DNR-57/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-286(6)/14/KKA/KBO Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. DECYZJA DNR-2/57/2015 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645, z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne wobec HIPO – P. G. GOŁDA spółka jawna z siedzibą w Bieniewie-Parceli w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki „Lalka śpiewająca 24 cm”, nr art. HLS 03/LS 1906, kod EAN 5907700665469, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 z późn. zm.) oraz ze szczegółowymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do ww. rozporządzenia, ze względu na to, iŜ postępowanie stało się bezprzedmiotowe. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w hurtowni mieszącej się w Jaworze przy ul. Poniatowskiego 22, naleŜącej do przedsiębiorcy Bernadety Pacholczyk, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „BETA” w Jaworze, stwierdzono w ofercie handlowej ww. zabawkę. W trakcie kontroli ustalono, Ŝe kontrolowany przedsiębiorca dokonał zakupu 6 sztuk przedmiotowej zabawki na podstawie faktury VAT nr FZ 782/2014 z dnia 24 września 2014 r. (na fakturze wyrób oznaczono jako: LALKA ŚPIEWAJĄCA 5469) od HIPO – P.G. GOŁDA sp. j. z siedzibą w Bieniewie-Parceli. Ponadto, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uzyskał następujące dokumenty: deklarację zgodności; dokumenty SAD z dnia 22 października 2014 r. i INVOICE #: INV-6396 z dnia 13 września 2014 r., potwierdzający zakup przez HIPO – P.G. GOŁDA sp. j. z siedzibą w Bieniewie-Parceli, 1200 sztuk ww. zabawki od VAN MANEN VEENENDAAL B. V. WAGENINGSELAAN 8, 3903 LA VEENENDAAL, w Holandii. 2 Przedmiotowa zabawka to miś o jednolitym, twardym szkielecie (tułów – głowa), pokrytym materiałami włókienniczymi. Niektóre części zabawki (kończyny, uszy) posiadają miękkie wypełnienie. Miękkim materiałem wypełniono równieŜ częściowo przestrzeń pomiędzy materiałem pokrywającym zabawkę a twardym szkieletem. Miś ma plastikowe oczy o średnicy około 11 mm. Po naciśnięciu tułowia miś emituje dźwięki i otwiera pyszczek. Dźwięki są równieŜ emitowane po naciśnięciu łapki. Miś jest ubrany w zdejmowaną bluzkę, zapinaną na rzepy. Na grzbiecie misia znajduje się kieszeń zapinana na rzepy, w której umieszczono pojemnik na baterie (zainstalowano dwie baterie R6), zamykany pokrywą mocowaną metalowym wkrętem. W wyniku badań organoleptycznych przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, posiłkując się Raportem Polskiego Komitetu Normalizacyjnego - Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 „Klasyfikacja zabawek. Wytyczne”) – Tablica 9 – Lalki i zabawki wypchane miękkie (Kategoria H), ww. zabawkę zakwalifikowano jako przeznaczoną dla dzieci poniŜej 36 miesięcy. Jako uzasadnienie przyjętej kwalifikacji podano jej prosty wzór, miękkie wypełnienie, proste akcesoria ubiorowe i prostą w obsłudze funkcję dźwięku – lalka wydaje dźwięk po naciśnięciu mechanizmu umieszczonego z przodu tułowia (sprawozdanie z badań organoleptycznych nr 1 z dnia 1 października 2014 r.). Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie, przy zastosowaniu wymagań dla zabawek przeznaczonych, zgodnie z przyjętą klasyfikacją wiekową, dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, wykazały, iŜ ww. zabawka nie jest zgodna z wymaganiami pkt 5.1b normy PN-EN 71-1:2011, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania elementu zabawki (plastikowego oka), mieszczącego się całkowicie w cylindrze do badania małych części (sprawozdanie z badań nr 320/2014 r. z dnia 17 października 2014 r.). Pismem z dnia 27 listopada 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił HIPO – P. G. GOŁDA sp. j. z siedzibą w Bieniewie-Parceli, zwaną dalej „stroną postępowania”, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645, z późn. zm., zwaną dalej „ustawą o systemie oceny zgodności”), w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki „Lalka śpiewająca 24 cm”, nr art. HLS 03/LS 1906, kod EAN 5907700665469 niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia oraz ze szczegółowymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu, co stwarza ryzyko uduszenia uŜytkownika, 3 poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowanie w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Uznano takŜe, Ŝe zgodnie z § 8 ust. 7 rozporządzenia, na zabawkach nie mogą być umieszczone ostrzeŜenia, o których mowa w pkt 3-6 załącznika nr 3 do rozporządzenia, jeŜeli są one sprzeczne z przewidywanym uŜytkowaniem zabawki, określonym na podstawie ich funkcji, rozmiarów i charakterystyki. Na podstawie pkt 1.4.2 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Natomiast, przepis pkt 1.4.3 załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowanie w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. W piśmie z dnia 17 grudnia 2014 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 22 grudnia 2014 r.) strona postępowania m.in. podniosła, Ŝe nie zgadza się ze stwierdzeniem, iŜ przedmiotowa zabawka jest niezgodna z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia, z uwagi na umieszczenie informacji słownej i graficznej dotyczącej wieku („Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat.”). Strona postępowania wskazała, iŜ ta zabawka, zgodnie z decyzją producenta oraz wynikami badań, testów i deklaracji zgodności, przeznaczona jest dla dzieci w wieku powyŜej trzech lat. Argumentowała, iŜ jedną z podstawowych funkcji zabawki jest wydawanie dźwięków po naciśnięciu na brzuch lub łapkę lalki, co wymaga przyłoŜenia odpowiedniej siły, przez co nie moŜna zaklasyfikować jej jako odpowiedniej dla dzieci poniŜej trzech lat. Strona postępowania podniosła równieŜ, iŜ to producent, który posiada dokumentację techniczną i zna charakterystykę zabawki, jest odpowiedzialny za dokonanie jej klasyfikacji wiekowej. Strona postępowania powołała się takŜe na opinię prawną, w której wskazano m. in., iŜ to producent jest odpowiedzialny za kwalifikację wiekową zabawki, natomiast - jej zdaniem - Raport Polskiego Komitetu Normalizacyjnego nie moŜe przesądzać o przeznaczeniu zabawki, gdyŜ nie stanowi on źródła powszechnie obowiązującego prawa. Pismem z dnia 9 marca 2015 r. strona postępowania została poinformowana o wynikających z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 4 z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: „kpa”) uprawnieniach do czynnego udziału w sprawie, w tym m. in. o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz o moŜliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Z uprawnień tych strona postępowania nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził, co następuje: W oparciu o ustalenia kontroli inspektorów Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej i sprawozdanie z badań laboratoryjnych, przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie, Prezes UOKiK zawiadomił HIPO – P. G. GOŁDA Spółka Jawna z siedzibą w Błoniu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki „Lalka śpiewająca 24 cm”, nr art. HLS 03/LS 1906, kod EAN 5907700665469, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia oraz ze szczegółowymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe wymagania bezpieczeństwa” do ww. rozporządzenia. W wyniku ponownej analizy materiału dowodowego, w szczególności sprawozdania z badań laboratoryjnych wyrobu, przeprowadzonych przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie, Prezes UOKiK uznał, iŜ przedmiotowa zabawka niezasadnie została zakwalifikowana przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej według kryteriów dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat, w związku z czym została przebadana pod kątem spełniania przez nią surowszych wymagań (m. in. dotyczących występowania małych elementów). Zabawka ze względu na uŜycie w jej produkcji twardego materiału, co wynika ze sprawozdania z badań, posiada twardy szkielet (tułów i głowa). Zabawka nie jest miękka i nie nadaje się do przytulania, co oznacza, Ŝe nie jest odpowiednia dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia. Posiłkując się przy ocenie prawidłowości kwalifikacji zabawki do danej kategorii wiekowej Raportem Polskiego Komitetu Normalizacyjnego 14379:2007 „Klasyfikacja zabawek. Wytyczne” – Tablica 9 – Laki i zabawki wypchane miękkie (Kategoria H) naleŜy stwierdzić, Ŝe dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia przeznaczone są zabawki miękkie, wypchane, charakteryzujące się prostymi wzorami, prostymi akcesoriami zbiorowymi, a takŜe zabawki miękkie i przeznaczone do przytulania. Wyniki przeprowadzonych badań wykazały, Ŝe zabawka Lalka śpiewająca 24 cm”, nr art. HLS 03/LS 1906, kod EAN 5907700665469, nie jest przede wszystkim zabawką miękką. Funkcje 5 i cechy charakterystyczne przedmiotowej zabawki sprawiają, iŜ dziecko w wieku poniŜej 3 roku Ŝycia nie byłoby zainteresowane przedmiotową zabawką. Małe dzieci interesują się w tym wieku przede wszystkim miękkimi zabawkami do przytulania. Dopiero dzieci w wieku około 3 roku Ŝycia zaczynają bawić się zabawkami funkcyjnymi, np. imitującymi dźwięki po naciśnięciu na nie, szczególnie biorąc pod uwagę konieczny do tego nacisk siły mechanicznej wymaganej do uruchomienia dźwiękowych funkcji przedmiotowej zabawki. W związku z powyŜszym Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał przedmiotowe postępowanie za bezprzedmiotowe i orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe postępowanie stało się bezprzedmiotowe. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 kpa, w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymuje: HIPO – P. G. GOŁDA Spółka Jawna Bieniewo-Parcela 27 05-870 Błonie Do wiadomości: 1. Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej we Wrocławiu ul. Ofiar Oświęcimskich 15A 50-069 Wrocław (nr akt kontroli: DL-KBP-NU.8361.176.2014, DL-KBP-NU.8361.188.2014) 2. a/a