Wróć do indeksu interpretacji

Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.608.2026.2.DA

ID Eureka: 715657

0113-KDIPT2-2.4011.608.2026.2.DA

Kategoria
Interpretacja indywidualna
Autorzy
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status źródła
Aktualna
Data publikacji
20 października 2026
Data wydania
20 października 2026

Podsumowanie

Wnioskodawczyni, polska rezydentka, zaciągnęła kredyt CHF na zakup własnego mieszkania; umowę prawomocnie uznano za nieważną. Planuje zawrzeć z bankiem ugodę, w ramach której jej roszczenia o zwrot wpłat i odsetki zostaną potrącone z roszczeniem banku o zwrot wypłaconego kapitału, a nadwyżka zostanie wypłacona jej i pełnomocnikowi. Organ uznał, że zwrot kwot zapłaconych przez kredytobiorczynię na podstawie nieważnej umowy nie stanowi przychodu, ponieważ jest odzyskaniem własnych środków, a nie przysporzeniem majątkowym. Potrącenie wzajemnych wierzytelności nie zmienia tej oceny. Odsetki ustawowe za opóźnienie, uzyskane w związku ze zwrotem nienależnych świadczeń, podlegają jednak opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł. Zwrot kosztów zastępstwa procesowego wypłacony bezpośrednio pełnomocnikowi nie stanowi przychodu Wnioskodawczyni. W konsekwencji jej stanowisko uznano za prawidłowe: zwrot kapitału i wpłat nie podlega PIT, natomiast odsetki należy wykazać i opodatkować.

Asystent AnyLawyer

Czy ta interpretacja pasuje do Twojego stanu faktycznego?

Zapytaj, na jakich przepisach organ oparł stanowisko i czym Twoja sytuacja różni się od opisanej we wniosku. Sygnatura i temat są już dodane do pytania.

Teza

Skutki podatkowe wypłaty środków nienależnie pobranych przez bank na podstawie nieważnej umowy kredytowej.

Powiązane interpretacje

Treść

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznychjest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 26 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 14 września 2026 r. (data wpływu 17 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest polskim rezydentem, podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Wnioskodawczyni była stroną umowy nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych …waloryzowany kursem CHF (dalej: „Umowa”) zawartej w dniu 15 września 2008 r. z ... z siedzibą w …, poprzednikiem prawnym ... z siedzibą w … (dalej: „Bank”). Kredyt został udzielony na zakup lokalu mieszkalnego nr … położonego w … przy ul. ….

W ocenie Wnioskodawczyni, Umowa zawierała wady skutkujące jej nieważnością. Z racji nieważności czynności zobowiązującej do świadczenia, wpłaty Wnioskodawczyni na poczet Umowy stanowią nienależne świadczenie w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego, które powinny zostać Jej zwrócone na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Wnioskodawczyni uczestniczyła w postępowaniu grupowym prowadzonym z powództwa Miejskiego Rzecznika Konsumentów w … przeciwko Bankowi, w którym żądał ustalenia przez Sąd nieważności w całości zawartej przez Wnioskodawczynię Umowy kredytu. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w … w sprawie prowadzonej pod sygn. akt …, ustalił, że Umowa kredytu jest nieważna w całości. Następnie Sąd Apelacyjny w … wyrokiem z dnia 4 lipca 2025 r. utrzymał ww. orzeczenie w mocy. Wobec powyższego, Umowa kredytu zawarta pomiędzy Stronami została prawomocnie uznana przez Sąd za nieważną w całości. Jednocześnie Bank w 2021 r. wystąpił z powództwem przeciwko Wnioskodawczyni o zwrot kapitału kredytu, a Wnioskodawczyni w 2025 r. z pozwem wobec Banku o zwrot nienależnie spełnionego świadczenia wszystkich wpłat dokonanych na rzecz Banku wraz z odsetkami.

Ugoda potwierdza nieważność Umowy kredytu i przewiduje rozliczenie wzajemnych roszczeń Stron, tj. po stronie Wnioskodawczyni roszczenie o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych na rzecz Banku w wykonaniu Umowy oraz roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie, a po stronie Banku roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału kredytu. W celu efektywnego rozliczenia wzajemnych roszczeń Stron, ugoda przewiduje potrącenie wzajemnych, bezspornych roszczeń Stron. Ponadto, Bank zobowiązany będzie do zapłaty kosztów zastępstwa procesowego, które przekazane zostaną pełnomocnikowi Wnioskodawczyni tytułem wynagrodzenia za świadczenie usług prawnych.

Zgodnie z treścią ugody, Strony dokonają potrącenia wzajemnych wierzytelności (tj. wierzytelności Wnioskodawczyni z tytułu zwrotu świadczenia nienależnego i odsetek ustawowych za opóźnienie od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego z wierzytelnością Banku w zakresie zwrotu kapitału kredytu). Wierzytelność Wnioskodawczyni wynosi łącznie 493 116,94 PLN (w tym jest kwota 10 800 PLN należna pełnomocnikowi Wnioskodawczyni), a wierzytelność Banku to 305 188,21 PLN. W wyniku dokonanego potrącenia, Bank zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 187 928,73 PLN na wskazany przez Nią rachunek bankowy, z czego kwota 10 800 PLN zostanie zapłacona bezpośrednio pełnomocnikowi Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni oświadcza, że:

- kredyt został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe;

- kredyt został zabezpieczony hipoteką;

- Umowa kredytu została uznana prawomocnie za nieważną;

- w treści Ugody Strony potwierdzają nieważność Umowy kredytu.

Jeżeli chodzi o kwoty rozliczeń, to:

- na podstawie Umowy Bank wypłacił Wnioskodawczyni kwotę 305 188,21 PLN;

- Wnioskodawczyni wykonując Umowę spłaciła łączną kwotę 155 003,53 PLN oraz 40 410,41 CHF;

- Wnioskodawczyni przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego, które na dzień składania wniosku wynoszą około 300 000 PLN.

Zgodnie z treścią Ugody wierzytelność Banku wobec Wnioskodawczyni wynosi 305 188,21 PLN tytułem zwrotu kapitału kredytu, a łączna wierzytelność Wnioskodawczyni wobec Banku wynosi 493 116,94 PLN, na co składa się:

- kwota 147 388,71 PLN tytułem zwrotu świadczenia nienależnego spełnionego w walucie PLN;

- kwota 40 410,41 CHF tytułem zwrotu świadczenia nienależnego spełnionego w walucie CHF, która została przeliczona na walutę PLN według kursu średniego NBP z dnia 26 maja 2026 r.;

- kwota 147 472,42 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie od świadczenia nienależnego;

- kwota 10 800 PLN tytułem zwrotu kosztów procesu.

Ugoda przewiduje dokonanie potrącenia wzajemnych roszczeń do wysokości niższego z nich, a więc do kwoty 305 188,21 zł, na skutek czego Bank zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Wnioskodawczyni pozostałej kwoty przysługującego Jej roszczenia w wysokości 187 928,73 zł, z czego kwota 10 800 PLN zostanie wypłacona pełnomocnikowi Wnioskodawczyni. W związku z zawarciem Ugody, Wnioskodawczyni ma więc zostać wypłacona kwota 177 128,73 PLN. Z treści Ugody nie wynika czy potrąceniu w pierwszej kolejności podlega wierzytelność z tytułu odsetek za opóźnienie od świadczenia nienależnego, czy też wierzytelność z tytułu zwrotu świadczenia nienależnego.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Zaciągnięty przez Wnioskodawczynię kredyt hipoteczny z dnia 15 września 2008 r. został udzielony przez ... z siedzibą w … (aktualnie ... z siedzibą w …), a więc przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Zaciągnięty przez Wnioskodawczynię kredyt hipoteczny z dnia 15 września 2008 r. jest kredytem indeksowanym do waluty CHF.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w … I Wydział Cywilny z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. …, w sprawie zainicjowanej pozwem Miejskiego Rzecznika Konsumentów w …, działającego na rzecz członków grupy wymienionych na trzech listach, Sąd ustalił w punkcie nr II, że umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF) zawarte przez Bank z członkami grupy wymienionymi na liście nr 1, są nieważne w całości. Prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w … I Wydział Cywilny z dnia 4 lipca 2025 r., wydanym w sprawie za sygn. …, w punkcie nr III Sąd Apelacyjny oddalił w części apelację Banku wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w … I Wydział Cywilny z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. …, uznając prawomocnie nieważność umów kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF) zawartych przez Bank z członkami grupy wymienionymi na liście nr 1, wobec których nie zostało umorzone postępowanie w pkt I oraz II wyroku.

Wnioskodawczyni jest jednym z członków grupy wymienionych na liście nr 1, stanowiącej załącznik do wyroku Sądu Okręgowego w … I Wydział Cywilny z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. …, jednocześnie postępowanie wobec Wnioskodawczyni nie zostało umorzone zgodnie z pkt I lub II wyroku. W związku z tym, zgodnie z powyższymi wyrokami, zawarta pomiędzy Wnioskodawczynią a Bankiem Umowa kredytu nr … z dnia 15 września 2008 r. jest nieważna, więc Wnioskodawczyni przysługuje od Banku roszczenie o zapłatę zwrotu nienależnie spełnionego świadczenia i odsetek od tego nienależnie spełnionego świadczenia, a Bankowi roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału kredytu.

Wnioskodawczyni zamierza zawrzeć z Bankiem porozumienie kompensacyjne w ramach Ugody pozasądowej. Podpisanie Ugody z Bankiem, Wnioskodawczyni uzależnia od treści interpretacji podatkowej. Treść Ugody została już pomiędzy Stronami ustalona i jeżeli Wnioskodawczyni uzyska korzystną interpretację podatkową określającą brak obowiązku zapłaty podatku od kwot zwracanych przez Bank, to w przeciągu 1-2 miesięcy Ugoda powinna zostać podpisana. Wnioskodawczyni planuje zawarcie Ugody maksymalnie do końca 2026 r.

Przepisami mającymi zastosowanie do zawartego porozumienia kompensacyjnego jest art. 917 Kodeksu cywilnego dotyczący ugody oraz art. 498 Kodeksu cywilnego dotyczący potrącenia, do którego będzie dochodzić w ramach porozumienia kompensacyjnego.

Wysokość dokonanych przez Wnioskodawczynię spłat rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem przewyższa wysokość zaciągniętego kredytu. W ramach realizacji umowy kredytu Wnioskodawczyni uiściła na rzecz Banku łączną kwotę 155 003,53 PLN oraz 40 410,41 CHF, podczas gdy Bank wypłacił Wnioskodawczyni kwotę 305 188,21 PLN tytułem kapitału kredytu.

Treść porozumienia kompensacyjnego przewiduje potrącenie wzajemnych wierzytelności Stron, tj. wierzytelności Wnioskodawczyni wobec Banku z tytułu zwrotu tego, co zapłaciła Ona na podstawie nieważnej Umowy kredytu oraz części należnych Wnioskodawczyni odsetek od Jej wierzytelności wobec Banku i kosztów postępowania sądowego z roszczeniem Banku o zwrot kapitału kredytu. W wyniku dokonanego potrącenia, wzajemne wierzytelności mają ulec umorzeniu do niższej z nich, na skutek czego Bank ma zwrócić Wnioskodawczyni kwotę 177 128,73 PLN, ponieważ zwracana przez Bank kwota 10 800 PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ma zostać przekazana przez Bank bezpośrednio na rachunek bankowy pełnomocnika Wnioskodawczyni.

Z treści porozumienia kompensacyjnego nie wynika wprost, co wchodzi w skład kwoty 177 128,73 PLN, którą Bank będzie zobowiązany wypłacić Wnioskodawczyni na podstawie porozumienia kompensacyjnego w wyniku rozliczenia wzajemnych świadczeń związanych z prawomocnym unieważnieniem umowy kredytu hipotecznego.

Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 porozumienia kompensacyjnego, Wnioskodawczyni przysługuje w stosunku do Banku roszczenie o zapłatę łącznej kwoty 305 661,13 PLN oraz 40 410,41 CHF, na co składa się:

- kwota 147 388,71 PLN tytułem zwrotu świadczenia nienależnego,

- kwota 147 472,41 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie,

- kwota 40 410,41 CHF tytułem zwrotu świadczenia nienależnego,

- kwota 10 800,00 PLN tytułem zwrotu kosztów procesu.

Zgodnie z treścią porozumienia kompensacyjnego, wysokość przysługującego Wnioskodawczyni od Banku świadczenia nienależnego w walucie CHF (kwota 40 410,41 CHF) zostanie przeliczona po kursie średnim NBP z dnia 26 maja 2026 r. według tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez Narodowy Bank Polski (kurs = 4,6388 PLN), a więc wynosić będzie 187 455,81 PLN.Wobec powyższego, łączna wierzytelność Wnioskodawczyni wobec Banku w walucie PLN wynosi 493 116,94 PLN. Z kolei Bankowi przysługuje w stosunku do Wnioskodawczyni roszczenie o zapłatę kwoty 305 188,21 PLN tytułem wypłaconego kapitału kredytu.

Zgodnie z § 1 ust. 5 porozumienia kompensacyjnego ma dojść do wzajemnego potrącenia przysługującego Wnioskodawczyni roszczenia w wysokości 493 116,94 PLN z roszczeniem Banku w kwocie 305 188,21 PLN do wysokości niższego z nich, a więc do kwoty 305 188,21 zł.

Z kolei w § 1 ust. 6 porozumienia kompensacyjnego wskazano, że na skutek dokonanego potrącenia, Bank zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Wnioskodawczyni pozostałej kwoty przysługującego Jej roszczenia w wysokości 187 928,73 zł, przy czym zgodnie z § 1 ust. 7 porozumienia kompensacyjnego kwota w wysokości 10 800,00 PLN ma zostać przekazana przez Bank bezpośrednio na rachunek bankowy pełnomocnika Wnioskodawczyni.

Z treści porozumienia kompensacyjnego nie wynika czy potrąceniu w pierwszej kolejności podlega wierzytelność z tytułu odsetek za opóźnienie od świadczenia nienależnego czy też wierzytelność z tytułu zwrotu świadczenia nienależnego.

Zgodnie z treścią art. 503 Kodeksu cywilnego przepisy o zaliczeniu zapłaty (art. 451 ww. Kodeksu) stosuje się odpowiednio do potrącenia. Należność główna i przysługujące od niej odsetki stanowią jeden dług w rozumieniu art. 451 Kodeksu cywilnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt …). Jednocześnie w orzecznictwie przyjmowane jest, że jeżeli strony nie określiły sposobu zaliczenia potrącenia, to przyjmuje się, że najpierw potrąceniu ulegają odsetki jako należności uboczne, a następnie dopiero należność główna. Regulację między należnością główną a odsetkami reguluje art. 451 § 1 zd. 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym wierzyciel może zaliczyć świadczenie przede wszystkim na zaległe należności uboczne. Powyższe prowadzi do wniosku, że kwota, którą Bank zamierza Wnioskodawczyni zwrócić w wysokości 177 128,73 zł stanowi zwrot nienależnego świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy kredytu.

Gdyby jednak przyjąć, że potrąceniu podlega w pierwszej kolejności wierzytelność główna Wnioskodawczyni w kwocie 334 844,52 PLN z wierzytelnością Banku w kwocie 305 188,21 PLN, to na zwróconą przez Bank kwotę 177 128,73 zł, składałaby się kwota 29 656,31 PLN tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz kwota 147 472,42 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie.

W ocenie Wnioskodawczyni, niezależnie od przyjęcia, która część wierzytelności w pierwszej kolejności została przedstawiona do potrącenia, to w przypadku każdej z nich nie zachodzi obowiązek uiszczenia podatku. Zgodnie bowiem z przedstawionym we wniosku stanowiskiem, kwoty zwracane tytułem świadczenia nienależnego nie stanowią przychodu podatkowego, ponieważ po stronie Wnioskodawczyni nie powstaje przysporzenie majątkowe, a Bank jedynie zwraca Jej to, co wcześniej na jego rzecz Wnioskodawczyni świadczyła. Z kolei w przypadku odsetek, wskazać należy, że jeżeli świadczenie główne (zwrot świadczenia nienależnego) nie stanowi przychodu podatkowego (tj. nie podlega opodatkowaniu), to odsetki wypłacone z tytułu opóźnienia w jego zwrocie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT.

Kwota 177 128,73 PLN − w ocenie Wnioskodawczyni − nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty przedmiotowego kredytu ani wynagrodzenia Wnioskodawczyni. W tym zakresie Wnioskodawczyni podtrzymuje stanowisko przedstawione wyżej. Porozumienie kompensacyjne ma bowiem prowadzić do rozliczenia wzajemnych wierzytelności Stron po unieważnieniu umowy kredytu prawomocnym wyrokiem sądowym. Bank nie przyznaje Wnioskodawczyni w tym zakresie żadnego wynagrodzenia.

Wierzytelność Wnioskodawczyni wobec Banku zgodnie z treścią porozumienia kompensacyjnego obejmowała nie tylko zwrot świadczenia nienależnego, ale także część należnych odsetek od należnych Wnioskodawczyni kwot tytułem zwrotu świadczenia nienależnego. Są to odsetki, o których mowa w art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego. Suma przysługujących Wnioskodawczyni odsetek była znacznie wyższa zgodnie z wystosowanymi przez Nią wnioskami o zawezwanie do próby ugodowej i wezwaniem do zapłaty, ale Bank zgodził się je uznać jedynie w kwocie 147 472,42 PLN.

Wnioskodawczyni wskazuje, że tożsame sprawy były wielokrotnie przedmiotem rozpatrywania przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który rozpatrywał analogiczne stany faktyczne, gdzie zawierano porozumienia kompensacyjne, w których nie wskazywano czy zwracana przez bank kwota stanowi tylko zwrot świadczenia nienależnego czy również odsetek. W przedmiotowych interpretacjach Dyrektor KIS zajmował jednolite stanowisko (mimo braku wskazania, co składa się na zwracaną kwotę), że od zwracanej przez bank kwoty w wyniku porozumienia kompensacyjnego nie należy się podatek przyjmując stanowisko takie jak przedstawione przez Wnioskodawczynię we wniosku. W tym zakresie należy wskazać, że przykładowo takie stanowisko zostało zajęte przez Dyrektora KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 8 kwietnia 2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.155.2026.l.KP, z dnia 16 kwietnia 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.157.2026.1.MN, z dnia 6 marca 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.37.2024.2.MKA, z dnia 30 lipca 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.525.2024.3.DJ, z dnia 6 maja 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.282.2026.2.MG, a także najnowsze interpretacje indywidualne, gdzie stan faktyczny i treść porozumienia kompensacyjnego była tożsama: interpretacja Dyrektora KIS z dnia 10 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.483.2026.2.MJ, z dnia 30 czerwca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.519.2026.1.MT, z dnia 7 sierpnia 2026 r., nr 0113-KDWPT.40.11.442.2026.1.AS.

Na pytania Organu o treści: „Przez kogo zostały poniesione koszty procesu, o których mowa we wniosku, przez Panią czy przez Pani pełnomocnika? Czy kwota10 800 zł,która zostanie wypłacona przez Bank Pani pełnomocnikowi tytułem zwrotu kosztów procesu, jest równa kwocie poniesionych opłat i nie przewyższa faktycznie poniesionych wydatków z tego tytułu?”, Wnioskodawczyni wskazała: „Zgodnie z treścią porozumienia kompensacyjnego, Bank zamierza zwrócić koszty procesu w kwocie 10 800 PLN stanowiące zwrot kosztów zastępstwa procesowego w minimalnej stawce zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zgodnie z treścią umowy zawartej z moim pełnomocnikiem, kwota w wysokości 10 800 PLN wypłacana przez Bank zostanie przekazana bezpośrednio przez bank na rachunek bankowy mojego pełnomocnika tytułem wynagrodzenia za świadczone usługi prawne, a więc w rzeczywistości kwoty tej nigdy nie otrzymam. Wobec powyższego, moje pytanie nie dotyczy kosztów procesu w wysokości 10 800 PLN uwzględnionych w treści porozumienia kompensacyjnego. Bank na podstawie porozumienia kompensacyjnego zobowiązany był do zapłaty kwoty 10 800 PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (kwota ta nie wchodzi w zakres kwoty, która ma zostać mi zwrócona w kwocie l77 128,73 zł), jednakże zgodnie z treścią porozumienia kompensacyjnego i moją umową z kancelarią prawną, kwota ta zostanie przekazana przez bank bezpośrednio na numer rachunku mojego pełnomocnika tytułem wynagrodzenia za świadczone usługi prawne w tym zakresie.

Jedynie uzupełniająco wskazuję, że tożsama treść porozumień kompensacyjnych, jak to, które zamierzam zawrzeć z Bankiem w swojej sprawie była przedmiotem rozpoznania przez KIS, gdzie praktycznie w tożsamych sprawach (również dot. członków pozwu grupowego przeciwko ..., gdzie Sąd uznał umowy kredytu za nieważne) KIS zawierał jednoznaczne stanowisko, że od zwracanych przez Bank kwot nie ma konieczności uiszczania podatku”. W tym zakresie Wnioskodawczyni wskazuje na poniższe interpretacje indywidualne: z dnia 10 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.483.2026.2.MJ), z dnia 30 czerwca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.519.2026.1.MT, z dnia 7 sierpnia 2026 r., nr 0113-KDWPT.4011.442.2026.1.AS.

Pytanie

Czy kwota 177 128,73 PLN, którą Bank ma wypłacić Wnioskodawczyni jako wynik rozliczenia (potrącenia) wzajemnych świadczeń związanych z prawomocnym unieważnieniem umowy kredytu hipotecznego, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Wnioskodawczyni uważa, że zwracana przez Bank kwota 177 128,73 PLN nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Środki te zostaną przekazane w ramach rozliczenia wzajemnych świadczeń Stron, które wynikają z nieważnej Umowy kredytu hipotecznego.

Uzasadnienie:

Pojęcie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa PIT”) wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy PIT mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego.

Część ze zwracanej przez Bank kwoty stanowi zwrot środków pieniężnych, które Wnioskodawczyni wcześniej zapłaciła Bankowi w trakcie trwania Umowy kredytu. W ocenie Wnioskodawczyni, dochodzi wówczas do powrotu w tym zakresie do wcześniej istniejącego stanu posiadania. Wnioskodawczyni nie otrzyma niczego, czego wcześniej sama nie posiadała, gdyż odzyskuje swoje własne środki, które Bank powinien Jej zwrócić z powodu nieważności umowy. Nie dojdzie zatem do przysporzenia w majątku Wnioskodawczyni, a zatem nie będzie przychodu po Jej stronie. Otrzymanie zwrotu nie stanowi żadnej dodatkowej korzyści, a jedynie prowadzi do stanu rozliczenia, który jest zgodny z prawem, tj. stanowi następstwo pozbawienia Umowy jej abuzywnych postanowień. Kwota przekazana Wnioskodawczyni przez Bank na podstawie Ugody nie spowoduje faktycznego przyrostu Jej majątku.

Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

W przedstawionej powyżej sytuacji, po stronie Wnioskodawczyni nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego, albowiem w związku z zawarciem Ugody Wnioskodawczyni otrzyma zwrot własnych środków pieniężnych, które wpłaciła na rzecz Banku. Nie jest to przysporzenie majątkowe, lecz zwrot nienależnych świadczeń, co potwierdzają aktualne interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, np. interpretacja indywidualna z 30 lipca 2025 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.442.2025.4.MK, która dotyczy podobnego stanu faktycznego, a w której czytamy m.in.: „Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.). (...) W przypadku zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej umowy kredytowej, klient otrzymuje z powrotem swój kapitał - zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Zatem, po Pana stronie jako kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (...) Skoro zatem, zwrot nienależnie pobranych rat kredytu, który Pan otrzymał, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od tego odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

Wnioskodawczyni w całości zgadza się z powyższą interpretacją.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT, wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W przypadku zwrotu świadczenia (należności głównej) na podstawie nieważnej umowy kredytowej klient otrzymuje z powrotem swój kapitał - zwrot zapłaconych Bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Zatem, w ocenie Wnioskodawczyni, nie ma Ona obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych. Kwota zwrotu z tego tytułu nie powoduje faktycznego przyrostu w Jej majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Jej majątku. Wobec tego, można uznać, że zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów, ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a więc po stronie Wnioskodawczyni jako kredytobiorcy nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do odsetek ustawowych za opóźnienie, należy wskazać, że jeżeli świadczenie główne (zwrot nienależnie uiszczonych kwot) nie stanowi przychodu podatkowego (tj. nie podlega opodatkowaniu), to odsetki wypłacone z tytułu opóźnienia w jego zwrocie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT.

Skoro w przedstawionym stanie faktycznym zwrot świadczenia nienależnego nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy PIT, to odsetki ustawowe za opóźnienie wypłacone przez Bank dotyczą nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu. W analizowanej sprawie wynika to z faktu, że odsetki zostały naliczone od roszczeń restytucyjnych Wnioskodawczyni i następnie rozliczone w Ugodzie. Odsetki mają zatem charakter świadczenia ubocznego, ściśle związanego ze świadczeniem głównym i jako odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu − mieszczą się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy PIT. Zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych, w sytuacji gdy świadczenie główne nie powoduje powstania przychodu podatkowego, również odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia podatkowego.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawczyni, kwota wypłacona przez Bank nie powinna być traktowana jako podlegająca opodatkowaniu. Podkreślić należy, że takie też stanowisko zostało przyjęte w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 września 2024 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.579.2024.1.ACZ.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.). Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

· dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

· dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są: inne źródła.

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że:

  1. w dniu 15 września 2008 r. zawarła Pani z bankiem umowę kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF;

  2. wniosła Pani do Sądu pozew przeciwko Bankowi dotyczący ważności umowy;

  3. Sąd wydał wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu;

  4. w celu efektywnego rozliczenia wzajemnych roszczeń zamierza Pani zawrzeć z Bankiem porozumienie kompensacyjne w ramach Ugody pozasądowej;

  5. zgodnie z porozumieniem Bank rozliczy i wypłaci Pani m.in. kwotę tytułem zwrotu świadczenia nienależnego (zwrotu należności uiszczonych w wykonaniu nieważnej Umowy) oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.

Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłacona na podstawie porozumienia kwota będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Rozliczenie wzajemnych roszczeń i wypłata określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia, wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Odnosząc powołane przepisy do Pani sprawy, w przypadku otrzymania od Banku – na podstawie porozumienia kompensacyjnego potwierdzającego nieważność umowy kredytowej – zwrotu wpłaconych środków pieniężnych nie uzyska Pani faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Pani majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, wypłata przez Bank kwoty zwrotu nie będzie stanowiła dla Pani przysporzenia i po Pani stronie nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji nie wystąpi również obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu.

Skutki podatkowe wypłaty odsetek

Odnosząc się do kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie należy wskazać, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Jak już wcześniej wskazano, z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że za przychody podatkowe mogą być uznane takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Kwota otrzymanych odsetek stanowi więc przychód, gdyż jest niewątpliwie określonym przyrostem w majątku podatnika.

Zwrócić należy jednak uwagę, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wypłacona przez Bank kwota stanowiąca odsetki ustawowe, będzie stanowiła dla Pani przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro z tytułu zwrotu wynikającego z rozliczenia wzajemnych roszczeń nie wystąpi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, nie będzie Pani miała obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanych kwot na podstawie zawartego porozumienia kompensacyjnego z Bankiem, ani wykazania ww. kwot w zeznaniu podatkowym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania, tj. wypłaty kwoty tytułem zwrotu świadczenia nienależnego (zwrotu należności uiszczonych w wykonaniu nieważnej Umowy) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu zdarzenia, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje Organ opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jednocześnie wyjaśnić należy, że wydając interpretacje w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa Organ nie odnosi się i nie weryfikuje podanych we wniosku kwot oraz nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;

  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

  3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.