DIH-53/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-43(3)/14/JK Warszawa, 25 czerwca 2014 r. DECYZJA DIH-1/53/2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2014 r. poz. 148), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych (Dz.U. z 2014 r. poz. 669) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Pawła Durkiewicza od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 30 kwietnia 2014 r. (nr akt sprawy: KBP-śG.8361.198.2013), na podstawie której ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu partii niewłaściwej jakości handlowej artykułu rolno-spoŜywczego, „Musli Rajskich Bio”, oznaczonych datą minimalnej trwałości: „najlepiej spoŜyć przed: 27.04.2014 r.” i numerem partii produkcyjnej „27.04.2014”, produkcji BIOHURT Sp. z o.o. z siedzibą w Pokrzydowie, uchyla zaskarŜoną decyzję w całości i umarza postępowanie pierwszej instancji. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 22-29 listopada 2013 r. przez inspektorów reprezentujących Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej równieŜ „Dolnośląskim WIIH” , w sklepie „Kraina Zdrowia”, zlokalizowanym we Wrocławiu przy ul. Kasprowicza 9a, naleŜącym do przedsiębiorcy Pawła Durkiewicza, zwanego dalej równieŜ „stroną” , pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbkę z partii „Musli Rajskich Bio”, oznaczonych datą minimalnej trwałości: „najlepiej spoŜyć przed: 27.04.2014 r.” i numerem partii produkcyjnej „27.04.2014”, produkcji BIOHURT Sp. z o.o. z siedzibą w Pokrzydowie, zwanych dalej „musli rajskimi” , liczącej 3 sztuki, o łącznej wartości 24 zł (8 zł/szt.) . 2 PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 29 listopada 2013 r. (nr akt kontroli: KBP-śG.8361.198.2013) oraz protokole pobrania próbki produktu nr 089258 z dnia 26 listopada 2013 r. Jednocześnie z tej samej partii i w tych samych ilościach pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania, dodatkową próbkę kontrolną (protokół pobrania próbki kontrolnej nr 089258 z dnia 26 listopada 2013 r.). Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu, zwane dalej „Laboratorium we Wrocławiu” , wykazały, Ŝe musli rajskie nie spełniało wymagań zadeklarowanych przez producenta na opakowaniu jednostkowym produktu z uwagi na niŜszą zawartość owoców. Przeprowadzone badania wykazały ich zawartość na poziomie 17%±1% (gdzie 1% stanowiła niepewność pomiaru), podczas gdy deklaracja na opakowaniu wskazywała, iŜ powinno być 20%. PowyŜsze udokumentowano w Sprawozdaniu z badań nr 426/2013 z dnia 4 grudnia 2013 r. W związku z powyŜszym, pismem z dnia 5 grudnia 2013 r., Dolnośląski WIIH zapoznał przedsiębiorcę Pawła Durkiewicza z wynikami przeprowadzonych badań laboratoryjnych zakwestionowanego produktu. Nadto, poinformował go o przysługującym mu prawie do złoŜenia wniosku o przebadanie próbki kontrolnej. Kontrolowany przedsiębiorca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia, informując o tym w piśmie z dnia 6 grudnia 2013 r. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Dolnośląski WIIH, decyzją z dnia 4 lutego 2014 r., zobowiązał przedsiębiorcę Pawła Durkiewicza do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych zakwestionowanych musli rajskich, w wysokości 199,98 zł. Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r., Dolnośląski WIIH zawiadomił przedsiębiorcę Pawła Durkiewicza o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2014 r. poz. 669), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu nieprawidłowo oznakowanej ww. partii musli rajskich oraz o przysługującym stronie prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień, kierując do Dolnośląskiego WIIH pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r., w którym zwróciła się z prośbą o umorzenie postępowania. Na poparcie powyŜszego wskazała, Ŝe zakup zakwestionowanego produktu był zakupem jednorazowym, a działalność w kontrolowanej placówce prowadzi od września 2013 r. i za okres ten zanotowała stratę w wysokości ponad 6.000 zł. Ponadto wskazała, Ŝe przyjęcie towaru odbyło się zgodnie z ustaloną ze stacją sanitarno-epidemiologiczną procedurą. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 30 kwietnia 2014 r. (nr akt sprawy: KBP-śG.8361.198.2013), Dolnośląski WIIH wymierzył ww. przedsiębiorcy, w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 500 zł. 3 Pismem z dnia 13 maja 2014 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o zmniejszenie wymierzonej kary. Strona ponownie poinformowała, Ŝe zakup zakwestionowanego produktu był zakupem sondaŜowym i wobec stwierdzonych nieprawidłowości, podjęła ona decyzję o rezygnacji z dalszej współpracy z jego producentem. Wskazała równieŜ na niskie obroty, jakie osiągnęła w poprzednim roku, który był jednocześnie pierwszym, w którym prowadziła działalność gospodarczą. W związku z powyŜszym, podkreśliła, Ŝe wymierzona jej kara jest zbyt duŜym obciąŜeniem. Pismem z dnia 29 maja 2014 r., Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę Pawła Durkiewicza, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań . Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadajace jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej 4 Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W niniejszej sprawie, badania próbki musli rajskich, pobranej w toku kontroli w placówce naleŜącej do strony, przeprowadzone przez Laboratorium we Wrocławiu (Sprawozdanie z badań nr 426/2013 z dnia 4 grudnia 2013 r.), wykazały niŜszą zawartość owoców – deklaracja wskazywała na 20%, natomiast w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono 17%±1%. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył w drodze decyzji karę pienięŜną przedsiębiorcy Pawłowi Durkiewiczowi, to jest podmiotowi, który wprowadził do obrotu artykuł rolno-spoŜywczy o niewłaściwej jakości handlowej. Odwołując się od decyzji strona nie kwestionuje ustaleń kontroli, wskazuje jednak na szereg okoliczności, które w jej opinii, powinny skutkować obniŜeniem wysokości wymierzonej jej kary. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe wymierzona stronie w niniejszej sprawie kara jest najniŜszą i zarazem najwyŜszą, przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego (faktura VAT 3116/11/2013 z dnia 19 listopada 2013 r.) wynika, Ŝe strona zakupiła 3 sztuki zakwestionowanego produktu. Według protokołu kontroli z dnia 29 listopada 2013 r., produkt ten oferowany był w cenie 8 zł/szt. Ponadto, analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, Prezes UOKiK doszedł do wniosku, Ŝe nie moŜna z całą pewnością stwierdzić, iŜ wprowadzona do obrotu przez stronę partia musli rajskich nie odpowiadała jakości handlowej. Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe badanie zawartości deklarowanych owoców odbyło się na jednym opakowaniu jednostkowym, a mieszanie składników wchodzących w skład musli rajskich, zgodnie z oświadczeniem producenta, odbywało się w sposób ręczny. Badanie wykazało zawartość owoców na poziomie 17%±1%, podczas gdy na opakowaniu deklarowano 20%. Zwrócić naleŜy równieŜ uwagę, Ŝe w trakcie prowadzonego postępowania zarówno kontrolnego, jak i administracyjnego, ani organ pierwszej instancji, ani strona, ale teŜ i producent nie uwzględnili Ŝadnej tolerancji dla ilości owoców w produkcie końcowym, chociaŜ w rzeczywistości takie tolerancje występują zawsze, tym bardziej, Ŝe mieszanie składników w przedmiotowym produkcie odbywało się ręcznie. Ponadto, informację o ilościowej zawartości składnika, m.in. w produkcie takim jak musli rajskie, określa się w procentach, podając jego ilość w momencie uŜycia w procesie produkcyjnym [§ 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.)]. W niniejszej sprawie organ Inspekcji Handlowej nie przeprowadził jednak działań w kierunku sprawdzenia, czy np. producent określił wielkość tolerancji dla zawartości składników w specyfikacji produktu. Przedstawienie takiej specyfikacji organowi mogłoby wpłynąć na zmianę oceny wyniku przeprowadzonego badania. 5 Wobec powyŜszego, wątpliwości Prezesa UOKiK budzi zasadność zakwestionowania jakości handlowej partii produktu w oparciu o badania zawartości deklarowanego składnika w jednym opakowaniu, w sytuacji, co naleŜy podkreślić, mieszania składników musli rajskich w sposób ręczny. Wskazać naleŜy równieŜ, Ŝe, inaczej niŜ w przypadku np. zawartości tłuszczu obcego w maśle, w niniejszej sprawie stwierdzona nieprawidłowość była charakterystyczna wyłącznie dla tego opakowania produktu, które poddane zostało badaniu, gdyŜ musli rajskie nie było produktem o jednolitej strukturze, zhomogenizowanym. Analizowaną sytuację moŜna porównać do akceptowalnych tolerancji zawartości netto w przypadku towarów paczkowanych, w których tylko po stwierdzeniu błędu dwukrotnie wyŜszego od tolerowanego, partię moŜna uznać za niezgodną na podstawie kontroli jednego opakowania [por. załącznik 2 § 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. Nr 91, poz. 740 z późn. zm.)]. Dlatego teŜ strona nie powinna była rezygnować z badania próbki kontrolnej. NiezaleŜnie od powyŜszego w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powinien był w prowadzonym postępowaniu wszechstronnie wyjaśnić powstałą niespójność w produkcie, chociaŜby poprzez poproszenie o wgląd do specyfikacji produktu i wyjaśnienie czy producent stosował tolerancje, czy teŜ nie, ewentualnie z urzędu przeprowadzić badanie próbki kontrolnej. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, badania w tego typu produktach powinny być przeprowadzane na więcej niŜ jednym opakowaniu. W niniejszej sprawie stwierdzonej nieprawidłowości nie moŜna było odnieść do całej partii, tylko do zbadanego opakowania. Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, wziął pod uwagę równieŜ okoliczność, iŜ strona naleŜy do grupy mikroprzedsiębiorców i działa ona na rynku spoŜywczym od niedawna, a takŜe pozytywną postawę przedsiębiorcy w trakcie i po kontroli. Wobec powyŜszego, w ocenie Prezesa UOKiK, na tle wskazanych okoliczności faktycznych, oraz niemoŜności na obecnym etapie przeprowadzenie badania próbki kontrolnej, zasadnym jest orzec na korzyść strony uchylając zaskarŜoną decyzję w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. 6 Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Wiceprezes Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Paweł Durkiewicz ul. Przedwiośnie 88 51-211 Wrocław 2. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu 3. a/a