DIH-15/2021

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 11 lutego 2021 r. DIH - 2.707.3.2021.CS DECYZJA DIH - 2 NR 1 5 /202 1 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 20 20 r. poz. 256, z późn. zm.), w związku z art. 35 a pkt 9 lit. b, art. 35 c ust. 5 pkt 1, ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ( j.t. Dz. U. z 20 21 r. poz. 133 ) oraz 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania z 23 grudnia 2020 r., złożonego przez przedsiębiorcę Pana L. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. M. L. C. w Koronowie – od decyzji Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 9 grudnia 2020 r. nr PHU - 36.2020 , nakładającej na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, z tytułu wystawienia świadectwa jakości, w którym wskazana wartość jednego z parametrów paliwa stałego, jest niezgodna ze stanem faktycznym p o s t a n a w i a uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości UZASADNIENIE 2 Przy piśmie z 4 stycznia 2021 r. Kujawsko - Pomorski W ojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie złożone przez przedsiębiorcę Pana L. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. M. L. C. w Koronowie (dalej także: „Przedsiębiorca” lub „S trona”) wraz z aktami sprawy. W tra kcie kontroli przeprowadzonej 28 października 2020 r. w należącym do Przedsiębiorcy składzie opału znajdującym się (…) , inspektorzy reprezentujący Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dokon ali zakupu kontrolnego 10 worków węgla kamiennego ekomiał (z partii o masie 7 ton w postaci zwału) o łącznej wadze 0,220 tony. Po ujawnieniu służbowego charakteru wizyty, z zakupionego węgla kamiennego ekomiał pobrano próbki t j. próbkę nr 0440/20/4860 o masie 41,52 kg (2 worki) i próbkę kontrolną nr 3894/20/4860 o masie 40,38 kg (2 worki) , na podstawie protokołu pobrania próbe k paliw paliwa stałego nr PHU.8361.4.27.2020 . Pozostałą część zakupionego węgla kamiennego ekomiał, o masie 138,1 kg zwrócono Przed siębiorcy. Dla sprzedanego, a w konsekwencji pobranego do badań paliwa stałego ekomiał Przedsiębiorca przedstawił świadectwo jakości nr 158/11/01m z 28 października 2020 r. Następnie inspektorzy reprezentujący Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektor a Inspekcji Handlowej, przekazali próbkę węgla kamienn ego nr 0440/20/4860 i próbkę kontrolną nr 3894/20/4860 do niezależnego akredytowanego laboratorium tj. SGS Sp. z o.o. w Warszawie , według protokołu przyjęcia próbek paliw s tałych do badania nr PHU.8361. 4.27.2020 z 28 października 2020 r. wraz ze świadectwem jakości paliwa stałego nr 158/11/01m z 28 października 2020 r. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium tj. SGS Sp. z o.o. w Warszawie ( protokół z badań Nr 20/ 2005953/285 - 037 z 5 listopada 2020 r.) wykazały, że próbk a nr 0440/20/4860 pobranego 28 października 2020 r. paliwa stałego nie spełnia wymagań jakościowych zawartych w rozporządzeni u Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych d la paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890) (dalej: „rozporządzenie”) , z uwagi na parametry:  zawa rtość podziarna , która wynosiła 22,8%, przy wymaganiach jakościowych wynoszących max. 15,00%;  zawa rtość nadziarna , która wynosiła 6,4%, przy wymaganiach jako ściowych wynoszących max. 5,0%. Ponadto b adania laboratoryjne wykazały, że próbk a nr 0440/20/4860 paliwa stałego pobranego 28 października 2020 r. nie spełnia wymagań jakościowych zawartych 3 w świadectwie jakości z 28 października 2020 r. nr 158/11/01m, wys tawionym przez P rzedsiębiorcę przy uwzględnieniu odchyleń o których mowa w § 2 rozporządzenia, z uwagi na parametry:  zawa rtość podziarna , która wynosiła 22,8%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 0 - 20,00%;  zawa rtość nadziarna , która wynosiła 7,6%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 1,0 - 5,0%. Ponieważ badanie ww. próbki paliwa stałego nr 0440/20/4860 wykazało niezgodność z parametrami wskazanymi w rozporządzeniu i świadectwie j akości wystawionym przez Przedsiębiorcę, badanie próbki kontrolnej pobranej 28 października 2020 r., o nr 3894/20/4860 zostało przeprowadzone z urzędu , zgodnie z art. 22 ust. 7a pkt 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw , przez ak redytowane, niezależne laboratorium tj. SGS Sp. z o.o. w Warszawie ( protokół z badań Nr 20/2005953/285 - 037 z 5 listopada 2020 r.) . B adania próbki kontrolnej nr 3894/20/4860, wykazało n iezgodność parametrów jakościowych paliwa stałego tj. węgla kamiennego w sortymencie - ekomiał, pobr anego do badań laboratoryjnych 28 października 2020 r., z wymaganiami jakościowymi zawartymi w rozporządzeni u, z uwagi na zawyżoną zawa rtość podziarna , która wynosiła 25,3%, przy wymaganiach jakościowych wynoszących max. 15,00% . Ponadto badania próbki kontrolnej nr 3894/20/4860 potwierdziły n iezgodność parametrów jakościowych paliwa stałego , z wymaganiami jakościowymi zawartymi w świadectwie jakości z 28 października 2020 r. nr 158/11/01m wystawionym przez Przedsiębiorcę, które z uwzględnieniem dopuszczalnych odchyleń, o których mowa w § 2 rozporządzenia wykazały zawyżoną zawa rtość podziarna , która wynosiła 25,3%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących 0 – 20,0%. W związku z powyższym stwierdzono , że parametr zawartość podziarna badanego paliwa stałego jest niezgodny z parametrem wskazanym w rozporządzeniu oraz w świadectwie jakości nr 158/11/01m z 28 października 2020 r. wystawionym przez Przedsiębiorcę. Pismem z 25 listopada 2020 r. Kujawsko - P omorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, poinformowa ł Przedsiębiorcę o wynikach badań laboratoryjnych próbek pali wa stałego tj. węgla kamiennego ekomiał oraz przekaza ł egzemplarze protokołów z badań laboratoryjnych tj. protokół z badań Nr 20/20059 53/285 - 037 z 5 listopada 2020 r. próbki nr 0440/20/4860 i protokół z badań Nr 20/2005953/285 - 037 z 5 listopada 2020 r. próbki kontrolnej nr 3894/20/4860. Pismem z 25 listopada 2020 r. Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji 4 Handlowej zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 35d ust. 1 pkt. 1, w związku z art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz poinformował, że na podstawie art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), dalej: „Kodeks postępowania administracyjnego” - ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania w szczególn ości do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a także do składania wniosków dowodowych. Ponadto w piśmie z 25 listopada 2020 r. Strona została wezwana do przekazania informacji o wielkości obrotów dotyczących paliw stałych lub wartości paliw stałych wprowadzonych do obrotu w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli. W piśmie z 4 grudnia 2020 r. Przedsiębiorca wniósł o symboliczne nałożenie kary oraz przekazał podsumowanie księgi prz ychodów i rozchodów za rok 2019. Decyzją Kujawsko - Pomorski ego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 9 grudnia 2020 r. nr PHU - 36.2020 , wymierzono Przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, z tytułu wystawienia świadectwa jakości, w któr ym wskazana wartość jednego z parametrów paliwa stałego, jest niezgodna ze stanem faktycznym Pismem z 23 grudnia 2020 r. Przedsiębiorca odwołał się od ww. decyzji Kujawsko - Pomorski ego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej i wniósł o cyt. „anulowa nie kary pieniężnej w związku z brakiem przesłanek uzasadniających podjęcie przez organ kontrolujący tak rygorystycznej sankcji”. Pismem z 19 stycznia 2021 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania admi nistracyjnego, poinformował Stronę o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, składania wniosków dowodowych, a także do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy w siedzibie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Strona nie skorzyst ała z przysługującego jej prawa. Rozpoznając odwołanie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięci e tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ 5 odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgod nie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Na wstępie , należy podkreślić, iż organ odwoławczy opiera się na dowodach zebranych w toku toczącego się postępowania. Dowodem w niniejszej sprawie jest proto kół kontroli z 28 października 2020 r. wraz z protokołem pobrania próbe k paliw paliwa stałego nr PHU.8361.4.27.2020. Z treści protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż inspektorzy reprezentujący Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dokonali zakupu kontrolnego 10 worków węgla kamiennego ekomiał (z partii o masie 7 ton w postaci zwału) o łącznej wadze 0,220 tony. Po ujawnieniu służbowego charakteru wizyty, z zakupionego węgla kamiennego ekomiał pobrano próbki t j. próbkę nr 0440/20/4860 o masie 41,52 kg (2 worki) i próbkę kontrolną nr 3894/20/4860 o masie 40,38 kg (2 worki) , na podstawie protokołu pobrania próbe k paliw paliwa stałego nr PHU.8361.4.27.2020 . Pozostałą część zakupionego węgla kamiennego ekomiał, o m asie 138,1 kg zwrócono Przedsiębiorcy. Ustalenia te potwierdza również treść protokołu pobrania próbe k paliw paliwa stałego. Z powyższego wynika, iż próbki do badań t j. próbkę nr 0440/20/4860 o masie 41,52 kg i próbkę kontrolną nr 3894/20/4860 o masie 40, 38 kg, pobrano z partii węgla kamiennego w sortymencie ekomiał o masie 0,220 tony, nabytego u Przedsiębiorcy w ramach zakupu kontrolnego, nie zaś z partii o masie 7 ton w postaci zwału, oferowanego w sprzedaży konsumentom. Biorąc powyższe pod uwagę, należ y stwierdzić, iż zasady poboru próbek węgla kamiennego do badań, regulują przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ( j.t. Dz. U. z 20 21 r. poz. 133 ) – dalej: „ustawa o systemie monitorowania i kontrol owania jakości paliw ” oraz aktów wykonawczych do niej. Zgodnie z art. 16 ust. 4a omawianej ustawy, próbki paliw stałych pobiera się z przenośników taśmowych, podnośników kubełkowych, wagonów kolejowych, samochodów lub z pryzmy uzyskanej po wyładowaniu tego paliwa z wagonów, samochodów, statków albo z barek lub ze zwałów albo z opakowań jednostkowych. Z kolei stosownie do postanowień art. 18a ust. 1, Zarządzający, którym jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów może zawierać umowy z akredytowanym laboratorium lub z innym akredytowanym podmiotem na pobieranie próbek paliw stałych, jeżeli do ich pobrania są potrzebne specjalistyczne 6 umiejętności lub specjalistyczny sprzęt techniczny. W tym przypadku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za warł umowę z akredytowanym laboratorium SGS Sp. z o.o. w Warszawie. W sytuacji zawarcia takiej umowy, próbki paliw stałych są pobierane w obecności inspektora przez pracownika akredytowanego laboratorium lub przez inny akredytowany podmiot, z którym zawa rto umowę na ich pobieranie (art. 18a ust. 2). Z treści protokołu kontroli z 28 października 2020 r. wynika, że kontrola odbyła się w obecności próbobiorców – pracowników akredytowanego laboratorium SGS Sp. z o.o. w Warszawie, których oczywistym zadaniem było pobranie próbek wskazanego im paliwa stałego (karta nr 1 protokołu). W dalszej części, z treści analizowanego protokołu (karta nr 2) wynika, że inspektorzy reprezentujący Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, dokonując zakupu kontrolnego, sami zapakowali do 10 worków węgiel kamienny w sortymencie ekomiał. Po ujawnieniu służbowego charakteru wizyty przez inspektorów, próbobiorcy pobrali próbkę i próbkę kontrolną w łącznej ilości 4 work i , zaś pozostałe 6 worków zwrócono na bywcy (karta nr 2 protokołu kontroli i karta nr 1 protokołu pobrania próbek paliw paliwa stałego nr PHU.8361.4.27.2020). Ze zgromadzonych dowodów wynika zatem, że próbobiorcy - z 10 worków zapakowanych przez inspektorów – wybrali do badań 4 worki (próbka o gólna), które podzielono na próbkę (2 worki) i próbką kontrolną (2 worki). Mając na względzie przytoczone powyżej przepisy, jak również dowody zgromadzone w sprawie, w ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w niniejszej sprawie węgiel k amienny w sortymencie ekomiał był składowany w formie zwału, jednakże do pobrania próbek nie doszło ze zwału, lecz z worków będących przedmiotem zakupu kontrolnego, zaś poboru dokonali de facto inspektorzy reprezentujący Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkieg o Inspektora Inspekcji Handlowej, pakując osobiście 10 worków, zaś rola próbobiorców ograniczyła się do wyboru 4 worków (próbki i próbki kontrolnej), które przekazano do badań. Niezależnie od powyższego, zarówno w protokole kontroli z 28 października 2020 r., jak i protokole pobrania próbek paliw paliwa stałego nr PHU.8361.4.27.2020 stwierdzono, iż pobór próbek nastąpił zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1891) – dalej: „rozporządzenie”. W tym miejscu wypada przypomnieć, iż węgiel kamienny w sortymencie ekomiał, był oferowany w sprzedaży w formie zwał u o masie 7 ton. Zgodnie z § 1 rozporządzenia, sposób pobierania próbek paliw stałych okre śla załącznik do rozporządzenia. Załącznik ten w ust. 2 wskazuje miejsca, z których dokonuje się poboru 7 próbek paliw stałych (w pkt 6 ust. 2 wskazano – zwały). W sytuacji zatem, gdy węgiel oferowany jest w postaci zwału, pobranie próbek powinno nastąpić ze zwału. W niniejszym postępowaniu, co podniesiono już powyżej, pobranie próbek nastąpiło z partii będącej efektem zakupu kontrolnego. Omawiane rozporządzenie nie przewiduje takiego sposobu pobierania próbek. W konsekwencji, w ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie można uznać, aby w niniejszej sprawie pobór próbek odbył się zgodnie z przepisami rozporządzenia. Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, iż zgodnie z art. 22 ust. 9 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakoś ci paliw - wyniki badań pobranych próbek paliw stałych u przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu paliwa stałe stosuje się do ilości paliwa stałego, o której mowa w art. 20 ust. 2 pkt 8a. Innymi słowy, wyniki badań próbki i próbki kontrolnej pobranych z pa rtii węgla kamiennego o określonej masie np. 7 ton , stosuje się co całej, wprowadzanej do obrotu partii. Zasada wyrażona w przepisie art. 22 ust. 9 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie może mieć jednak zastosowania w niniejszy m postępowaniu, gdyż w tym przypadku próbki pobrano z partii węgla kamiennego w sortymencie ekomiał o masie 0,220 tony, nabytego u Przedsiębiorcy w ramach zakupu kontrolnego, nie zaś z partii o masie 7 ton w postaci zwału, oferowanego w sprzedaży konsument om. W konsekwencji, wyniki badań udokumentowane w protokołach tj. protokole z badań Nr 20/2005953/285 - 037 z 5 listopada 2020 r. próbki nr 0440/20/4860 i protokole z badań Nr 20/2005953/285 - 037 z 5 listopada 2020 r. próbki kontrolnej nr 3894/20/4860, nie m ają zastosowania do oferowanej w sprzedaży konsumentom partii węgla kamiennego ekomiał o masie 7 ton. Tym samym brak jest podstaw do uznania, co uczynił organ I instancji, że parametr zawartość podziarna badanego paliwa stałego jest niezgodny z parametre m wskazanym w rozporządzeniu oraz w świadectwie jakości nr 158/11/01m z 28 października 2020 r. wystawionym przez Przedsiębiorcę. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do wymierzenia Przedsiębiorcy kary pieniężnej w oparciu o art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw . Skoro bowiem próbki pobrano w sposób wadliwy, wyniku ich badania w zakresie zakwestionowanego parametru zawartość podziarna nie można odnosić do całej partii ekomiału o m asie 7 ton, oferowanej w sprzedaży konsumentom, a w konsekwencji nie można uznać, że Przedsiębiorca wystawił świadectwo jakości w którym wartości parametrów jakościowych były niezgodne ze stanem faktycznym . 8 Z uwagi na opisane powyżej uchybienia, które wys tąpiły przy pobieraniu próbek, skutkujące brakiem podstaw do wymierzania Stronie kary pieniężnej, odnoszenie się do zarzutów Przedsiębiorcy podniesionych w odwołaniu, należy uznać za bezprzedmiotowe. Zważywszy na przedstawione okoliczności należało postan owić, jak w sentencji. Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł . 3. W przypadku wni esienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postę powania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokat a, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 4. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu IVa ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.). Podstawa prawna pouczenia: art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed są dami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, 9 z późn. zm.); § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 , z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/