenie Stronie prawa do obrony; - naruszenia art. 149 § 1a P.p.s.a poprzez niewłaściwe oszacowanie naruszenia przepisów postępowania przez lokalne organy podatkowe, których niewłaściwe działanie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o rozpatrzenie argumentów dokumentujących rażące podejście Sądu pierwszej instancji do sprawy, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi mimo zaistnienia podstaw do jej uwzględniania. Sąd pierwszej instancji poparł bezprawną działalność lokalnych organów podatkowych i tym samym dopuścił się naruszenia art. 3 i 10 P.p.s.a., art. 8 i 11 K.p.a. Skarżący wnioskował również na podstawie art. 149 P.p.s.a. o uwzględnienie skargi na bezczynność i przewlekle prowadzenie postępowania przez organy podatkowe (§1a) i tym samym o przyznanie Skarżącemu rekompensaty w wysokości wyszczególnionej w art. 149 § 2 P.p.s.a. 2.2. Organ w odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wniósł o odrzucenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.3. Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. Przewodnicząca Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 16 lutego 2023 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga Strony o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku WSA w Rzeszowie z 10 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 649/20 podlega odrzuceniu. Na podstawie art. 285a § 1 P.p.s.a. od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zgodnie jednak z art. 175 § 1 w związku z art. 285f § 3 P.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Naruszenie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi, na podstawie art. 285f § 3 P.p.s.a. Ustanowiony w art. 175 § 1 P.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski z założenia ma gwarantować sporządzenie skargi kasacyjnej oraz skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sposób odpowiadający wymogom ustawowym i umożliwiać Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne jej rozpoznanie. Ponieważ w niniejszej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. wyroku nie została sporządzona przez adwokata, czy radcę prawnego, a osobiście przez Skarżącego - skargę tę wniesiono z naruszeniem art. 175 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym trzeba, że nie jest to brak formalny - uchybienie tego rodzaju, które może być uzupełnione po uprzednim wezwaniu strony, ponieważ rodzi ono bezwzględny skutek procesowy w postaci odrzucenia skargi (art. 285f § 3 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 285f § 3 w zw. z art. 175 § 1 P.p.s.a. odrzucił skargę. Elżbieta Olechniewicz Małgorzata Niezgódka - Medek Janusz Zubrzycki Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA