DIH-10/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-89( 5 )/14/JS Warszawa, 9 lutego 2015 r. DECYZJA DIH-1/ 10 /2015 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy DINO POLSKA S.A. z siedzibą w Krotoszynie od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 30 października 2014 r. (nr akt sprawy: KBP-śG.8361.59.2014), którą wymierzono ww. przedsiębiorcy karę pienięŜną w wysokości 4 917 zł (słownie: cztery tysiące dziewięćset siedemnaście złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu dziewięciu partii wędlin bez opakowań, zafałszowanych z uwagi na podanie na wywieszkach cenowych informacji o składnikach wędlin, niezgodnych z deklaracją producenta zamieszczoną na opakowaniach zbiorczych, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 04 – 16 kwietnia 2014 r. przez inspektorów reprezentujących Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, zwanego dalej równieŜ „Dolnośląskim WIIH” , w markecie DINO mieszczącym się w Świętej Katarzynie przy ul. śernickiej 6, naleŜącym do przedsiębiorcy DINO POLSKA S.A. z siedzibą w Krotoszynie, zwanego dalej równieŜ „stroną” , zakwestionowano dziewięć partii wędlin oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań o łącznej wartości 643,59 zł, wyprodukowanych przez Agro-Rydzyna Sp. z o.o. Kłoda ul. Kolejowa 7K, 64-130 Rydzyna, tj: Strona 2 z 17 − 2,872 kg salcesonu w cenie 11,99 zł/kg o wartości 34,44 zł; − 1,992 kg parówek śląskich w cenie 9,99 zł/kg o wartości 19,90 zł; − 3,888 kg parówek śniadaniowych w cenie 11,99 zł/kg o wartości 46,62 zł; − 6,404 kg kiełbasy biesiadnej w cenie 10,99 zł/kg o wartości 70,38 zł; − 3,618 kg kiełbasy podwawelskiej w cenie 15,99 zł/kg o wartości 57,85 zł; − 2,972 kg wędzonki extra w cenie 19,99 zł/kg o wartości 59,41 zł; − 7,848 kg szynki rydzyńskiej w cenie 18,99 zł/kg o wartości 149,03 zł; − 10,044 kg polędwicy z indyka w cenie 13,99 zł/kg o wartości 140,52 zł; − 5,458 kg mielonki tyrolskiej w cenie 11,99 zł/kg o wartości 65,44 zł; zwane dalej równieŜ „ wędlinami ”. W wyniku porównania oznakowania zamieszczonego przez producenta na etykietach opakowań zbiorczych tych produktów, z oznakowaniem dostępnym dla konsumentów, uwidocznionym na wywieszkach cenowych stwierdzono, Ŝe wykazy składników ww. wędlin były niespójne z wykazami składników deklarowanymi w oznakowaniu przez producenta . Na etykietach (podkreślenia Prezesa UOKiK dotyczą tych składników, które ujęto w oznakowaniu na wywieszce w miejscu sprzedaŜy i było ono zgodne z deklarowanym przez producenta na etykietach opakowań zbiorczych): − salcesonu producent zadeklarował w wykazie składników produktu: mięso z głów wieprzowych 39%, skórki wieprzowe , woda , serca wieprzowe 10% , sól, Ŝelatyna wieprzowa, hydrolizat białka sojowego, regulator kwasowości: kwas cytrynowy; ocet spirytusowy, przyprawy, ekstrakty przypraw , wzmacniacz smaku: glutaminian monosodowy ; substancja konserwująca: azotyn sodu ; aromaty. Na wywieszce cenowej podano: mięso wieprzowe 35%, serca wieprzowe 12%, mięso z głów wieprzowych , skórki wieprzowe 11% , woda technologiczna , E621-substancja wzmacniająca smak i zapach , sól , E250-substancja konserwująca , przyprawy naturalne i ich ekstrakty ; − parówek śląskich producent zadeklarował w wykazie składników produktu: mięso wieprzowe 47% , woda , skórki wieprzowe, skrobia ziemniaczana , sól , błonnik sojowy , izolat białka sojowego , hydrolizat białka sojowego , maltodekstryna , cukier , glukoza ; stabilizatory: E451 ; przeciwutleniacz: E301 ; regulator kwasowości: E330, E331 ; przyprawy , ekstrakty przypraw; wzmacniacz smaku: E621; substancja konserwująca: E250, barwnik E 150c. Na wywieszce cenowej podano: mięso wieprzowe 47% , woda , skórki wieprzowe, skrobia ziemniaczana , sól, błonnik sojowy , izolat białka sojowego , hydrolizat białka sojowego, maltodekstryna, cukier, glukoza ; stabilizatory: E451 ; przeciwutleniacz: E301 ; regulator kwasowości: E330, E331 ; przyprawy . Strona 3 z 17 − parówek śniadaniowych producent zadeklarował w wykazie składników produktu: mięso wieprzowe 57%, woda, skórki wieprzowe , skrobia ziemniaczana , sól, białko sojowe , błonnik sojowy , hydrolizat białka sojowego , maltodekstryna, cukier, wzmacniacz smaku: E621 ; stabilizatory: E451, E452, E407a ; przeciwutleniacz: E300, E301; regulator kwasowości: E330, E331; emulgatory: E471, E472c; przyprawy, ekstrakty przypraw (pieprz, chili, gałka muszkatołowa, czosnek), barwnik: E150c; substancja konserwująca: E250, aromaty. Na wywieszce cenowej podano: mięso wieprzowe 57%, woda, skórki wieprzowe , skrobia ziemniaczana , sól, białko sojowe , błonnik sojowy , izolat białka sojowego, hydrolizat białka sojowego , maltodekstryna , cukier, wzmacniacz smaku: E621 ; stabilizatory: E451, E452, E407a ; przeciwutleniacz: E300, E301; − kiełbasy biesiadnej producent zadeklarował w wykazie składników produktu: mięso wieprzowe 56% , woda , skórki wieprzowe , sól , skrobia ziemniaczana , kasza manna (zawiera gluten), hydrolizat białka sojowego, izolat białka sojowego, maltodekstryna, cukier, glukoza, stabilizatory: E450, E451, regulatory kwasowości: E330, E331; przeciwutleniacz: E301; przyprawy , ekstrakty przypraw , wzmacniacz smaku: E621; substancja konserwująca: E250 ; barwnik: E150c. Na wywieszce cenowej podano: mięso wieprzowe 56%, woda technologiczna, tkanka łączna, skórki wieprzowe , tłuszcz wieprzowy, białko sojowe, skrobia ziemniaczana , sól, E250- substancja konserwująca , przyprawy naturalne i ich ekstrakty . − kiełbasy podwawelskiej producent zadeklarował w wykazie składników produktu: mięso wieprzowe 78% , skórki wieprzowe , sól, woda , białko sojowe , izolat białka sojowego , hydrolizat białka sojowego , maltodekstryna, glukoza, stabilizatory: E450, E451, E407a; regulatory kwasowości: cytryniany sodu ; przeciwutleniacze: kwas askorbinowy, askorbinian sodu; przyprawy , ekstrakty przypraw , wzmacniacz smaku: E621; substancja konserwująca: azotyn sodu, aromaty. Na wywieszce cenowej podano: mięso wieprzowe 78% , skórki wieprzowe , sól , woda , białko sojowe , izolat białka sojowego , hydrolizat białka sojowego , maltodekstryna , glukoza , stabilizatory: E450, E451, E407a ; regulatory kwasowości: cytryniany sodu ; przeciwutleniacze: kwas askorbinowy, askorbinian sodu ; przyprawy , ekstrakty przypraw, wzmacniacz; − wędzonki extra producent zadeklarował w wykazie składników produktu: łopatka wieprzowa 68% , woda , sól , białko wieprzowe , białko mleka , stabilizatory: difosforany, trifosforany ; substancje zagęszczające: E407a, guma ksantanowa ; błonnik ziemniaczany , regulatory kwasowości: cytryniany sodu; przeciwutleniacz: izoaskorbinian sodu ; przyprawy, ekstrakty przypraw ; wzmacniacz smaku: glutaminian monosodowy; substancja konserwująca: azotyn sodu; aromat. Strona 4 z 17 Na wywieszce cenowej podano: łopatka wieprzowa 68%, woda , sól, białko wieprzowe , białko mleka , stabilizatory: difosforany, trifosforany ; substancje zagęszczające: E407a, guma ksantanowa ; błonnik ziemniaczany , regulatory kwasowości: cytryniany sodu ; przeciwutleniacz: izoaskorbinian sodu ; przyprawy , ekstrakty przypraw ; wzmacniacz smaku: glutaminian monosodowy. − szynki rydzyńskiej producent zadeklarował w wykazie składników produktu: łopatka wieprzowa 71%, woda , sól, białko wieprzowe , białko mleka , stabilizatory: difosforany, trifosforany ; substancje zagęszczające: E407a, guma ksantanowa ; błonnik ziemniaczany , regulatory kwasowości: cytryniany sodu ; przeciwutleniacz: izoaskorbinian sodu ; przyprawy , ekstrakty przypraw ; wzmacniacz smaku:E621 , substancja konserwująca: azotyn sodu; aromat. Na wywieszce cenowej podano: łopatka wieprzowa 71%, woda , sól, białko wieprzowe , białko mleka , stabilizatory: difosforany, trifosforany ; substancje zagęszczające: E407a, guma ksantanowa ; błonnik ziemniaczany , regulatory kwasowości: cytryniany sodu ; przeciwutleniacz: izoaskorbinian sodu ; przyprawy , ekstrakty przypraw − polędwicy z indyka producent zadeklarował w wykazie składników produktu: woda , filet z piersi z indyka 17%, mięso indycze 13%, mięso wieprzowe 13%, skórki wieprzowe, skrobia ziemniaczana, izolat białka sojowego, glukoza , stabilizatory: trifosforany; substancja zagęszczająca: karagen; przeciwutleniacze: kwas askorbinowy, askorbinian sodu; ekstrakty przypraw; sól, wzmacniacz smaku: glutaminian monosodowy; substancja konserwująca: azotyn sodu; aromaty. Na wywieszce cenowej podano: woda , filet z piersi z indyka 17% , mięso indycze 13%, mięso wieprzowe 13%, skórki wieprzowe , skrobia ziemniaczana , izolat białka sojowego, glukoza, stabilizatory: trifosforany; substancja zagęszczająca: karagen ; przeciwutleniacze: kwas askorbinowy, askorbinian sodu ; ekstrakty przypraw ; sól. − mielonki tyrolskiej producent zadeklarował w wykazie składników produktu: mięso wieprzowe 41%, woda, skórki wieprzowe, skrobia ziemniaczana, sól, białko wieprzowe, skrobia modyfikowana, hydrolizat białka sojowego, błonnik sojowy, izolat białka sojowego, maltodekstryna, cukier, stabilizatory: E450, E451; substancja zagęszczająca: karagen; przeciwutleniacze: E301, E316; regulator kwasowości: E330; przyprawy, ekstrakty przypraw; wzmacniacze smaku: E621, E631; substancja konserwująca: E250; barwniki: E160c, E150c, E120, aromaty. Na wywieszce cenowej podano: mięso wieprzowe 41%, woda, skórki wieprzowe, skrobia ziemniaczana, sól, białko wieprzowe, skrobia modyfikowana, hydrolizat białka sojowego, błonnik sojowy, izolat białka sojowego, maltodekstryna, cukier, stabilizatory: E450, E451 ; substancja zagęszczająca: karagen; przeciwutleniacze: E301, E316 ; regulator. Strona 5 z 17 Etykiety z opakowań zbiorczych znajdowały się w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla konsumentów, tj. doczepione były z tyłu wywieszek cenowych dotyczących tych wędlin. Na tych etykietach producent zamieścił dodatkowo informacje wskazujące, iŜ mogą one zawierać składniki alergenne wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.) obowiązującego w trakcie trwania kontroli. Zdaniem Dolnośląskiego WIIH stwierdzone nieprawidłowości naruszały art. 8 ust. 1 i art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 r. z późn. zm., s. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia” . W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zarządzono w drodze decyzji z dnia 10 kwietnia 2014 r. niezwłoczne usunięcie tych nieprawidłowości i uwidocznienie na wywieszkach w miejscu sprzedaŜy wykazu składników zgodnych z zadeklarowanymi przez producenta na etykietach opakowań zbiorczych. Ustalenia kontroli udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 16 kwietnia 2014 r. (nr akt: KBP-śG.8361.59.2014) oraz załączonych do niego fotografiach ww. produktów. Pismem z dnia 2 października 2014 r., Dolnośląski WIIH poinformował przedsiębiorcę DINO POLSKA S.A. z siedzibą w Krotoszynie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu dziewięciu partii zafałszowanych wędlin oraz o przysługującym stronie prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a takŜe wezwał do przekazania informacji o wielkości osiągniętego przychodu i obrotu. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa, przekazując pismo z dnia 10 października 2014 r., w którym wskazała, Ŝe informacje umieszczone na wywieszkach cenowych były informacjami niepełnymi w stosunku do składów określonych przez producenta na opakowaniach zbiorczych – co wynikało z błędu systemowego, który został niezwłocznie poprawiony. Zdaniem strony w Ŝaden sposób nie moŜna uznać, Ŝe powyŜsze nosiło znamiona zafałszowania czy było zachowaniem celowym mającym na celu świadome wprowadzenie konsumenta w błąd. Strona oświadczyła, Ŝe dokłada wszelkich starań aby nie dochodziło do oferowania do sprzedaŜy produktów niespełniających wymagań przepisów. W związku z powyŜszym strona wniosła o zastosowanie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej oraz wymierzenie kary w jej dolnych granicach z uwzględnieniem wszystkich okoliczności łagodzących. Strona 6 z 17 Strona przekazała równieŜ informacje o swoim obrocie za rok 2013. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 30 października 2014 r. (nr akt sprawy: KBP-śG.8361.59.2014), Dolnośląski WIIH wymierzył ww. przedsiębiorcy w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 4 917 zł (słownie: cztery tysiące dziewięćset siedemnaście złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu dziewięciu partii zafałszowanych wędlin. Pismem z dnia 14 listopada 2014 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o zmianę zaskarŜonej decyzji i wymierzenie kary w mniejszej wysokości. ZaskarŜonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej poprzez błędnie przyjęcie, Ŝe odwołująca się wprowadziła do obrotu produkty zafałszowane, a nie produkty nieodpowiadające jakości handlowej,
art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez błędnie przyjęcie, Ŝe odwołująca się wprowadziła do obrotu produkty zafałszowane, a nie produkty nieodpowiadające jakości handlowej, o których mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Uzasadniając odwołanie strona przytoczyła brzmienie art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o jakości handlowej oraz treść art. 3 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy i na tej podstawie doszła do wniosku, Ŝe w jej ocenie stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości moŜna co najwyŜej zakwalifikować jako naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5, a nie art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o jakości handlowej. Dlatego teŜ strona wskazała, Ŝe ewentualna kara winna zostać orzeczona na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, a nie na podstawie przepisów dotyczących zafałszowania. Strona podkreśliła, Ŝe dokłada naleŜytej staranności, co do oferowanych produktów, w tym takŜe dokłada naleŜytej staranności, aby wszystkie produkty spełniały wymagania jakości handlowej. W opinii strony, stwierdzone nieprawidłowości nie miały na celu wprowadzenia konsumenta w błąd i naruszenie jego praw, zatem nie ulega wątpliwości, Ŝe „nieprawidłowe” oznakowanie na wywieszkach cenowych wynikało wyłącznie z błędu systemowego, a nie celowego działania. Zapewniła takŜe, Ŝe błąd ten został niezwłocznie poprawiony w systemie po stwierdzeniu nieprawidłowości. W związku z powyŜszym strona nie zgodziła się z tym, Ŝe jej zachowanie uznano jako najwyŜszy stopień szkodliwości. Zdaniem strony z uwagi na to, Ŝe działała ona w dobrej wierze, wymierzona kara jest zbyt wysoka i winna zostać wymierzona w niŜszej wysokości – odpowiadającej równowartości ceny zakwestionowanych produktów. Pismem z dnia 28 listopada 2014 r., Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę DINO POLSKA S.A. z siedzibą w Krotoszynie, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje na podstawie art. 10 k.p.a., prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. . Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Strona 7 z 17 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W myśl art. 17 ust. 2 tego rozporządzenia, państwa członkowskie wprowadzają w Ŝycie prawo Ŝywnościowe oraz monitorują i kontrolują przestrzeganie przez podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz odpowiednich wymogów prawa Ŝywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. W tym celu Państwa Członkowskie zachowują system oficjalnych kontroli i innych działań stosownych do okoliczności, z uwzględnieniem informowania opinii publicznej o bezpieczeństwie i ryzyku związanym z Ŝywnością i paszami, nadzorem nad bezpieczeństwem Ŝywności i pasz oraz innych działaniach monitorujących, obejmujących wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Państwa Członkowskie ustanawiają równieŜ zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W myśl przepisu art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną Ŝywnością. W szczególności, zgodnie z art. 16 tego rozporządzenia, etykietowanie, reklama i prezentacja Ŝywności nie moŜe wprowadzać konsumentów w błąd. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Definicja jakości handlowej zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej obejmuje m.in. wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania artykułów rolno-spoŜywczych, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W toku zbierania materiału dowodowego oraz wydania decyzji pierwszej instancji w niniejszej sprawie, przepis art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej stanowił, iŜ artykuły rolno- spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Do znakowania artykułów rolno- spoŜywczych, zgodnie z ust. 2 tego przepisu, stosowało się m.in. wymagania art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. W myśl art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, oznakowanie środka spoŜywczego nie mogło wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, m.in. jego nazwy, właściwości, składu, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o jakości handlowej przepis ten miał Strona 8 z 17 zastosowanie równieŜ w odniesieniu do reklamy oraz prezentacji artykułów rolno- spoŜywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu, opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia w jakim były prezentowane. Przepisy określające wymagania w zakresie oznakowania środków spoŜywczych, na podstawie których orzekał organ pierwszej instancji, tj. ustawa o jakości handlowej oraz ustawa o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, uległy zmianie z dniem 13 grudnia 2014 r. wraz z rozpoczęciem obowiązywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat Ŝywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 r., s. 18 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1169/2011” . Jak wskazuje art. 6 rozporządzenia nr 1169/2011, kaŜdemu środkowi spoŜywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów Ŝywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat Ŝywności zgodnie z tym rozporządzeniem. W myśl zaś art. 7 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia, informacje na temat Ŝywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spoŜywczego, a w szczególności co do jego charakteru, toŜsamości, właściwości, składu, ilości trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, oznacza produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych (podkreślenie Prezesa UOKiK), w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe ww. definicja artykułu rolno-spoŜywczego zafałszowanego obowiązuje od dnia 13 grudnia 2014 r. na mocy art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 listopada Strona 9 z 17 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2014 r. poz. 1722), zwana dalej “ustawą o zmianie ustawy o jakości handlowej”. Poprzednie jej brzmienie, obowiązujące w dniu wydania zaskarŜonej decyzji Dolnośląskiego WIIH, róŜniło się jedynie tym, Ŝe wskazywało na naruszenie interesów konsumentów, a obecnie doprecyzowano, Ŝe chodzi o naruszenie interesów konsumentów finalnych, tj. ostatecznych konsumentów środka spoŜywczego, którzy nie wykorzystują Ŝywności w ramach działalności przedsiębiorstwa spoŜywczego. Poprzednie, wydane w oparciu m.in. o ustawę o jakości handlowej rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych, obowiązujące w dacie wydania zaskarŜonej decyzji stanowiło w § 17, Ŝe w przypadku środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się m.in.: 1) nazwę albo imię i nazwisko producenta, 2) wykaz składników, 3) klasę jakości handlowej albo inny wyróŜnik jakości handlowej, jeŜeli zostały one ustalone w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych lub ich grup albo jeŜeli obowiązek podawania klasy jakości handlowej albo wyróŜnika wynika z odrębnych przepisów. Informacje te naleŜało podać w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. Przepis ten został uchylony na podstawie art. 4 ustawy o zmianie ustawy o jakości handlowej. PowyŜsze wymogi w zakresie znakowania Ŝywności oferowanej bez opakowań (luzem) zostały zawarte w §19 obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spoŜywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29). Nowy przepis krajowy w sprawie znakowania środków spoŜywczych oferowanych luzem jest zgodny z przepisami zawartymi w art. 44 rozporządzenia 1169/2011. KaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno- spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Z kolei kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane, podlega karze pienięŜnej określonej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy w wysokości nie wyŜszej niŜ 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1.000 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy, stopień szkodliwości czynu, stopień Strona 10 z 17 zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w placówce handlowej naleŜącej do przedsiębiorcy DINO POLSKA S.A. z siedzibą w Krotoszynie stwierdzono, Ŝe przedsiębiorca wprowadził do obrotu dziewięć partii wędlin bez opakowań, zafałszowanych z uwagi na podanie na wywieszkach cenowych informacji o składnikach wędlin, niezgodnych z deklaracją producenta zamieszczoną na opakowaniach zbiorczych. Zdaniem Dolnośląskiego WIIH naruszało to art. 8 ust. 1 i art. 16 rozporządzenia 178/2002 oraz art. 6 ust. 3 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, gdyŜ wprowadzało to konsumentów w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego właściwości i składu. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Dolnośląski WIIH uznał, Ŝe w oznakowaniu dziewięciu ww. partii wędlin podano niezgodne z prawdą dane w zakresie ich składu, co stanowiło podstawę do zakwalifikowania tych produktów jako zafałszowanych (art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej) oraz wymierzenia w drodze decyzji kary pienięŜnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe w trakcie niniejszego postępowania uległ zmianie stan prawny. Na mocy ustawy o zmianie ustawy o jakości handlowej, która weszła w Ŝycie 13 grudnia 2014 r., uchylony został m.in. art. 6 ust. 3 ustawy o jakości handlowej oraz art. 46 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, zaś art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej otrzymał nowe brzmienie. Niemniej jednak stwierdzone u strony podczas kontroli nieprawidłowości w dalszym ciągu stanowią przesłankę do wymierzenia przedsiębiorcy kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spoŜywczych. Wskazać naleŜy, Ŝe od dnia 13 grudnia 2014 r. stosuje się rozporządzenie 1169/2011, w tym jego art. 6, zgodnie z którym kaŜdemu środkowi spoŜywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów Ŝywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat Ŝywności zgodnie z tym rozporządzeniem. W myśl zaś art. 7 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia, informacje na temat Ŝywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spoŜywczego, a w szczególności co do jego charakteru, toŜsamości, właściwości, składu, ilości trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Wskazać naleŜy takŜe, Ŝe podmiotem działającym na rynku spoŜywczym odpowiedzialnym za informację na temat Ŝywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spoŜywczy lub, jeŜeli podmiot nie prowadzi działalności w Unii, importer danego środka spoŜywczego, co wprost wynika z art. 8 ust 1 rozporządzenia 1169/2011. Ust. 2 ww. przepisu stanowi, Ŝe podmiot działający na rynku spoŜywczym odpowiedzialny za informację na temat Ŝywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat Ŝywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat Ŝywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów Strona 11 z 17 krajowych. Zgodnie natomiast z ust. 4 podmioty działające na rynku spoŜywczym w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą nie mogą modyfikować informacji towarzyszących środkowi spoŜywczemu, jeŜeli taka modyfikacja wprowadzałaby w błąd konsumenta finalnego lub w inny sposób zmniejszała poziom ochrony konsumentów i moŜliwości dokonywania świadomego wyboru przez konsumenta finalnego. Podmioty działające na rynku spoŜywczym są odpowiedzialne za wszelkie zmiany, których dokonują w informacjach na temat Ŝywności towarzyszących środkowi spoŜywczemu. NaleŜy takŜe dodać, Ŝe na dołączonych do przedmiotowych produktów etykietach producent zamieścił informacje wskazujące, iŜ mogą one zawierać składniki alergenne - wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), a obecnie wymienione w Załączniku II rozporządzenia 1169/2011. Mając na uwadze powyŜsze strona, jako podmiot wprowadzający do obrotu na etapie sprzedaŜy detalicznej zakwestionowane wędliny, jest odpowiedzialna za informacje na temat Ŝywności i ponosi w związku z tym odpowiedzialność za ich obecność i rzetelność. Odwołując się od decyzji strona nie kwestionuje ustaleń faktycznych kontroli, natomiast nie zgadza się z wymierzeniem jej kary pienięŜnej za zafałszowanie i wskazała, Ŝe ewentualna kara winna zostać orzeczona na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy czyli za niewłaściwą jakość. Strona podkreśliła, Ŝe dokłada naleŜytej staranności, co do oferowanych produktów w tym takŜe dokłada naleŜytej staranności, aby wszystkie produkty spełniały wymagania jakości handlowej. Zdaniem strony, stwierdzone nieprawidłowości nie miały na celu wprowadzenia konsumenta i wynikały wyłącznie z błędu systemowego a nie celowego działania. Zapewniła takŜe, Ŝe błąd ten został niezwłocznie poprawiony w systemie po stwierdzeniu nieprawidłowości. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe - jak to juŜ zostało wskazane - w myśl art. 8 ust. 4 rozporządzenia 1169/2011, podmioty działające na rynku spoŜywczym nie mogą modyfikować informacji towarzyszących środkowi spoŜywczemu i są odpowiedzialne za wszelkie zmiany, których dokonują w informacjach na temat Ŝywności. Nie ulega wątpliwości, Ŝe podmiotem odpowiedzialnym za informacje umieszczone w miejscu sprzedaŜy na wywieszkach cenowych była strona. NaleŜy dodać, Ŝe ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, Ŝe oryginalne opakowania przedmiotowych wędlin były oznakowane prawidłowo, w tym i informacjami o alergenach. Strona ograniczyła się jedynie do bezkrytycznego wydruku wywieszek cenowych - jak podnosi – z systemu, bez sprawdzenia czy dane na nich zawarte są zgodne informacjami zamieszczonymi na etykietach producenta będąc w ich posiadaniu. Na marginesie trzeba dodać, Ŝe to właśnie strona musiała wprowadzić błędne dane do systemu. Wobec powyŜszego niewątpliwym jest, Ŝe nie dochowała ona naleŜytej staranności i ostroŜności przy wprowadzaniu do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych, doprowadzając tym samym w konsekwencji do podania w oznakowaniu niezgodnych z prawdą danych w zakresie składu, Strona 12 z 17 której efektem końcowym było wprowadzenie w błąd nabywców. Mając na uwadze powyŜsze, strona ponosi pełną odpowiedzialność za powstałe nieprawidłowości. Odwołując się od ww. decyzji strona zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 3 pkt 10 oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Jak twierdzi strona, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iŜ wystąpiła którakolwiek z przesłanek uzasadniających uznanie wprowadzonych przez nią do obrotu artykułów rolno- spoŜywczych za zafałszowane. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie przepisy prawa Ŝywnościowego, w tym przepisy o jakości handlowej, sprzeciwiają się kaŜdej praktyce, równieŜ dotyczącej oznakowania środka spoŜywczego, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzać w błąd konsumenta. Obowiązkiem podmiotu jest wprowadzenie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. VI SA/Wa 91/10). W tym miejscu naleŜy wskazać, Ŝe obowiązujące regulacje wprost definiują pojęcie artykułu rolno-spoŜywczego zafałszowanego. W art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej podano wyliczenie okoliczności warunkujących uznanie wyrobu za zafałszowany, naruszających interesy konsumentów finalnych w sposób istotny, co w konsekwencji wpływa na zakres odpowiedzialności podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. W szczególności zafałszowanie moŜe polegać na podaniu niezgodnej z prawdą informacji o składzie artykułu rolno-spoŜywczego (art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej). W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa UOKiK, działanie takie miało miejsce. Wprowadzenie do obrotu przez przedsiębiorcę DINO POLSKA S.A. z siedzibą w Krotoszynie wędlin, których wykazy składników podane na wywieszkach cenowych w sklepie w rzeczywistości róŜniły się od wykazu składników zamieszczonych przez producenta na opakowaniach zbiorczych przedmiotowych wędlin, wprowadzało konsumentów w błąd, gdyŜ otrzymywali oni inne produkty, niŜ sugerowały dostępne im, niepełne, informacje. Zatem pozbawieni byli takŜe moŜliwości dokonania świadomego wyboru. Potwierdzenie powyŜszego stanowiska znajduje się w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2010 r. (sygn. VI SA/Wa 901/10), w którym Sąd stwierdził, iŜ „oznakowanie wprowadzające w błąd, to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe czy mylące, ale równieŜ niepełne , niewystarczająco precyzyjne czy wieloznaczne”. Podkreślenia wymaga równieŜ fakt, Ŝe ze zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego wynika, iŜ przedmiotowe wędliny oznakowane były przez producenta na etykietach opakowań zbiorczych w sposób prawidłowy, a mimo to strona nie uwidoczniła przy ww. produktach części istotnych składników, a w niektórych przypadkach wykaz składników zmodyfikowano, tj.:
przy salcesonie na wywieszce cenowej podano: na pierwszym miejscu mięso wieprzowe 35%, którego w rzeczywistości nie było, serca wieprzowe 12% (w rzeczywistości 10%), mięso z głów wieprzowych (w rzeczywistości 39%), skórki wieprzowe 11% (w Strona 13 z 17 rzeczywistości bez wykazania procentowej zawartości), nie wymieniono natomiast Ŝelatyny wieprzowej, hydrolizatu białka sojowego, regulatora kwasowości: kwasu cytrynowego; octu spirytusowego i aromatów;
przy parówkach śląskich na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: wzmacniacza smaku: E621; substancji konserwującej E250 oraz barwnika E150c;
przy parówkach śniadaniowych na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: regulatora kwasowości: E330 i E331; emulgatorów: E471, E472c; przypraw i ekstraktów przypraw, barwnika E150c; substancji konserwującej: E250, aromatów;
przy kiełbasie biesiadnej na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: kaszy manny (zawierającej gluten), hydrolizatu białka sojowego, izolatu białka sojowego, maltodekstryny, cukru, glukozy, stabilizatorów: E450, E451; regulatorów kwasowości: E330 i E331; przeciwutleniacza: E301; wzmacniacza smaku: E621; i barwnika: E150c; wymieniono natomiast tkankę łączną, tłuszcz wieprzowy i białko sojowe;
przy kiełbasie podwawelskiej na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: wzmacniacza smaku: E621; substancji konserwującej: azotynu sodu i aromatów;
przy wędzące ekstra na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: substancji konserwującej: azotynu sodu i aromatu;
przy szynce rydzyńskiej na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: substancji konserwującej: azotynu sodu i aromatu;
przy polędwicy z indyka na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: wzmacniacza smaku: glutaminianu monosodowego; substancji konserwującej: azotynu sodu i aromatu;
przy mielonce tyrolskiej na wywieszce cenowej w stosunku do etykiety producenta nie wymieniono: regulatora kwasowości: E330, przypraw i ekstraktów przypraw, wzmacniaczy smaku: E621, E631; substancji konserwującej: E250; barwników: E160c, E150c, E120, aromarów. PowyŜsze niezgodności w sposób jednoznaczny wskazują, Ŝe skład ww. wędlin podany przez stronę w miejscu sprzedaŜy był niezgodny z wymienionym na etykietach producenta, a zatem niezgodny z prawdą. Przedstawione nieprawidłowości wyczerpują definicję artykułu rolno-spoŜywczego zafałszowanego w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, zwaŜywszy iŜ nieprawidłowości te w sposób istotny, w ocenie Prezesa UOKiK, naruszały interesy konsumentów finalnych. Strona 14 z 17 Trudno uwierzyć, w to Ŝe profesjonalista zajmujący się sprzedaŜą wyrobów mięsnych nie zauwaŜył, Ŝe oferowany przez niego salceson składa się z 35% mięsa wieprzowego podczas gdy powszechnie wiadomo, iŜ salcesony wyrabia się przede wszystkim z głowizny. Pominięcie w wykazie składników m.in. wzmacniaczy smaku, czy substancji konserwujących oraz barwników, pozbawiło konsumentów waŜnych informacji o produktach, wskazując im na wyŜszą jakość niŜ było w rzeczywistości. Ponadto konsumenci nie zostali poinformowani o alergenach. Wobec powyŜszego, zdaniem Prezesa UOKiK, nie moŜna - tak jak chce tego strona - uznać zakwestionowanych produktów jako niewłaściwej jakości bez znamion zafałszowania uzasadniając to błędami systemu podczas drukowania, zwłaszcza Ŝe strona w odwołaniu podkreślała, Ŝe dokłada naleŜytej staranności, aby oferowane przez nią produkty spełniały wymagania jakości handlowej. Odnosząc się do odmiennej oceny przesłanek dokonanej przez stronę i organ pierwszej instancji, po wnikliwej analizie zaskarŜonej decyzji, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do jej zmiany. Zdaniem Prezesa UOKiK organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji uwzględnił wszystkie przesłanki określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia dotychczasową działalność przedsiębiorcy i wielkość jego obrotów i na ich podstawie wymierzył stronie karę pienięŜną w wysokości 4 917 zł, stanowiącą 0,0003% osiągniętego przez stronę przychodu w 2013 r. Zgodnie z treścią art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, kwota kary pienięŜnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spoŜywczych musiała się mieścić w przedziale od minimalnej wysokości 1000 zł do maksymalnej kwoty stanowiącej 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, tj.: kwoty 165 966 125,93 zł. W związku z powyŜszym, wymierzenie kary w takiej wysokości, jak uczynił to organ pierwszej instancji, zdaniem Prezesa UOKiK, nie daje podstaw do jej kwestionowania. Wskazać naleŜy, Ŝe działania naprawcze podjęte przez stronę zostały uwzględnione przez organ pierwszej instancji w toku miarkowania wymiaru sankcji, jednakŜe naleŜy je rozpatrywać w kontekście realizacji obowiązku ciąŜącego na stronie, a nie czynnika mającego wpływ na funkcje, jakie ma pełnić wymierzona kara. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona kara została ustalona w prawidłowej wysokości oraz jest współmierna i adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Skuteczność kary przejawia się w moŜliwości jej nałoŜenia i wyegzekwowania. śeby kara była odstraszająca musi być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałoŜona na podmiot musi spełniać takŜe funkcję prewencyjną, tj. być ostrzeŜeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona sankcja powinna spełniać takŜe funkcję represyjną, czyli stanowić powaŜną dolegliwość, jednakŜe nie powinna eliminować przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Dodać naleŜy, Ŝe celem prawa Strona 15 z 17 Ŝywnościowego, zgodnie z art. 8 rozporządzenia 178/2002, jest ochrona interesów nabywców, dlatego teŜ jego przestrzeganie powinno stanowić podstawę dokonywania przez nich świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Szczególnie naleŜy wskazać, Ŝe celem ustawy o jakości handlowej jest przede wszystkim ochrona nabywców przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, a więc kary w tego rodzaju sprawach, po uwzględnieniu kryteriów ich wymierzania określonych w art. 40a ust. 5 ww. ustawy, nie powinny być symboliczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2010 r., sygn. VI SA/Wa 769/10). Prezes UOKiK nie podziela równieŜ stanowiska strony w kwestii niskiego, jej zdaniem, stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia. Prezes UOKiK, działając w trybie odwoławczym, ponownie przeprowadził analizę uwzględnienia przez Dolnośląskiego WIIH kryteriów wynikających z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i zwaŜył, co następuje:
nie moŜna zgodzić się w z twierdzeniem strony, jakoby stwierdzone nieprawidłowości w znikomym stopniu naruszały interesy konsumentów. Fakt, Ŝe zdaniem strony nieprawidłowości w oznakowaniu nie powstały w sposób świadomy nie umniejsza odpowiedzialności za zaistnienie takiego stanu. Zdaniem Prezesa UOKiK, strona wprowadzając do obrotu zakwestionowane wędliny przyczyniła się do wprowadzenia nabywców w błąd, naruszając tym samym ich prawo do dokonania świadomego wyboru produktu. Strona nie zapewniła rzetelnej i pełnej informacji, dającej podstawy do takiego wyboru. Wiadomym jest, Ŝe ograniczenie lub nawet brak moŜliwości podjęcia racjonalnej decyzji szkodzi nabywcom, gdyŜ wiąŜe się z niekorzystnym z ekonomicznego punktu widzenia wyborem innego produktu. Za szczególnie niebezpieczny dla niektórych konsumentów naleŜy uznać brak informacji o składnikach alergennych, których spoŜycie moŜe powodować u nich zagroŜenie zdrowia. Producent deklarował m.in. w składzie swoich produktów, Ŝe zawierają: białko sojowe, gluten, białka mleka. Ponadto na wszystkich wyrobach podawał informację, Ŝe „produkt moŜe zawierać”: m.in. seler, gorczycę, mleko, łubin, dwutlenek siarki i siarczyny, nasiona sezamu. Biorąc pod uwagę rolę, jaką pełnią w Ŝyciu codziennym przetwory mięsne oraz powszechność ich spoŜycia, naleŜy uznać, Ŝe strona w sposób raŜący naruszyła interesy konsumentów;
nie ma teŜ uzasadnionych podstaw stanowisko strony w odniesieniu do stopnia zawinienia. To strona nie wywiązała się naleŜycie ze swoich obowiązków, nałoŜonych na nią przepisami prawa Ŝywnościowego w zakresie jakości handlowej i nie umieściła na wywieszkach w miejscu sprzedaŜy informacji, jakie przekazał je producent na etykietach opakowań zbiorczych, zatem tylko to od niej zaleŜało aby do obrotu nie trafiały zafałszowane artykuły rolno-spoŜywcze. Jeszcze raz naleŜy podkreślić, Ŝe zakwestionowane wędliny były oznakowane przez producenta w sposób prawidłowy i zgodny z prawem. Powoływanie się przez stronę na fakt, iŜ nie była świadoma nieprawidłowości, nie ma Ŝadnego uzasadnienia, gdyŜ to jej działania celowe lub nie nieprawidłowości powstały; Strona 16 z 17
oceniając zakres naruszenia, Prezes UOKiK wziął pod uwagę fakt, iŜ organ pierwszej instancji słusznie zauwaŜył, Ŝe informacja o składzie środka spoŜywczego stanowi jeden z najwaŜniejszych elementów jakości handlowej. Nierzetelne informowanie w oznakowaniu produktów o ich właściwościach i cechach godzi w interesy konsumentów oraz stanowi niedopełnienie obowiązku zapewnienia zgodności oferowanych produktów z wymogami polskiego i europejskiego prawa Ŝywnościowego. Prawo to nie przewiduje moŜliwości zwolnienia się z tego obowiązku, zaś jego celem jest przede wszystkim ochrona interesów konsumentów,
przy ocenie dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, Prezes UOKiK wziął pod uwagę fakt, iŜ strona działa na rynku artykułów Ŝywnościowych od wielu lat i naleŜy do grupy duŜych przedsiębiorców zajmujących silną pozycję na rynku. W okresie ostatnich 24 miesięcy stronie dwukrotnie wymierzono kary pienięŜne, w związku z wprowadzeniem do obrotu trzech partii produktów nieodpowiadających jakości handlowej oraz karę pienięŜną w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spoŜywczego o nazwie „makaron z mąki semoliny z pszenicy durum” z uwagi na stwierdzenie w produkcie innej pszenicy poza pszenicą durum;
wielkość obrotów – zadeklarowany przez stronę obrót (przychód) w roku 2013 wyniósł 1 659 661 259,32 zł. Mając na uwadze powyŜsze, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe Dolnośląski WIIH, wymierzając karę pienięŜną, ocenił w sposób prawidłowy przesłanki zawarte w ww. art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, co wpłynęło na wysokość kary pienięŜnej. Ponadto, z uwagi na nieprzestrzeganie przepisów regulujących jakość handlową artykułów rolno-spoŜywczych skutkujące istotnym naruszeniem interesów konsumentów, a takŜe przeświadczeniem strony o tym, Ŝe dopełniła ona wszystkich obowiązków prawnym w zakresie umieszczania na wywieszkach cenowych zgodnych z prawem pełnych informacji dotyczących wykazu składników wędlin, Prezes UOKiK nie znalazł argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku strony o zmianę zaskarŜonej decyzji w przedmiocie wymierzenia niŜszej kary pienięŜnej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Strona 17 z 17 Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Z up. PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW WICEPREZES Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Pani Anna Stefańska-śabiuk Pełnomocnik „DINO POLSKA” S.A. z siedzibą w Krotoszynie Kancelaria Adwokacka ul. Garncarska 16 64-400 Ostrów Wielkopolski 2. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3. a/a